Bolhuis: In Sydney dertig medailles

ATLANTA - Voorzitter Wouter Huibregtsen van NOC-NSF had het op zijn zak-Japanner allemaal al uitgerekend. Op zeven procent van de evenementen behaalden Nederlandse atleten medailles. Vier procent van alle plakken kwam in het Oranjekwartier van het dorp terecht, terwijl bijna drie op de tien sporters op een erepodium hebben gestaan. Dat kostte de sportkoepel zo'n 1,25 miljoen aan prijzengeld.

Chef de mission André Bolhuis was tevreden met het aantal medailles (19) - een evenaring van het aantal dat in 1928 in Amsterdam werd gewonnen - en de kwaliteit ervan. Dat geldt ook voor de reeks vierde en vijfde plaatsen; met het zwemtalent van de toekomst, Pieter van den Hoogenband, als voornaamste exponent van de groep die het nu nog met een olympisch diploma moest doen. De oogst is rijker (plus vier) dan vier jaar geleden in Barcelona, maar kariger (min drie) dan waarvoor de tandarts uit Soest had ingetekend. Het mikpunt voor Sydney (2000) moet dertig zijn. “Als je nagaat dat Australië, dat zeventien miljoen inwoners heeft, er 41 heeft gehaald, moet Nederland met dertig thuis kunnen komen,” zegt hij.

Bolhuis zal de volgende Spelen niet meer als chef de mission meemaken. Hij wordt de komende twee jaar als vice-voorzitter van de hockeybond verantwoordelijk voor het topsportbeleid. NOC-NSF gunt zichzelf ruime bedenktijd de vacature op te vullen. Bolhuis trad met de zegen van Huibregtsen ver buiten zijn oorspronkelijke bevoegdheden door zich niet uitsluitend als jeugdherbergvader te manifesteren. Hij was een inspirerende kracht achter alle regelingen en instituten die tot doel hebben de topsport in Nederland structureel op een hoger plan te brengen.

Dat dat er in Atlanta in een aantal gevallen niet is uitgekomen, noemt hij inherent aan de onvoorspelbaarheid van topsport. “Wanneer je tien procent van het geld dat je in topsport investeert, terug krijgt is het veel. Maar het is natuurlijk niet een kwestie van geld alleen.” Bolhuis somt wat ontwikkelingen op die na Barcelona echt in gang zijn gezet: vergroting en uitdieping van kennis, betrokkenheid, de kruisbestuivende activiteiten van technisch adviseur Hans Jorritsma en de maatschappelijke begeleiding. “Als je ziet dat je geld nodig hebt voor prestaties dan moet dat er zijn. Met betrekking tot Atlanta was dat er.”

De belangrijkste voedingsbodem voor het leveren van topprestaties is volgens Bolhuis het 'oogklepidee': “Als begeleiding moet je dicht bij de sporters staan. Wil je iets bereiken, dan zul je er bovenop dienen te zitten. Je kunt niet besturen van afstand en meedoen van dichtbij.”

Hij noemt het niet toevallig dat het gros van de medailles terecht kwam bij bonden, die met een gericht topsportbeleidsplan werken: wielrennen, paardensport, zwemmen, hockey, roeien, judo en zeilen. In die zin vindt hij dat de softbalsters en waterpoloërs, die de Spelen als een leuke doevakantie beschouwden, bij lange na niet aan hun doelstellingen hebben voldaan. Bij de poloërs draaide NOC-NSF de geldkraan op een gegeven ogenblik dicht, maar de softbalsters gingen op de kosten van de koepel vrolijk de hele wereld over.

Over de Olympische Spelen als sportevenement wil de scheidende chef de mission geen kwaad woord horen. “Die zijn prima te behappen. Er is geen sprake van dat het uit zijn voegen groeit.” In die beschouwing betrekt Bolhuis niet de talrijke problemen van logistieke en organisatorische aard, die het verblijf in Atlanta voor vrijwel iedere betrokkene tot een kwelling maakten. Daarover wil hij zijn ei ook wel kwijt: “De manier waarop ze hier omgingen met de atleten, was ver beneden peil. De volleyballers lagen met zijn twaalven in één appartement. Staatssecretaris Terpstra was gisteren op bezoek in het olympisch dorp. Ze zei dat het in Tokio in 1964 beter was geregeld.”

“Het is dramatisch,” zo gaat hij verder, “dat veel zich afspeelde voor lege tribunes. Als er atleten kwamen om hun landgenoten aan te moedigen, moest je een veldslag leveren om binnen te komen. Een herenhockeyer kon niet eens naar dameshockey kijken. Sterker, er was niet eens vervoer naar de eigen venue geregeld. Gebruik dan maar je metro-kaartje, heb ik geadviseerd. Aan de andere kant is dat belachelijk. Je bagage wordt bij iedere keer dat je het dorp binnenkomt vijf keer gecontroleerd, maar als je zonder de metro nergens naar toe kunt, vraag ik me af wat er dan nog van de beveiliging van de Spelen overblijft.”

Huibregtsen deed de suggestie de duizenden vrijwilligers met een standbeeld te eren. Daar had ACOG-voorman Billy Payne heel wat praktische bedenkingen tegen. Heden, 5 augustus, wordt met de sloop van de demontabele olympische accommodaties begonnen en kunnen de honkballers van de Atlanta Braves eindelijk weer een serie thuiswedstrijden spelen, zo laat de club op billboards in de stad weten.

Huibregtsen heeft gelijk: de vrijwilliger die er niet het bijltje bij neergooide, verdient een gouden medaille. “Ze hebben potentieel genoeg”, vindt ook Bolhuis. “Maar ze hebben het niet gebruikt. De organisatie had de hersenen en de vriendelijkheid van de 40 000 vrijwilligers tot ontplooiing moeten brengen. I do what I'm told to do; dat heeft de sfeer hier heel onaangenaam gemaakt. Toen ik voorstelde om die mensen zinvoller in te zetten, kreeg ik als antwoord: Dat kan niet meer. Voordat dat is doorgesijpeld, zijn we drie maanden verder.”

Nederlandse medailles in honderd jaar Olympische Spelen

Totaal Goud Zilver Brons 1896 Athene niet deelgenomen 1900 Parijs 6 1 2 3 1906 Athene 3 0 1 2 1908 Londen 1 0 0 1 1912 Stockholm 3 0 0 3 1920 Antwerpen 11 4 2 5 1924 Parijs10 4 1 5 1928 Amsterdam 19 6 9 4 1932 Los Angeles 7 2 5 0 1936 Berlijn 17 6 4 7 1948 Londen16 5 2 9 1952 Helsinki 5 0 5 0 1956 Melbourne. Geboycot door onder meer Nederland 1960 Rome 3 0 1 2 1964 Tokio 10 2 4 4 1968 Mexico City 7 3 3 1 1972 München5 3 1 1 1976 Montreal 5 0 2 3 1980 Moskou 3 0 1 2 1984 Los Angeles13 5 2 6 1988 Seoul 9 2 2 5 1992 Barcelona 15 2 6 7 1996 Atlanta 19 4 510

Totaal 18749 5880

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden