Bollywood en terreur

Boezemvrienden zullen Pakistan en India nooit worden. Dat is te veel gevraagd. Sinds hun onafhankelijkheid in 1947 voerden ze driemaal oorlog. Nog steeds beschieten ze elkaar in de betwiste regio Kashmir. Beide landen hebben atoombommen.

Ruim 95 procent van de Pakistanen is moslim, vier op de vijf Indiërs zijn hindoes. Eeuwenlang hebben hindoeïsme en islam, twee onverzoenlijke antipolen, bitter gevochten om de ziel van India, waartoe ook Pakistan tot 1947 behoorde. En toch kruipt het gemeenschappelijke culturele bloed waar het niet gaan kan, ondanks godsdienst en politiek, want Pakistanen zijn dol op Indiase films. Maar juist een nieuwe Indiase film, die morgen in premiere gaat, dreigt de verhoudingen verder te verzuren.

Thema van de rolprent 'Phantom' vormen de beruchte aanslagen in Mumbai in november 2008. Daarbij kwamen 156 mensen om. Twaalf Pakistaanse terroristen zaaiden vier dagen lang dood en verderf in de grootste stad van India. Een terrorist overleefde, bij zijn verhoor zou hij hebben gezegd dat hij en zijn maten behoorden tot de organisatie Lashkar-e-Taibe. Ook zouden ze in contact hebben gestaan met de Pakistaanse geheime dienst. Pakistan ontkent dat. Het waren niet de eerste aanslagen van moslimterroristen in Mumbai. In 2006 vielen in die stad 209, in 2003 44 en in 1993 257 doden.

Indiase Bollywoodfilms (samentrekking van Hollywood en Bombay, de oude naam van Mumbai) zijn vaak suikerzoet. Maar 'Phantom' tapt uit een ander vaatje. Een wegens lafheid ontslagen legerkapitein krijgt van de Indiase geheime dienst kans op eerherstel. Hij moet een Pakistaanse topterrorist uitschakelen, een zekere Hariz Saeed. Nu woont er in Pakistan een man met bijna dezelfde naam: Hafiz Saeed. India ziet hem als het brein achter de aanslagen van 2008. Deze echte Saeed heeft het gerechtshof van Lahore gevraagd vertoning in Pakistan te verbieden. Uitstekende reclame natuurlijk.

De ironie wil dat de hoofdrolspelers en ook de regisseur moslims zijn. Toen in 1947 de Britse kolonisatoren vertrokken viel 'Brits Indië' uiteen in het bijna volledig islamitische Pakistan en het overwegend hindoeïstische India. Vrijwel alle hindoes vertrokken uit Pakistan en er was ook een omgekeerde uittocht van Indiase moslims naar Pakistan. Maar er bleef toch een aanzienlijke moslimminderheid in India achter, nu uitgegroeid tot zo'n 180 miljoen mensen. Juist in de filmindustrie werken opvallend veel moslims, die zo nodig zonder bezwaar in films optreden als hindoes.

Volgens hoofdrolspeler Saif Khan, zelf moslim, wilden de acteurs van 'Phantom' bewijzen dat ook moslims loyale Indiërs kunnen zijn. De film is deels opgenomen in het Midden-Oosten. Veel daar opgetrommelde figuranten bleken te behoren tot pittige organisaties, bijvoorbeeld Hezbollah. Saif Khan was bij de opnames zelfs bang voor een aanslag. Volgens hem is de film niet tegen Pakistan gericht maar tegen terrorisme. Hij wijst erop dat Pakistan zwaarder onder moslimextremisme heeft te lijden dan India. In India vielen de afgelopen vijftien jaar ongeveer vijfduizend doden door aanslagen uit die hoek, in Pakistan zo'n vijftigduizend. Tienmaal zo veel dus op een bevolking die zeven maal zo klein is als die van India.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden