Bondgirls

De echte fans zullen het meteen herkennen als ze Halle Berry dezer dagen in de nieuwste James Bondfilm 'Die Another Day' het doek op zien stappen: dit is een vrijwel identieke bikini als waarin Ursula Andress veertig jaar geleden in de eerste Bond, 'Dr. No', op het strand van Cape Key naar schelpen zocht.

Al vestigde Andress haar naam met de rol van Honey Rider, acteertalent was in die dagen niet de eerste vereiste om naast toen nog Sean Connery te mogen figureren. Andress was atletisch, lang en blond en dat was het belangrijkste. Veertig jaar later hebben twee van de actrices, die een prominente rol vertolken in 'Die Another Day', Berry en Dame Judi Dench, al een Oscar op zak. Voor de naamsbekendheid hoefden ze het dus niet te doen.

Niet dat de meeste actrices in een van de twintig Bondfilms daar zoveel faam aan hebben overgehouden. Wie kent, buiten de verstokte liefhebbers, bijvoorbeeld nog Eunice Gayson? In 'From Russia With Love' zet ze een trend die daarna in alle rolprenten met geheim agent 007 zal worden voortgezet. Vraag van Bond: ,,Ik bewonder uw moed miss...?'' Het antwoord komt als: ,,Trench, Sylvia Trench.'' Waarop zij: ,,Ik bewonder uw geluk mister...?'' En hij: ,,Bond, James Bond.''

De exotische namen, waarmee Ian Fleming de 'Bond-vrouwen' heeft uitgedost blijven langer hangen dan die van de actrices. Pussy Galore, bijvoorbeeld, de blondine die Goldfingers vliegtuig in de gelijknamige film bestuurt. O ja, Honor Blackman. Of neem de dames Tiffany Case en Plenty O'Toole in 'Diamonds Are Forever'.

Soms zijn de seksuele toespelingen nauwelijks verholen. Fleming had kennelijk iets met 'pussy', want na Goldfingers Pussy Galore verschijnt ook Octopussy nog eens op het toneel en de smokkelaarster schopt het zelfs tot filmtitel. Wie de naam dr. Holly Goodhead, een CIA-agente in 'Moonraker', verzint beschikt over een flinke dosis studentenlol. Vanwege haar orale talenten had het een paar jaar geleden de schuilnaam van Monica Lewinsky kunnen zijn.

Zoals Berry en Dench al laten zien is het tegenwoordig niet meer riskant voor je loopbaan om in een Bondfilm mee te doen. In de jaren zeventig werd 007 stevig gekritiseerd omdat hij vrouwen als seksobjecten behandelde. De geheim agent sliep met in elk geval een van de vrouwen die hij tegenkwam en de telefoontjes van zijn baas M, terwijl hij net tussen de lakens lag met een van zijn veroveringen, zijn vaste prik in iedere rolprent. Actrices die zich hiervoor leenden konden het soms verder vergeten. Regisseurs als Fellini en Visconti keurden me geen blik meer waardig, onthulde de Italiaanse actrice Lucianna Paluzzi onlangs.

Maar dat veranderde met de komst van Dench als M in 'Goldeneye', dezelfde Bondfilm waarin de Nederlandse Famke Janssen speelde als Xenia Onatopp. ,,Judy Dench maakte het respectable om in een Bondfilm te spelen,'' zegt Rosamund Pike, de Shakespeare-actrice, die in 'Die Another Day' door Halle Berry, alias Jinx om zeep wordt geholpen. Berry wordt wat kriegel van de discussie over de vraag of je je wel voor een rol in een Bondfilm kunt lenen. ,,Ik wil me niet verontschuldigen voor het feit dat ik een sexy vrouw speel. Bovendien doet Jinx niet onder voor James Bond.''

Sinds het midden van de jaren tachtig is het type vrouw dat tegenover James Bond is gecast langzaamaan veranderd. Dat begon al met Lois Chiles als de astrofysicus Holly Goodhead (Bond: ,,Een vrouw!'', Goodhead: ,,U hebt nog steeds een scherpe waarneming''). En ook in 'The World Is Not Enough' heeft hij in Denise Richards als de kernfysicus dr. Christmas Jones een tegenspeelster die niet alleen mooi is maar ook hersens heeft. Een goed voorbeeld van roldoorbreking is ook Grace Jones als de boosaardige May Day in 'A View To A Kill'.

De actrices die de domme periode nog hebben meegemaakt hebben er doorgaans geen spijt van. Britt Ekland (het echt domme blondje Mary Goodnight in 'The Man With The Golden Gun'): ,,De vaste formule was altijd Bond met een schurk en een mooie vrouw. Dat lag vast en daar is ook niets mis mee. En Jill St. John (Tiffany Case in 'Diamonds Are Forever'): ,,Niemand zou de rol van Bond-girl afslaan. En wie anders beweert liegt.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden