Boom biedt bemoediging bij sterfgeval

Na de dood één worden met de natuur. Dat kan. Remember in Green laat bomen groeien op de voedingsstoffen uit menselijk as.

Een boom leeft. Dat geeft meer troost dan een koude steen. Daarom gebruiken sommige nabestaanden de as van een overleden dierbare, als voeding voor een speciale herinneringsboom. Danny van Ramshorst (31) verkoopt zulke bomen met zijn bedrijf Remember in Green. "Je gaat eerder een kopje thee drinken onder een boom dan naast een urn. In een boom is iemand nog een beetje bij je."

Een herinneringsboom planten is geen doe-het-zelfklus. Lukraak as uitstrooien in de tuin werkt niet. De voedingsstoffenfen spoelen dan bij een flinke regenbui regelrecht de grond in en komen niet in de boom terecht.

Van Ramshorst, van oorsprong hovenier, weet hoe het wel moet. De kluit van de boom groeit in een biologisch afbreekbare pot. Die staat in een waterdichte bak, zodat de as niet met het water wegspoelt. Omdat de grond die de hovenier gebruikt heel kaal is, haalt de boom alle voeding uit de restanten van de mens.

Daarin zitten alle stoffen die een boom nodig heeft om te groeien. Dat heeft onderzoeksinstituut TNO voor Van Ramshorst uitgezocht. Hij is er zeker van dat de voeding daadwerkelijk in de boom terecht komt. "Tijdens de kweekperiode analyseer ik regelmatig de grond. Ik meet steeds minder voeding in de aarde. Dat spul verdampt niet en spoelt ook niet weg. Dan kun je maar een conclusie trekken: het zit in de boom."

Dick Vreugdenhil, hoofddocent plantenfysiologie aan de Wageningen Universiteit, gelooft er ook wel in. "In as van mensen zitten inderdaad veel stoffen die een boom gebruikt. Als de grond arm is, zal hij de voeding uit de as gebruiken. Het is geen broodje-aapverhaal."

Alfred van der Ende (53) vindt een herinneringsboom een mooie bestemming van de as. Zijn vrouw Monica overleed aan kanker toen ze 48 was. De voedingsstoffen uit haar as zitten nu in een sierappelboom. En die heeft een plaats in de achtertuin van Van der Ende. Eromheen staat een rond, houten bankje. Het past perfect in zijn tuin. "Ik ga er vaak even zitten om een glaasje wijn te drinken."

Bij een urn zou Van der Ende dat niet snel doen. "Daar krijg ik geen blij gevoel van. En zo'n ding kan altijd omvallen, bah." De boom daarentegen geeft hem een positieve herinnering aan zijn vrouw. "Iedere keer als hij bloeit, rond haar sterfdag, denk ik 'daar is ze weer'. Ze leeft een beetje voort in de boom."

Samen met zijn dochters Laura (29) en Daphne (27) heeft Van der Ende eigenhandig de as van zijn vrouw vermengd met de aarde. De boom bleef een jaar op de plantage staan in Nieuwveen, tot hij genoeg geworteld was en de weersomstandigheden geschikt waren om hem te verplaatsen. Toen hij in de tuin werd gepoot, hing Laura er een kaartje aan met 'welkom thuis'. Op het moment dat haar vader de nieuwe uitlopers onderaan de stam wegsnoeide, grapte ze: "Hé, nu gooi je mama over de schutting."

Ondanks de emotionele lading blijft de sierappel een normale boom en die kan doodgaan. "Je moet daar niet hysterisch over doen", vindt Laura. Haar vader is het met haar eens. "Hij moet gewoon gesnoeid worden. Deze krijgt echt geen voorkeursbehandeling." Hoewel, als hij zou verhuizen, neemt Van der Ende zijn herinneringsboom gewoon mee. Dat kan, want de kluit blijft klein door een stenen afrastering in de grond.

Alfred van der Ende koos voor een sierappel, omdat zijn vrouw zo van bloesem hield. Maar er zijn veel meer mogelijkheden. En aan iedere boom kun je een eigen betekenis toekennen. De eik en de beuk staan dan bijvoorbeeld voor wijsheid, de tamme kastanje voor maagdelijkheid en de sering is het symbool voor onschuld. Volgens hovenier Van Ramshorst zijn de eik en de beuk het populairst. Daarna komt de Japanse sierkers, geliefd om zijn roze bloemen, gevolgd door de sierappel en de olijfboom.

Danny van Ramshorst helpt nabestaanden bij het maken van de boomkeus. Niet alleen de betekenis en de bloeiperiode, ook de plek waar hij komt te staan weegt mee. Een sierappel of -kers doet het bijvoorbeeld slecht op zandgrond. En het karakter van de overledene heeft invloed. Bij een grote, sterke man plant je geen roze sering."

Hebben de nabestaanden een soort gekozen, dan gaat Van Ramshorst op zoek naar een gezond exemplaar. Er mag natuurlijk niets aan mankeren. Voor het geval de boom toch niet aanslaat, houdt de hovenier een deel van de as over.

Hoe het planten gebeurt, kunnen de nabestaanden zelf invullen. Van Ramshorst heeft bijzondere ceremonies meegemaakt. "Een keer begon een groep op trommelmuziek rond de boom te dansen. Het hele gebouw stond te schudden." Andere mensen doen het minder uitbundig en zijn na drie kwartier weer weg. "Maar allemaal met een glimlach. 'Het is goed zo', lees je van hun gezichten."

De betekenis van een herinneringsboom is voor iedereen anders. Sommige mensen praten ertegen. Anderen geloven dat de overleden mens er daadwerkelijk in doorleeft, als een soort reïncarnatie. Maar de meeste mensen zien het vooral als symbool. Het gezin Van der Ende heeft de ceremonie sober gehouden. Dat was al vreemd genoeg, vindt Laura. "Daar sta je dan, met de as van je moeder in je handen." Maar ze kon er ook om lachen. "De as zat in een slabak van de Ikea. Mama had nooit gedacht dat ze daar nog eens in zou liggen."

Niet alleen in de tuin
Remember in Green werkt samen met uitvaartorganisatie Yarden. Zij biedt plaatsen waar een boom geplant kan worden. En Natuurmonumenten stelt verschillende natuurgebieden open voor herinneringsbomen. De soort moet echter wel in het landschap passen.

Ook voor huisdieren
Een herinneringsboom bij Remember in Green kost zo'n 1550 euro. Dat is inclusief ceremonie en een kweekperiode van gemiddeld negen maanden. Een heester is goedkoper: 1450 euro. Het is ook mogelijk om as van een overleden huisdier te gebruiken voor een kleinere boom. Dat kost zo'n 1100 euro.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden