'Bonnie & Clyde' geweldloos opgepakt

Romantische connotaties stroken niet met de keiharde werkelijkheid

Met een geweldloze arrestatie in een hotel nabij Dortmund kwam gistermiddag een eind aan de politiejacht op het duo Antonio van der P. (25) en Enise B. (19). Op verschillende plekken in het land hielden de twee de afgelopen twee weken huis, met overvallen, gijzelneming, en mishandeling.

Nadat de politie eerst in Winschoten en Gronau had gezocht, werd de auto van het duo gisteren aangetroffen in Münster. Nadat de politie ook in Keulen en Bunde de klopjacht vervolgde, konden de twee door binnengekomen tips in het dorpje Schwerte worden ingerekend.

Bij hoge uitzondering publiceerde de politie afgelopen vrijdag foto's en de volledige namen van het voortvluchtige "vuurwapengevaarlijke" duo. Hierna kwam in de media al snel het beeld van de Nederlandse Bonnie & Clyde bovendrijven. Maar de romantische connotaties die dat beeld oproepen stroken allerminst met de schotwond, de intensive care, de shock, of het trauma waarmee de slachtoffers te maken kregen.

Toch is die reflex om het gewelddadige duo uit de jaren dertig erbij te slepen niet meer dan begrijpelijk, denkt mediapsycholoog Jaap van Ginneken. "Het is een oerverhaal. Een romantische relatie tussen twee mensen die zich door niets laten hinderen, die hun gang gaan, en maar zien waar ze uitkomen. Het wij-tegen-de-rest-gevoel. Dat spreekt mensen aan. Terwijl het in feite twee misdadige aso's zijn."

Dat op wetteloosheid een romantisch label wordt geplakt, komt volgens Van Ginneken doordat de media de werkelijkheid extreem moeten indikken. "Als je dat hele verhaal van twee misdadigers in twee woorden - Bonnie & Clyde - kunt vangen, doe je dat natuurlijk meteen."

Maar media hebben op meer manieren baat bij deze metafoor, meent de aan Universiteit Utrecht verbonden mediaonderzoeker Linda Duits. "Dit geeft weer meer invalshoeken. Er kunnen achtergrondstukken worden geschreven, bijvoorbeeld over wie Bonnie & Clyde ook alweer waren. En zo'n vergelijking lokt reacties uit, wat media heerlijk vinden." Waarom het gegeven van een misdadig duo krantenlezers én krantenschrijvers zo aanspreekt, is heel simpel, denkt Duits: seks en geweld. "Een combinatie van de meest universele aantrekkingskrachten."

En het genderaspect speelt een rol. Bij het klassieke Bonnie & Clyde-sjabloon is er een vrouw die van haar man houdt, die hem volgt, die het samen met hem opneemt tegen de rest van de wereld. "Vrouwen in gangsterverhalen fungeren altijd als legitimatie voor het gedrag van de man. Kijk naar de maffiafilm: de boef doet het altijd voor zijn familie."

Dat vrouwelijke aspect speelt dus mee in de publieke opwinding over het duo Van der P. en B. Was die opwinding er geweest als het twee mannen waren geweest? Van Gineken: "Nee. Dan was het gewoon een fait divers geweest. Hoewel je dan misschien nog een interessante homovariant op het thema zou kunnen hebben gehad."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden