Bordewijk in verf

De IJssel heeft zowel cultuur- als natuurliefhebbers al eeuwenlang gefascineerd. In een nieuwe wandeling vanuit museum MORE in Gorssel zijn beide te combineren.

Aan de IJssel is al menig kunstwerk ontstaan. Zo inspireerde Neerlands mooiste stroom in de vorige eeuw schilder Jan Voerman tot zijn dromerige riviergezichten. Ida Gerhardt schreef erover in ontroerende gedichten. Lees bijvoorbeeld eens 'De Revier'.

Wat verder terug in de tijd - in de 14de eeuw - propageerden franciscaner monniken aan de boorden van de IJssel, middenin de welvarende Hanzewereld, een terugkeer naar een sober leven, precies zoals hun voorbeeld St. Franciscus het bedoeld had. God ervaren in de nabije natuur was hun ultieme streven. De IJsselstreek vulde zich al snel met gemeenschappen die dit in de praktijk brachten. Wellicht heeft de IJssel, gewoon door er in al zijn pracht te zijn, daaraan bijgedragen.

In deze traditie staan de mensen van De Mooiste Routes als zij een wandeling uitzetten, die begint bij het nieuwe museum MORE in Gorssel, een dorp tussen Deventer en Zutphen. Het museum voor Nederlands MOdern REalisme opende vorig jaar zijn deuren, nadat de vermogende fabrikant Hans Melchers een groot deel van de collectie van de failliet gegane bankbaas Dirk Scheringa kocht.

Melchers vindt in het oude gemeentehuis van Gorssel zijn ideale entree. Erachter laat hij nieuwe gebouwen verrijzen waar de kunst is ondergebracht. Fijne, royale ruimtes waar de schilderijen goed tot hun recht komen. Zo zijn er Willinks te zien, moeder en zoon Toorop, Dick Ket en Pyke Koch. Verrassend is Jan Mankes die à la Voerman dromerige schilderijen maakte van bomen en beesten.

De tijdelijke expositie van Rein Draijer, leermeester van onder anderen Co Westerik en Peter Struyken, is eveneens een opsteker. Zijn sobere, minimalistische stijl ademt iets van wat wellicht de 14de-eeuwse franciscanen al nastreefden. Hollandse beheerstheid noemt het museum deze manier van schilderen, waarna de strakke lijnen van een polder, Zeeuwse houten golfbrekers of een muur met raam je blik passeren. Dit is geen poëzie, maar strak proza. Bordewijk in verf, vermeldt het museum treffend.

Het is zeker geen straf om na dit culturele bombardement de natuur in te trekken. Er is immers veel om over na te denken. De eerste kilometers geven daartoe alle ruimte als je beginnend bij een filiaal van biefstukkenkoning Loetje, op de hoek bij het museum, al snel aan de westkant van het dorp de akkers inloopt.

En dan is-ie er weer, de IJssel, met zijn indrukwekkende vergezichten. Onwillekeurig blijf je minutenlang staren naar dat Hollandse samenspel van water en lucht, af en toe onderbroken door een roepende vogel of passerende boot. Je kunt hier naar de overkant, met het Dommerholts veer. Daar ligt lunchcafé De Kribbe voor wie zin heeft in een versnapering.

Die kan eveneens iets verder op de route worden genuttigd bij zorgtuin Gorssel, een instelling met een sociale functie. Vergeet dan niet het gedicht De Revier van Ida Gerhardt te lezen dat daar op een plaquette staat vermeld.

Na het langdurig volgen van de Dommerbeek - op het tweede deel ervan na het oversteken van de provinciale weg moet er behoorlijk door het hoge gras worden geploeterd - wordt het bossige deel van de wandeling bereikt. Ergens hier op de heide tussen Gorssel en Joppe moet het grafmonument liggen van Joan Derk van der Cappellen tot den Pol. Deze Overijsselse landjonker wordt wel de eerste democraat van ons land genoemd. Hij bestreed de aristocratische orde van stadhouder Willem V en pleitte in zijn 'Brief aan het volk van Nederland' voor vrijheden en rechten voor de burgerij.

Huize Amelte, iets verderop, is een villa gebouwd in 1915. De wandeling voert langs de achterkant van het pand met een keurig gekortwiekt gazon, vijver en Japanse loopbrug. Vanaf die brug, met op de voorgrond de waterpartij, is Huize Amelte mooi ingekaderd in het groen.

De wandeling eindigt heel prozaïsch. Eerst kan bij het binnenlopen van Gorssel een van de laatste touwslagerijen van Nederland worden bezocht. Daarna doemt, tegenover het museum, het gerestaureerde stationnetje van Gorssel op. Hier stopte de tram die tot 1945 Emmerik, nu Duits gebied, verbond met Deventer.

MORE in Gorssel

De wandeling begint en eindigt bij museum MORE. Dit museum voor Nederlands Modern Realisme is gevestigd aan de Hoofdstraat 28 in Gorssel. Het museum is ook per ov te bereiken. Vanaf de NS-stations Deventer en Zutphen gaat Arrivabus 81 naar Gorssel. Het museum heeft een eigen bushalte. Voor elektrische fietsen zijn er oplaadpunten. MORE is geopend van dinsdag t/m zondag van 10-17u. De museumjaarkaart is er geldig. Voor tijdelijke tentoonstellingen kan een toeslag worden gevraagd.

De wandeling MORE is nieuw en uitgezet door De Mooiste Routes. Een jaarabonnement op de vele honderden wandelroutes kost euro 13,50. Meer informatie op www.mooisteroutes.nl.

Gratis download

Bij het begin- en eindpunt is er horeca. Ook langs de route is op verscheidene plaatsen horeca aanwezig.

Trouwlezers kunnen de MORE-wandeling nog de hele maand gratis downloaden via deze link: www.mooisteroutes.nl/more

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden