Bonden vechten weer mét elkaar

Eendrachtig FNV-offensief zal werkgevers op de knieën dwingen, zegt voorzitter Abvakabo

Duidelijker kan Corrie van Brenk het niet stellen: de tijd van de nullijn ligt achter ons, zegt de voorzitter van ambtenarenbond Abvakabo. Steeds vaker ziet Van Brenk dat de acties voor 'echte banen' en 3 procent loonsverhoging succes hebben. Dat is onder meer te danken aan een nauwe samenwerking tussen de FNV-bonden, die hun acties op elkaar afstemmen. Van Brenk: "Het is een voorbode van wat werkgevers nog te wachten staat".

Vorige week waren het de schoonmakers en de laders en lossers op Schiphol die het werk neerlegden, vandaag zijn het de docenten in het mbo-onderwijs die beginnen aan acties. Het moet het reveil van de FNV tonen, die twee jaar geleden door interne verdeeldheid zijn levenseinde zag naderen.

De les uit het verleden is "dat een bond niet zijn eigen vierkante centimeter moet bevechten", zegt Van Brenk. "In de nieuwe opzet werken we samen, in de volle breedte. We spreken af welke bond met acties begint, wie daarna volgt, enzovoorts."

"Het inspireert ook. Als we zien dat FNV Bondgenoten bij Tata Steel een betere cao binnensleept, dan geeft ons dat nieuwe energie. En we kunnen van elkaars successen leren. Dit is pas het eerste jaar dat we zo werken, en nu al zien we resultaat. In de toekomst zal het alleen maar beter gaan. Werkgevers gaan dat ongetwijfeld merken."

Dat doen werkgevers nu al. De FNV verlaat veel te snel de onderhandelingstafel, klagen zij. Dat ligt volgens Van Brenk niet aan de bonden, maar aan de starre werkgevers waarmee geen afspraken zijn te maken. "Zelfs niet in sectoren waar al jaren de nullijn geldt."

"Het mbo is daar een voorbeeld van. De laatste loonsverhoging dateert uit 2009. We horen steeds vaker geluiden, zowel in het onderwijs als bij de rijksoverheid, dat mensen krap komen te zitten. Door de steeds hogere lasten kunnen ze niet langer rondkomen".

Nee, de lastenverzwaringen komen niet van werkgevers, erkent Van Brenk. "Maar de enige bij wie ik iets uit de portemonnee kan trekken, zit aan de andere kant van de onderhandelingstafel. Als werkgevers samen met ons ten strijde willen trekken tegen het kabinet om de lastenverzwaring tegen te gaan, prima. Maar de loonsom moet toch echt van werkgevers komen."

Werkgevers werpen tegen dat zij geen geld hebben. Dat probleem speelt vooral in sectoren die afhankelijk zijn van de binnenlandse consumptie of van de overheid. "Ja, dat is het standaardantwoord van werkgevers: geen geld", zegt Van Brenk. "Het lijkt een redelijk argument, maar als je bijvoorbeeld ziet hoeveel gemeenten en provincies uitgeven aan het inhuren van duur extern personeel, dan is daar nog veel te winnen. Hou daarmee op. Doe het met de mensen die je hebt en geef ze een goede beloning."

Naast de drie procent extra loon zullen de werkgevers ook moeten leveren op andere punten. Zo staan bij de ambtenaren, zorgpersoneel en docenten de aanpak van de werkdruk bovenaan de lijst.

Van Brenk: "De actievoerende onderwijzers in het mbo moeten ongeveer 25 procent van hun werk in de eigen tijd doen, omdat de ondersteuning voor administratief werk is wegvallen. Dat moeten zij nu zelf doen. Elke keer weer moet er een tandje bij, al jaren achter elkaar. Dan komt er een moment waarop mensen omkijken en zich afvragen: is het onderwijs of de zorg beter geworden? De conclusie is dan altijd: nee."

Niet alleen de werkgevers moeten rekening houden met het nieuwe elan van de FNV, ook gemeenten kunnen rekenen op een waakzame blik. Als uitvoerders van de bijstand gaan zij straks over de eventuele tegenprestatie die van bijstandsgerechtigden wordt gevraagd.

Een tegenprestatie is voor de FNV alleen aanvaardbaar als die niet leidt tot verdringing. "Er is niets mis met een praatje maken of koffie schenken in een verzorgingshuis. Maar er is heel veel mis met een bijstandsgerechtigde die als tegenprestatie de stoep recht moet leggen, zoals in Rotterdam is gebeurd. Dat is werk van de stratenmaker, die daarvoor wordt betaald."

Waar zijn de komende weken acties te verwachten?
Onderwijzers mbo. Beginnen vandaag aan estafetteacties. Zij eisen meer loon en minder werkdruk.

Aviapartner Cargo. Personeel van de vrachtvervoerder staakt sinds vorige week op Schiphol.

Schoonmakers. Afgelopen vrijdag voerden zij kort actie op Schiphol. Nieuwe stakingen kunnen elk moment in het hele land plaatsvinden, aldus FNV. De cao geldt voor 150.000 werknemers.

Buschauffeurs Overijssel. Morgen is er een manifestatie voor behoud van het bussennetwerk.

Holland Casino. Afgelopen vrijdag is er voor de derde keer gestaakt. Het conflict over het sociaal plan is nog niet ten einde.

Transport en logistiek. Cao voor 140.000 werknemers. Chauffeurs eisen meer loon, maar werkgevers bewegen nog niet.

Zorgpersoneel. Een langlopend cao-conflict dat 450.000 medewerkers aangaat. Al diverse malen actie gevoerd. En meer acties zullen ongetwijfeld volgen.

Gemeenten. Cao voor 180.000 gemeenteambtenaren. Acties zijn al aangekondigd. Onbekend is wanneer die worden gehouden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden