Coronavirus

Boris Johnson moet meteen aan de bak

Met gebalde vuist maakte Boris Johnson zijn rentree: ‘We gaan dit virus verslaan’.Beeld AFP

De Britse premier Johnson wil bij zijn terugkeer laten zien dat hij weer vol energie is. Hem staat direct een aantal flinke dilemma’s te wachten.

Met gebalde vuist maakte hij zijn rentree. “We gaan dit virus verslaan.” Het was vooral bedoeld om aan het land te laten zien dat Boris Johnson echt weer fit is, na drie weken afwezigheid. Achter het beroemde spreekgestoelte in Downing Street sprak hij maandag direct na zijn terugkeer live op televisie de Britten toe. 

“Ik was langer afwezig dan ik had gewild”, zei hij. Maar wel weer een stuk gezonder dan de laatste keer dat hij in het openbaar verscheen, vlak voor zijn ziekenhuisopname. Die tijd lag achter hem, wilde hij duidelijk maken. Het is tijd om vooruit te kijken. “We beginnen nu het tij te keren.” 

Als Barcelona zonder Messi

De opluchting binnen de Conservatieve partij was groot. Zonder hun boegbeeld, die afgelopen december bij de laatste verkiezingen een meerderheid van Thatcheriaanse omvang behaalde, voelde het heel onwennig. Als Barcelona zonder Messi. Grote beslissingen schoven ministers voor zich uit.

Het begon zelfs te rommelen in de fractie. Steeds meer backbenchers zetten publiekelijk vraagtekens bij de lockdown. Conservatieve prominenten als Daniel Hannan, tot begin dit jaar Europarlementariër, delen op Twitter geregeld artikelen over Zweden, waar ze bewust hebben afgezien van het land hermetisch afsluiten. “Zweden laat zien dat de duimschroeven aandraaien onnodig is”, schreef Hannan.

Met lede ogen zien veel Conservatieven aan hoe bedrijven en winkeliers vrezen straks kopje onder te gaan. De druk om de regels te versoepelen neemt toe, iets waar de vervanger van Johnson, minister van buitenlandse zaken Dominic Raab, zijn vingers niet aan durfde te branden.

Voorlopig geen versoepeling

Nu Johnson terug is, moet hij knopen doorhakken. Al wil hij voorlopig van een versoepeling niets weten. “Te vroeg de lockdown beëindigen kan leiden tot een tweede golf van besmettingen, iets wat zorgt voor nog meer doden. Nog meer economische ellende. Ik vraag u uw geduld vast te houden”, zei hij.

Groot-Brittannië staat in de top-5 van zwaarstgetroffen landen in de wereld. Afgelopen weekend ging het dodental door de 20.000 heen. En dat betreft alleen de geteste overlijdensgevallen in ziekenhuizen. De Financial Times rekende uit dat het daadwerkelijke aantal doden waarschijnlijk al ruim boven de 40.000 ligt. 

De Britse regering bleef in het begin van de corona-uitbraak lang terughoudend met strenge maatregelen. Pas toen bleek dat ziekenhuizen de druk nog amper aan konden, ging het roer om en gooide Johnson het land op slot. Nu is het aan hem om de volgende fase uit te stippelen. Hoe langer hij wacht met het terugdraaien van de lockdown, hoe minder de druk op de ziekenhuizen. Alleen lijdt dat wel tot nog meer economische schade. Een duivels dilemma. 

Brexit

Daarnaast zal hij duidelijkheid moeten scheppen over het wel of niet verlengen van de onderhandelingsfase over de handelsrelatie met de EU na de brexit. Afgelopen vrijdag klonk er gemor uit Brussel over dat de Britten te weinig bereidheid tonen om te discussiëren over een aantal fundamentele kwesties. Ook is de tijd die nog rest, tot eind dit jaar, onvoldoende om een geheel nieuw handelsverdrag uit te onderhandelen, waarschuwde hoofdonderhandelaar Michel Barnier.

Tot nu toe geeft de Britse regering geen krimp en houdt ze vast aan de deadline van 31 december. Johnson heeft die datum begin dit jaar zelfs bij wet laten vastleggen. “Uitstel leidt alleen maar tot meer onzekerheid”, zei een woordvoerder vrijdag nog.
Maar ook steeds meer ondernemers zeggen al hardop dat nog een tweede economische klap na de coronacrisis te veel van het goede is. 

Partijgenoten van Johnson sluiten een draai van de premier niet uit. “Als er één politicus zonder gezichtsverlies van standpunt kan veranderen, is het Boris Johnson. Dat heeft ie het afgelopen jaar vaak genoeg bewezen”, zei voormalig Conservatief parlementslid Nick de Bois. 

Johnson kan in elk geval weer aan de bak.

Kapitein Tom

Hét Britse gezicht van de coronacrisis is oorlogsveteraan Tom Moore. De 99-jarige voormalig kapitein in het Britse leger wandelde met rollator de afgelopen weken honderd rondjes door zijn tuin in het graafschap Yorkshire. Hoewel zijn intentie was om duizend pond op te halen voor de NHS, de Britse gezondheidszorg, staat de teller inmiddels op meer dan 30 miljoen euro.

Donderdag wordt hij 100 jaar. De Britse post zal op die dag elke envelop bestempelen met de tekst: “Gefeliciteerd met de 100ste verjaardag van kapitein Tom Moore. De held die zoveel geld heeft opgehaald voor de NHS.”

Lees ook: 

Boris Johnson op de ic is een groot risico voor Britse regering

Het Verenigd Koninkrijk kent geen regels voor het moment dat de premier wegvalt. Johnsons vervanger Raab zal in zijn nieuwe rol een beetje op de tast moeten opereren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden