Bondevik volgt Jagland op als premier van Noorwegen

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - De socialistische Noorse premier Thorbjörn Jagland heeft het ontslag van zijn kabinet aangeboden. Kjell Magne Bondevik (50) van de Christelijke volkspartij zal hem opvolgen als premier en eind van de week de samenstelling van zijn minderheidskabinet van centrumpartijen bekendmaken.

Vorige maand had de socialist Jagland al aangekondigd dat hij het voor gezien zou houden. De verkiezingsuitslag van 35 procent van de stemmen voor de Arbeiderspartij was te mager. Jagland deed het niet voor minder dan 36,9 procent had hij tijdens de campagne laten weten. De Noorse premier hield zich aan zijn woord. Jagland trad een jaar geleden aan na het vertrek van de populaire premier Gro Harlem Brundtland.

Gistermiddag bracht Jagland zijn ontslagbrief bij koning Harald V, nadat hij 's ochtends nog snel even de begroting voor volgend jaar had ingediend. Door nog voor het ontslag een begroting op te stellen, maakt de Arbeiderspartij het de nieuwe regering lastig om nog wijzigingen aan te brengen. In december moeten de voorstellen zijn goedgekeurd.

Kandidaat-premier Bondevik heeft inmiddels al gezocht naar kandidaten voor zijn minderheidsregering. Eind deze week hoopt hij zijn kabinet te presenteren. Dat zal bestaan uit ministers van zijn eigen Christelijke volkspartij, de Centrumpartij en de Liberalen. Hij beschikt daarmee over 42 zetels, dat is ongeveer een kwart van de 165 afgevaardigden in het Noorse parlement, de Storting.

De nieuwe regering is afhankelijk van de welwillendheid van andere partijen. Van geval tot geval moet Bondevik steun zoeken in de Storting. De ene keer zal hij zich wenden tot de 23 Conservatieve parlementariërs en/of de 25 afgevaardigden van de extreem-rechtse Vooruitgangspartij van Carl Hagen. En de andere keer zal hij ter linker zijde hulp vragen bij de 65 afgevaardigden van de Arbeiderspartij.

Verwacht wordt dat de nieuwe regering het niet lang zal uithouden. Commentatoren geven het kabinet Bondevik hooguit een jaar, net zoals dat het geval was met de 'burgerregering' van premier Jan Syse, die na de verkiezingen van 1989 aantrad.

De verkiezingen van 16 september hadden een forse winst voor de Christelijke volkspartij van Bondevik te zien gegeven. De partij kwam van 7,9 op 13,9 procent van de stemmen. De theoloog Bondevik is een goede bekende in de Noorse politiek. Hij was tweemaal minister en 24 jaar lang bezette hij een zetel in de Storting. Bondevik begon zijn politieke carrière in 1968 als vice-voorzitter van de jeugdafdeling van de Christelijke volkspartij. Deze partij leidde hij van 1983 tot 1995. Van 1983 tot 1986 was Bondevik minister van geloof en onderwijs in een centrum-rechtse regering. In 1985 en 1986 was hij korte tijd vice-premier en in 1989 en 1990 minister van buitenlandse zaken.

Bondevik is streng in de leer en heeft het niet zo op al die moderniteiten in de samenleving. Het homohuwelijk kan wat hem betreft worden afgeschaft, de abortuswetgeving zou strenger moeten zijn. Bovendien is het buitensporig alcoholgebruik in Noorwegen hem een doorn in het oog.

Bondevik is tegenstander van openstelling van winkels op zondag, vindt dat er meer christelijke programma's en minder geweld op de televisie zouden moeten komen. Voor negen uur 's avonds, als veel kinderen naar de tv kijken, is geweld op de buis wat hem betreft uit den boze.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden