Bommelerwaard te mooi voor kassenzee

De provincie Gelderland heeft besloten dat in de Bommelerwaard de glastuinbouw met 500 ha moet worden uitgebreid. De voormalige gemeente Brakel besloot, vlak voor dat die gemeente werd ingedeeld bij Zaltbommel, daarvan een substantieel deel te plannen rond Brakel en het kleine dorpje Poederoijen, waar al jaren enkele kleine glastuinbouwbedrijven gevestigd waren: familiebedrijfjes, kleine kassen die tussen de huizen liggen.

Mascha van Peijpe

De gemeente wilde geen onrust zaaien en vermeed in publicaties de woorden glastuinbouw en kassen, en sprak van 'intensiveringzone'. De eigenaren van de terreinen met een nieuwe bestemming kregen voorlichting over de voordelen van het besluit: de tuindersbedrijven zouden in de toekomst wat kunnen uitbreiden en de grond werd meer waard. Vervolgens werd de zaak beklonken door de raad waarin de glastuinbouwers goed vertegenwoordigd waren.

Toen kort daarop de gemeentelijke herindeling een feit werd, nam de gemeente Zaltbommel de bestaande bestemmingsplannen over. Even later bouwde iemand van buiten de gemeente tot ieders schrik een gigantisch kassencomplex bij Poederoijen. Terwijl het tweede grootschalig kassencomplex in Poederoijen wordt voorbereid gaan burgemeester en wethouders van de nieuwe grote gemeente Zaltbommel op tournee langs de nieuw toegevoegde dorpen. Bij hun bezoek aan Poederoijen vertellen zij dat bij de kassenbouw zorgvuldig een afweging zal worden gemaakt tussen economische belangen en belangen van natuur, landschap en historie.

Wanneer kort daarop een groot terrein te koop wordt aangeboden voor de bouw van kassen begint te dagen dat de geruststellende woorden niet al te serieus moeten worden genomen. Op vragen stuurt de gemeente het bestemmingsplan van de voormalige gemeente Brakel met de zogenaamde intensiveringzones. Het zal niet blijven bij de twee bestaande giganten: Poederoijen zal worden omringd door een zee van glas.

De meeste politieke partijen noemen de plannen schandalig, maar een verandering van het bestemmingsplan kost geld en is dus onwaarschijnlijk. De provincie Gelderland zegt dat het bestemmingsplan volgens de regels tot stand is gekomen. Dan verschijnt de milieu-effectrapportage Glastuinbouw Bommelerwaard. Er moeten nog 500 hectare glastuinbouw komen in de Bommelerwaard. Uitgangspunt van het rapport is de bestaande bestemmingsplannen ongemoeid te laten. Dit uitgangspunt wordt niet gemotiveerd. In de plannen kan men nog 250 ha kwijt. Dat schiet al lekker op. Voor de resterende 250 ha bestaan drie modellen die worden getoetst aan criteria waaraan een verschillend gewicht wordt toegekend. Sommige criteria sluiten glastuinbouw uit, sommige zijn positief sturend, andere negatief sturend. Het is een gedegen werkstuk.

Wie de moeite neemt de bestaande, nog niet uitgevoerde, bestemmingsplannen te toetsen aan de gehanteerde criteria komt tot de ontdekking dat de voormalige gemeente Brakel kassen heeft gepland in een gebied dat valt onder de uitsluitende criteria, namelijk in het inundatiegebied van de waterlinie die men met steun van de Unesco wil gaan restaureren. Bovendien staan de kassen ook vlakbij het waterwinningsgebied in de afgedamde Maas, waar de waterleiding reeds nu kampt met ongeoorloofde hoeveelheden giftige stoffen van tuinbouw. Ook staan de kassen gepland op minder gunstige grond en op ongunstige afstand van de A2. Alle vrachtwagens moeten minstens vijftien kilometer over de N322, langs het natuurgebied de Lieskampen dat nu al verstoord wordt door het verkeer. Allemaal 'negatief sturende' factoren.

De gemeente Zaltbommel kan het bestemmingsplan nog herzien, maar het lijkt of burgemeester en wethouders van de nieuwe grote gemeente aan de gebieden buiten de stad niet meer toekomen. Wanneer er niet snel iets gebeurt zal door dorpspolitiek van een voormalige kleine gemeente een schitterend gebied verloren gaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden