Column

Bombarderen alleen helpt niet in de strijd tegen IS

Beeld epa

Nederland doet mee in de strijd tegen IS. Dat wordt een lange strijd, hield president Obama de Verenigde Naties voor. Dit getuigt van realiteitszin, want de gekozen aanpak zal zeker niet leiden tot snel succes.

Bombardementen alleen helpen niet. Als ik een IS-leider was, zou ik het wel weten: mijn troepen samentrekken in de stedelijke gebieden en de kwetsbaarheid van de troepen daarbuiten verminderen door ze zoveel mogelijk te laten opgaan in de bevolking. Als je dat doet, is de kans groot dat de bommen vooral burgerdoelen treffen en dat is goed om een antiwesterse stemming onder de bevolking te kweken. Ook zou ik in de etnisch gezuiverde gebieden het geweld terugbrengen en wat vrijheden invoeren. Roken is inmiddels door IS alweer toegestaan.

Als bombarderen alleen geen zin heeft, dan moet de strijd uiteindelijk op de grond worden beslecht. Het gekozen scenario is beproefd in Kosovo (1999), Afghanistan (2001) en Libië (2011). In al die gevallen trad het Westen op als luchtmacht van lokale strijders die de echte gevechten voerden en in alle gevallen een overwinning boekten, hoewel die geen garantie voor stabiliteit was.

Leger Assad
Het is de vraag of dat nu weer gaat lukken. Zowel Koerden als sjiieten dromen van een eigen staat. Koerden zullen daarom vooral Koerdisch gebied willen veiligstellen en hebben geen behoefte IS volledig uit Irak en Syrië te verdrijven. Dat zal ook gelden voor sjiitische milities die tegen het soennitische IS strijden.

Wil het olierijke Midden-Oosten niet uiteenvallen in nieuwe staten dan zal het in Syrië moeten komen van het leger van president Assad, maar dat wil Obama om politieke redenen niet steunen. In Irak zal het moeten komen van het leger van de nieuwe leider Al-Abadi, maar dat leger ligt op zijn gat.

Een lichtpunt is dat Amerika nu gesteund wordt door coalitiepartners als Saoedi-Arabië en Katar die al jaren soennitische strijders, inclusief Al Kaida, in de regio steunen. Kennelijk zien zij nu in dat IS ook voor hen een bedreiging is. Een van de grootste obstakels voor een spoedige beëindiging van de strijd is Turkije. Dat land lijkt IS te hebben gesteund omdat het tegen de Koerden streed. En omdat belangrijke smokkelroutes via Turkije lopen.

Hearts and minds
Wat is dan de marsroute naar succes? Prioriteit nummer een is het afsnijden van IS van hun inkomstenbronnen. IS smokkelt naar schatting voor ruim een miljoen dollar per dag aan olie via Turkije hun 'land' uit. De olievelden in Syrië en Irak moeten daarom uit handen van IS worden gehaald. Dat is de eerste taak voor milities in de regio.

Prioriteit twee is het winnen van de soennitische hearts and minds in de IS-gebieden. Dit moet het Westen vooral overlaten aan lokale en regionale krachten. Prioriteit drie is de opleiding en training van lokale troepen voor de eindstrijd.

Wat er verder nodig is, is geduld, uithoudingsvermogen en de hoop dat het goed gaat. Want dit conflict heeft alles is in zich om te escaleren naar een verwoestende strijd tussen sjiieten, soennieten en Koerden, met betrokkenheid van veel landen uit de regio.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden