Bomen, beursvloer, liefde

Elly de Waard omarmt het universum met alles wat zich daarin bevindt

Een lied vol kromme taal, kun je dat een aanstaande koning cadeau doen? Dat was de inzet van de niet bepaald subtiel verwoorde discussie die vorig weekend op de sociale media woedde. Tweets vol pek en veren kreeg de componist over zich heen. Voor zulke ophef zouden we ons collectief mogen schamen, lijkt Elly de Waard te suggereren in haar nieuwe bundel: "voor zover we in deze dagen/ nog van een eigen land/ kunnen spreken, nu de dwang/ van het publieke menen/ zich in ons hoofd heeft/ verschanst." De nieuwe media zijn in 'De aarde, de aarde' vooral dwangbuis: het aanvinken van een duim omhoog of naar beneden, 'het publieke menen': het is amper vrije meningsvorming te noemen.

Elly de Waard, ooit streed ze als 'nieuwe wilde' tegen de overheersing van de experimentele vormvernieuwers en bepleitte ze meer aandacht voor de (vrouwelijke) inhoud van een gedicht. Ooit schreef ze over popmuziek. Vorig jaar verscheen een boek over het jachthuis Vogelwater waar ze al jarenlang woont, en daarnaast nog een documentaire.

Haar nieuwste bundel gaf ze een grootse titel, en zo is ook de inzet van haar poëzie: allesomvattend. Ze omarmt het universum en alles wat zich daarin bevindt en zich voordoet: van bomen en nachtelijke geluiden tot de aardbeving in Japan, de beursvloer en de liefde. Het is poëzie die boven de tijd uitstijgt, maar waarin ook kritiek te beluisteren is op de moderne maatschappij. Want al ervaart De Waard het weidse en hoge intens, ze staat met twee voeten in de Hollandse klei (of geestgronden). In een klein gedicht brengt ze dat als volgt samen:

(...)

Het stadje ligt te schijnen in

de volle maan, onder het donkere

geboomte, als een lieflijke lantaarn

In het straatje van de gang

leun ik losjes tegen een deurpost

cosmopoliet pur sang

Dat klinkt tamelijk pittoresk. Zo kleintjes en fijntjes, en ook zo cliché, dat het gezien de slotregels de vraag is hoe serieus we de woorden kunnen nemen. Hortende regels als "de natuur kent/ wel degelijk een rechtvaardig/ in de zin van, dat zij streeft/ naar balans" zijn in deze bundel trouwens geen uitzondering. En een verzamelaar van verrassende beelden is De Waard evenmin: de zon is een 'dukaat die glanst'. Haar pen is nogal grof, en ze lijkt er genoegen in te scheppen om in een gedragen erotisch vers te spreken over de 'rondingen/ van je kont'. In dat opzicht is ze oude idealen trouw gebleven. Maar hoewel haar observaties soms raak zijn, is het alsof ze de taal niet genoeg weet te slijpen om die scherp over het voetlicht te brengen.

Elly de Waard: De aarde, de aarde.

De Harmonie, Amsterdam; 56 blz. euro 15,90

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden