Bonders blijven toch hervormd

Van een onzer verslaggeefsters AMERSFOORT - De Gereformeerde Bond blijft. Dat wil zeggen, het bestuur van de Gereformeerde Bond binnen de hervormde kerk wil ondanks alle bezwaren niet breken met de toekomstige fusiekerk van hervormden, gereformeerde kerken en evangelisch-luthersen.

De Bond (met een achterban van een paar honderdduizend veelal trouwe kerkgangers) zal blijven ageren voor terugkeer naar de orthodoxie, maar de overgrote meerderheid wil zich niet afscheiden van de andere hervormden. Dat werd zaterdag duidelijk tijdens een ingetogen Kerkenradendag van de Bond. Van het sinds 1988 gekoesterde Bonds-dilemma 'we kunnen niet weg en we kunnen niet mee' blijkt het eerste niet-kunnen toch het zwaarst te wegen. Maar er moet wel 'een nieuw reveil' komen in de hele kerk, van links tot rechts. “Zo wordt de kerk weer tot een pilaar en vastheid der waarheid. Zo wordt ze tot een stad op de berg, een licht in onze duistere samenleving”, aldus de vice-voorzitter van de Bond, ds. G.D. Kamphuis.

De hersftzon zorgde voor een Saenredam-heldere lichtval in de Sint-Joriskerk in het centrum van Amersfoort. Een kerk vol mannen. Uiteraard, want in de kerkenraden van bondsgemeenten zitten geen vrouwen. Mannen in hele gewone en diverse kleren, lang niet allemaal in het zwart, maar met een ouderwets respect voor het woord; er werd in de Sint Joriskerk twee keer twee uur onafgebroken en aandachtig geluisterd.

Het kernverhaal moest wel bijna van de formidabele secretaris van de Bond komen, dr.ir. Jan van der Graaf. Maar voorzitter van Brummelen zette in alle bescheidenheid toch de toon door meteen maar te pleiten voor 'ingetogen bezinning'. Dat liet weinig plaats voor rellerige pleidooien voor een breuk met de mede-hervormden en ook weinig ruimte voor anti-SoW-actiegroepen, zoals die door enkele tientallen bondsdominees in het voorjaar opgericht.

“De Heere is de Eigenaar van onze Nederlandse Hervormde Kerk. Zijn Woord moet dus de norm zijn voor ons denken. (...) Wereldse methoden en wereldse handelingen passen niet bij ons”, aldus Van Brummelen. “Hoe zullen wij ons nu verzetten tegen horizontaliserende tendenzen van het SoW-proces? Door te luisteren naar Gods stem. Door in beslag genomen te worden voor de zaak van God. Alle vlotte moderniteiten lopen daarop dood. Voor ons betekent weglopen en afscheiden ontrouw.”

Van der Graaf was gepassioneerder; de secretaris wekte de indruk dat hij in de afgelopen maanden, na de grote nederlagen in de synode, heel wat had lopen opruimen in hoofd en hart. “Is de kerk en zijn we ook als hervormde gereformeerden niet zo gefixeerd geraakt op Samen op Weg dat we (...) óók als hervormde gereformeerden nauwelijks nog geestelijke energie vrijmaken om bezig te zijn met die vragen, die voor de kerk in deze tijd van Godsverlating de eerste vragen moeten zijn? De Godsverduistering, het ontzinken van de samenleving aan normen en waarden ons gegeven in Gods heilzame geboden, de zending en de evangelisatie, en vooral ook het geestelijk leven in de gemeente,” zei hij. Van der Graaf groef, zoals een 'bonder' past, in de geschiedenis van de vaderlandse hervormden naar voorbeelden. Is Groen van Prinsterer niet gebléven in de hervormde kerk van zijn tijd, ook al was deze minstens even ver afgedwaald van de gereformeerde belijdenis als de toekomstige VPKN zal zijn? Leveren degenen die wel onder het orthodoxe vaandel zijn opgestapt, zoals Abraham Kuyper, niet juist het negatieve voorbeeld? De gereformeerde kerken verlieten zelf immers het juiste pad?

Zuchtend en met pijn in het hart kiest ook Van der Graaf, roerganger in de strijd tegen het Samen op Weg-proces, dus toch voor blijven, al was het maar om 'de gemeente', de rechtgelovigen aan de basis, bij elkaar te houden. “Zouden we dan (...) de uitkomst niet aan de Heere moeten en mogen overlaten? Dat betekent: geen vleselijke macht, geen programs van afscheiding, geen houding van assimilatie, maar geloven op hoop tegen hoop, dat God ons haar - die gereformeerde kerk - in de weg van het recht zal weergeven. Dat is niet 'méégaan'! Dat is niet kunnen héén gaan en de kerk prijs geven aan wie er geen recht op hebben.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden