Bom zegen voor Manchester

Manchester roept bij velen nog een beeld van stinkende fabrieken en werkloosheid op. Een imago dat niet meer blijkt te kloppen. Mede dankzij een bom die er in 1996 ontplofte.

Op 15 juni 1996 ontplofte er midden in Manchester een bom. Gewaarschuwd door een telefoontje wist de politie razendsnel de omgeving te evacueren en ’slechts’ tweehonderd mensen raakten gewond. Tot in de verre omtrek sneuvelden gebouwen en ramen ten gevolge van de autobom, achtergelaten door een splinter van de Noord-Ierse paramilitaire organisatie Ira. Alleen de rode Royal Mail-bus in het epicentrum overleefde de klap – nog steeds is dit monumentje te bezichtigen.

De bom was, in zekere zin, een zegen voor de stadsvernieuwing die al in de tweede helft van de jaren tachtig was ingezet. Miljoenen van investeerders en overheidsfondsen kwamen des te sneller los. Ook de Spelen van de Commonwealth (2002) gaven de stadsvernieuwing een stevige impuls. Manchester werd een moderne metropool die dagjesmensen, toeristen en zakenlui veel te bieden heeft. Voorheen riep de stad in Lancashire vooral het beeld op van rokende, stinkende fabrieken, bevolkt door werklozen, daklozen en lavelozen, met als enige verfrissing een dagelijkse regenbui.

Zo was het, en nog wel erger, zoals de Duitse filosoof Friedrich Engels beschreef. Manchester was de plek waar de industriële revolutie begon, in al zijn facetten van economische groei, technische uitvindingen, snelle rijkdom en razendsnelle overbevolking, armoede en epidemieën. Manchester was ook broedplaats van radicalisme, van socialisme tot feminisme. De bom van 1996 was niet de eerste van Ierse bodem: opstandelingen pleegden aanslagen in de vroege twintigste eeuw. Tijdens de kerstdagen van 1940 bestookten de Duitsers wapenfabrieken in en om de stad. Er vielen meer dan driehonderd doden en grote delen van het centrum werden met de grond gelijk gemaakt. In de decennia na de oorlog ging het economisch bergafwaarts, en tijdens de conservatieve kabinetten van Margaret Thatcher werd een groot deel van de working class zwaar getroffen.

In de jaren negentig wist de stad (450.000 inwoners, meer dan twee miljoen in Greater Manchester) zich te ontworstelen aan het beeld van rampspoed en misère. Vergeleken met Londen is het centrum nog altijd een dorp en dat is deel van de charme. Tegelijk biedt Manchester veel van wat Londen ook heeft, zoals theatervoorstellingen en exposities, en vaak goedkoper.

Restaurants bieden voedsel van over de hele wereld, én er is de Engelse keuken, zoals lamsbout en fish & chips in de traditionele Chophouses. Er zijn architecturale hoogstandjes zoals het museum over de moderne stad Urbis. De exposities vallen tegen, maar het glazen gebouw is spectaculair. Schrik niet van de honderden jongeren in gothic-look die zich verzamelen aan de voet van Urbis. Zij belichamen de moderne stad in optima forma, zouden sociaal geografen zeggen.

Een beetje toerist bestijgt de 169-meter hoge Beetham Tower, waarvan de 23e etage Cloud 23 (!) een formidabel uitzicht over de stad en ommelanden biedt. Mis ook vooral niet Salford Quays, waterrijke nieuwbouw zuidwestelijk van het centrum, waar ook het Imperial War Museum North van Daniel Libeskind staat.

Gelukkig hadden de stadsontwikkelaars ook oog voor de vorige bloeitijd van Manchester, in de achttiende en negentiende eeuw. In veel voormalige pakhuizen voor wol en katoen en in fabrieken in het centrum wordt nog steeds gewoond, gewerkt en gestudeerd – Manchester is ook een universiteitsstad. Echte geleerden en boekenwurmen mogen de statige John Rylands Library niet overslaan, waar eind negentiende eeuw de weduwe van een katoenmagnaat en filantroop een reusachtige collectie eerste drukken verzamelde ter zijner nagedachtenis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden