Boris Johnson zaagt aan May’s stoelpoten

Boris JohnsonBeeld Reuters

Oud-minister Boris Johnson zal vandaag op het partijcongres van de Conservatieven May’s plannen frontaal aanvallen.

Boris Johnson is een man die de schijnwerpers altijd vol overgave omarmt – en als de schijnwerpers geen zin hebben, dan maken ze maar zin. Vanmiddag spreekt hij op het partijcongres van de Conservatieve partij. Niet in de grote zaal, maar in de kantlijn van het congres, voor zo’n duizend toehoorders. En reken maar dat zich al uren van te voren een rij vormt van mensen die een stoeltje willen.

Hij belichaamt de verdeeldheid in de partij. “Hij is als marmite”, zegt partijlid Sejal Bhansali refererend aan de typisch Britse kruidenspread: “Of je houdt van hem, of je vindt hem verschrikkelijk.” Bhansali, een Londense Conservatief, moet weinig van hem hebben. “Hij gooit voortdurend olie op het vuur. Ik snap niet waarom hij dat blijft doen. Juist nu we in zo’n spannende fase zitten met brexit, gaat hij aan May’s stoelpoten zagen.”

Johnson wil dat May haar brexit-voorstel, beter bekend als het Chequers-plan, overboord kiepert. May wil wél het vrij verkeer van goederen met de EU handhaven, maar niet het vrij verkeer van personen en diensten. Johnson besloot samen met brexit-minister David Davis op te stappen toen May het plan met haar regering overeenkwam.

‘Chuck Chequers’, roept de voormalig minister sindsdien voortdurend. Weg met Chequers. Op het congres dragen tientallen partijleden inmiddels buttons met die tekst. Voor Johnson gaat May’s benadering lang niet ver genoeg en zal brexit uiteindelijk eindigen in een slap aftreksel dat geen recht doet aan waar de brexit-stemmers op hopen. Hij pleit daarom voor een vrijhandelsakkoord zoals Canada dat met de EU heeft – ondertussen zoveel mogelijk banden met de EU doorsnijdend.

Maar hoe vaak de regering ook benadrukt dat zo’n model onbespreekbaar is, vooral omdat zo’n harde brexit ervoor zorgt dat de grens tussen Ierland en Noord-Ierland niet open kan blijven: Johnson blijft volhouden. “Ik vind dat May naar hem moet luisteren”, zegt gemeenteraadslid Colette Wyatt-Lowe. Zij vertegenwoordigt de Conservatieven in Hertfordshire, even boven Londen. “Boris vertolkt een gevoel dat breed gedragen wordt onder brexit-stemmers.” 

Wyatt-Lowe kent Johnson nog uit de tijd dat hij burgemeester van Londen was. “Als we op campagne gingen, ontstonden er files op straat. Iedereen hield van hem. Dat hij twee keer gekozen is in een stad die altijd overwegend Labour stemt, zegt iets over zijn populariteit. Hij heeft met zijn humor en flamboyante taalgebruik een soort X-factor. Hij is iemand die ook kiezers bereikt die normaal niet Conservatief stemmen.”

Warrige blonde haardos

En Johnson weet dat maar al te goed. In die gedachte flirt hij onophoudelijk met het partijleiderschap. “Maar ik zie het niet gebeuren”, zegt Conservatief parlementslid Michael Fabricant. Fabricant heeft dezelfde warrige blonde haardos als zijn collega en is ook een warm pleitbezorger van brexit. Maar toch is hij zeker geen fan van Johnson. “Hij gaat te vaak over de grens met zijn taalgebruik. Hij provoceert en verliest de realiteit uit het oog. We moeten brexit over de finishlijn duwen in maart volgend jaar. Met wat voor deal we dat doen? Laten we kijken waar May mee thuiskomt. Maar het heeft geen zin om nu stennis te schoppen.”

Toch is dat precies waar Johnson op uit is. Voortdurend vanaf de zijlijn zijn eigen premier aanvallen, net zo lang tot ze haar brexit-plan loslaat. Zo blijft hij een blok aan het been van May, waar ze maar niet van af komt.

Lees ook:

De Britten worden aardiger en normaler van de brexit, denkt deze sociaal-geograaf

Sociaal-geograaf Danny Dorling denkt dat het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU ook kansen biedt. Het kan de immense ongelijkheid in het land rechter trekken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden