Review

Bombastisch oorlogsdrama

Jean-Jacques Annaud (eerder maker van onder meer het geprezen 'The name of the Rose' en het gekraakte 'Seven years in Tibet') wilde in zijn oorlogsfilm 'Enemy at the gates' de slag om Stalingrad zo realistisch reconstrueren, dat je na afloop denkt dat je erbij bent geweest. Hij vond een geschikte locatie bij de Duits/Poolse grens; een voormalig industrieterrein waar iedere dag tienduizend liter water in de grond gepompt moest worden en waar een elektriciteitscentrale gebouwd moest worden om er een filmset van te kunnen maken. Het Rode Plein werd er nagebouwd, tezamen met de gevels van het kantoor van de Pravda, het Gorkij-theater en het Univermag warenhuis. In de film liggen die namaak-historische gevels bijna direct na de eerste gevechten al in een grauw-grijs licht, in sombere brokstukken over het scherm verspreid, vernield door Duitse bommen en granaten.

De bedragen die genoemd worden in verband met deze duurste Europese productie ooit gaan van 85 naar 200 miljoen dollar. Duur was 'Enemy at the gates' zeker, een imposante productie met Hollywood-allure, al zijn de belangrijkste acteurs in dit epos, de Engelse acteurs Jude Law en Joseph Fiennes, eerder coming young men dan gearriveerde filmsterren.

Annaud is in zoverre geslaagd in zijn historische opzet, dat je bij het zien van 'Enemy at the gates' inderdaad het idee hebt teruggeworpen te worden in tijd, in de jaren '40/'50 zelfs. Alleen kom je niet in de wrede slag om Stalingrad terecht, maar eerder in de Hollywood-producties die destijds over de Tweede Wereldoorlog gemaakt werden. De oorlogslegende over de knappe, heldhaftige Russische scherpschutter Vassili Zaitsev (Jude Law) die tijdens de slag om Stalingrad een kat-en-muis-duel aangaat met een Duitse majoor (Ed Harris) wordt niet ontrafeld maar opnieuw opgericht, en aangevuld met klassieke Hollywood-versiersels, zoals de rivaliteit tussen de scherpschutter en een soldatenmakker om de liefde van een dappere Russische strijdster (Rachel Weisz). Net als in de Hollywood-producties uit die tijd spreken Duitsers en Russen Engels met Brits of Amerikaans accent. De Engelse acteur Bob Hoskins wekt in de rol van leider Chroetsjov meer lachlust dan angst met brallerige scheldpartijen.

Het weerzien met Fassbinder-actrice Eva Mattes, die een Russische moeder speelt, is een lichtpuntje in het bombastische geheel, maar in een tijd dat iedereen bezig is om de zwartste periode uit de twintigste eeuw van grijstinten te voorzien, is dit heldenepos over Stalingrad verder anachronistisch, voorspelbaar en weinig avontuurlijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden