Bommen op de Diergaarde Hoe verging het Hakouna de krokodil daarna?

Van alle vergeten oorlogsslachtoffers zijn de Rotterdamse dierentuindieren misschien wel het meest vergeten. Logisch, want er waren geen sprekende overlevenden of nabestaanden, en destijds had je ook nog geen dierenpartij.

Zo lagen die arme dierentuindieren decennialang onopgemerkt begraven onder het plein en het Groothandelsgebouw, nu direct naast het station. Daar was in 1940 de Rotterdamsche Diergaarde, negentien voetbalvelden groot. Tot er in de nacht van 12 mei achttien bommen op vielen - twee dagen voor het grote bombardement. Die bommen hadden eigenlijk op bruggen moeten vallen, maar de Duitsers mikten mis en doodden vijf struisvogels, vier damherten, twee kamelen en vier alpaca's. Daarna moest de dierentuindirecteur zelf panters, leeuwen, jaguars en een poema afschieten, omdat deze roofdieren Rotterdam anders nog gevaarlijker zouden maken dan de stad toch al was door de bommen en granaten.

75 jaar na het bombardement worden die roemloze oorlogsslachtoffers alsnog herdacht in dit prachtige geschiedenisboek voor kinderen (en volwassenen) van schrijfster Joukje Akveld en illustrator Martijn van der Linden. Akveld, die eerder prentenboeken schreef, een boek over Sieb Posthuma en een boek over Tonke Dragt, dook in archieven en sprak met de dochter van de directeur. Ze tekent de levensverhalen op van de dieren die er woonden. Zwarte neushoorn Kali die samen met zijn negenjarige oppasser Nasor per schip uit Tanzania kwam; chimpansee Josephine die aan een bureautje vellen papier vol krabbelde; leeuwtje Tammo dat vriendschap sloot met herdershond Black.

De Diergaarde zou eind 1940 paradijselijk worden geherhuisvest in Blijdorp waar de architect een diervriendelijker dierentuin had ontworpen. En toen stuurden de bommen alles in de war. Ineens graasden de zebra's naast de singel, en werd een uit het tot puin geschoten apenverblijf ontsnapte aap dan maar opgesloten op de wc in het naburige café.

Martijn van der Linden maakte mooie realistische tekeningen van de dieren, en Akvelds teksten brengen het verleden zo tot leven dat je niet alleen de dieren in Blijdorp maar ook die in andere dierentuinen anders gaat zien. Prachtig is het slot over pantserkrokodil Hakouna die als een stille boomstam in het water alle stormen leek te overleven maar afgelopen maart toch stierf aan ouderdom. Verdrietig natuurlijk, maar hij is gezien nu, hij is niet onopgemerkt gebleven.

Joukje Akveld: Een aap op de wc. Een dierentuin in oorlogstijd. Ill. Martijn van der Linden Hoogland & Van Klaveren; 144 blz. euro14,90

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden