Bollebozen leren samen in de cloud

Hoogbegaafd of juist achter met taal? In de digitale klas kunnen leerlingen van gelijk niveau samen optrekken.

Het gekste aan de 'klas in de cloud', vinden de zevendegroepers Kore, Paul en Noor, is dat je niet weet hoe je klasgenoten eruit zien. De drie slimme leerlingen zitten zelf achter een computer op hun basisschool G.J. van den Brink in Wageningen. Maar klasgenootjes Tijn, Tycho en Kaat, ook hoogbegaafd, zitten in het Limburgse Weert op de OBS Molenakker. Een keer per week loggen ze tegelijkertijd in. Juf Helga Bongers post dan een instructie- filmpje met opdrachten. Die moeten de kinderen in onderling overleg uitvoeren. Dat overleg kan alleen door met elkaar te chatten.

Voor deze zes kinderen was de klas in de cloud zeven weken lang even een uitstapje van de klassikale lessen waar zij vaak moeiteloos doorheen rollen. Hun ouders zijn blij met deze 'digitale plusklas', al is het volgens Kore, Paul en Noor lastig uitleggen wat ze precies doen.

Ook hun meester vindt het prima dat juf Helga zijn beste leerlingen even apart neemt in de cloud. Dan houdt hij meer tijd over voor zijn andere leerlingen, en krijgen de drie slimmeriken de uitdaging waar ze behoefte aan hebben. Bovendien is de digitale plusklas van Bongers niet zomaar een lesje: haar school won er de Onderwijsprijs 2015 mee. Van de klas in de cloud worden grote dingen verwacht. Maar welke precies?

"Je hoort iedereen praten over de 21st century skills", zegt Bongers: "De handigheden die leerlingen nodig hebben voor hun toekomst. Wat zijn die skills en hoe leer je ze aan? Ik denk dat de klas in de cloud daar eindelijk een vorm voor is."

Bongers raakt niet uitgepraat over de mogelijkheden. Een klas met kinderen die op afstand van elkaar en van de leerkracht zitten, daar kun je van alles mee doen. Zeker nu leerkrachten in het passend onderwijs steeds meer moeten schakelen tussen kinderen met verschillende talenten en problemen.

Kinderen die een beetje op elkaar lijken, kun je bij elkaar in een digitale klas zetten. "Wat dacht je bijvoorbeeld van Poolse kinderen die naar Nederland komen en de taal niet spreken? In Limburg zijn die er heel veel. Zet hen iedere dag een uurtje achter de computer met docent die hen op afstand Nederlands leert. Je kunt zo heel veel scholen met Poolse kinderen tegelijkertijd bedienen. Dat helpt hen, en ontlast de leerkracht."

Behalve kostenbesparend, is de klas in de cloud ook een manier om kinderen 'mediawijs' te maken. En dat is dan weer zo'n typische vaardigheid van de 21ste eeuw. Bongers maakt gebruik van het gratis programma Edmodo om opdrachten te plaatsen. Edmodo ziet eruit als Facebook: een opeenvolging van berichten, chats en filmpjes die je ziet door naar beneden te scrollen.

Bongers koos voor een lesthema 'uitvinden', en verwees de kinderen via websites naar uitvinder/kunstenaar Daan Roosegaarde. Via Roosegaarde kwamen ze van het een op het ander: van Leonardo da Vinci naar een filmpje over een Indonesische bewoners van een drijvend dorp die een manier vonden om een straatvoetbalveld aan te leggen. Bongers: "Geen filters: gewoon vrij rondsurfen. Wat ik het belangrijkste vind, is dat kinderen met behulp van ICT hun verbeelding kunnen vergroten."

Haar opdracht voor de kinderen was om zelf een probleem te formuleren, en daarvoor vervolgens een oplossing te vinden. De problemen die Kore, Paul en Noor probeerden op te lossen, waren uiteindelijk niet minder dan de CO2-uitstoot van auto's, smeltende poolkappen en de geldcrisis. "Grote vragen, maar ze hoefden niet te kritisch te zijn op hun antwoorden. Je weet van te voren niet waar je uitkomt. In het onderwijs van de toekomst zijn er geen goede en foute antwoorden."

Alle kinderen vinden werken met de computer leuk, ziet Bongers. "Niet alleen de hoogbegaafden, al houden die het misschien wel iets langer vol." Bongers weet dat veel leerkrachten en ouders bezwaar hebben tegen uren achter het scherm. "Maar volgens mij is dat vooral onzekerheid omdat kinderen beter met computers zijn dan volwassenen. Daar doe je kinderen mee tekort. Ga het gewoon eens proberen. Vanaf groep 6 kun je er echt veel extra's mee bereiken."

De vooruitgang is toch niet tegen te houden. Bongers gelooft sinds het winnen van de Onderwijsprijs zo in haar concept, dat ze haar drie werkdagen als juf in groep 7/8 heeft teruggebracht naar twee. Ze wil tijd maken om de klas in de cloud verder uit te denken, en andere scholen ermee te helpen. "Mijn vermoeden is dat het op scholen zo snel zal gaan, dat ik als adviseur over de klas in de cloud over tien jaar overbodig ben."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden