Bootvluchtelingen zijn nu vooral vrouwen en kinderen

Vluchtelingen komen op Lesbos aan. De foto is uit februari. Beeld Afp

Onder de duizenden bootvluchtelingen zitten steeds meer vrouwen en kinderen. In augustus was nog een op de drie asielzoekers die in Italië of Griekenland geregistreerd werd vrouw of kind. Inmiddels is dat meer dan de helft.

Die trend is ook in Nederland in de cijfers te zien. Het aandeel volwassen mannen dat een eerste asielverzoek indient, daalt gestaag. In december en januari was ook hier een meerderheid vrouw of kind. Terwijl dat een aantal maanden geleden nog slechts 37 procent was.

De Nederlandse Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft geen verklaring voor de relatieve toename van het aandeel vrouwen en kinderen in de vluchtelingenstroom. "Er is geen beleidswijziging die de trend verklaart", reageert de IND.

Daar denkt VluchtelingenWerk Nederland anders over. Het duurt tegenwoordig zeer lang voor een asielzoeker zijn gezin legaal kan laten overkomen. Eerst moet hij een verblijfsvergunning krijgen, daarna volgt de aanvraag voor hereniging met de familie. Waar dit hele traject een half jaar geleden nog in een paar maanden werd afgelegd, gaat het nu langer dan twee jaar duren, meldde onlangs de IND.

"Van oudsher gaan de mannen in meerderheid in de boten", zegt de woordvoerder van VluchtelingenWerk. "Zij vragen eerst asiel aan, krijgen een vergunning en verzoeken vervolgens om gezinshereniging. Dan komen vrouw en kinderen later met een vliegtuig op een veilige en legale manier over."

Een kind huilt als hij van de boot wordt gehaald in Lesbos. Beeld Afp

Maar de lange wachttijd voor hereniging, die ook in andere Europese landen speelt, lijkt nu tot andere besluiten te leiden. "Het is, zien wij, voor sommigen geen optie meer om te wachten op legale gezinshereniging", zegt VluchtelingenWerk. "Vrouwen en kinderen komen dus soms zelf over. Of gezinnen besluiten direct compleet te vertrekken en niet meer de mannen vooruit te sturen. Gevaarlijk, want de kinderen zijn extra kwetsbaar in de boten."

In absolute aantallen neemt de stroom asielzoekers af. Dat is verklaarbaar door de winter en de onstuimiger zee. Er komen in absolute getallen dus zowel minder mannen, als minder vrouwen en minder kinderen. Maar het aandeel vrouwen en kinderen onder die slinkende groep is stijgend.

De uitzichtloze oorlog in Syrië, met de recente bombardementen, en de steeds miserabeler toestand in vluchtelingenkampen in Libanon, Jordanië en Turkije draagt ook bij aan de vlucht van vrouwen en kinderen. Hoe langer het duurt voor de rest van het gezin kan overkomen, des te gevaarlijker de situatie wordt. Zeker als er bommen op de stad vallen waar de familie is achtergebleven, zoals in Aleppo. Bovendien raakt het geld van de achterblijvers op.

Onder vluchtelingen doen verder, merken vluchtelingenorganisaties, wilde verhalen de ronde over bijvoorbeeld een hoge muur die om heel Europa gebouwd gaat worden. Die geruchten worden verder aangewakkerd door landen die zelf strenger willen zijn voor asielzoekers. Zoals Oostenrijk, dat gisteren een mediacampagne lanceerde voor Afghanistan. Met leuzen als: 'Familiehereniging duurt drie jaar'. "De onzekere situatie in Europa geeft een extra impuls om nu op weg te gaan, denken wij", aldus VluchtelingenWerk. "Mensen willen maar vast hier zijn voor de hekken helemaal dicht zijn."

Lees vandaag in Trouw het verhaal van Mohamad: 'Ik ga nog liever terug.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden