Boko Haram zaait verderf in Nigeria

Beeld uit april 2013 uit Baga, een plek in Nigeria waar het gewelddadige Boko Haram huishield.Beeld afp

Bij al het Parijse geweld valt bijna niet op dat in een gebied dat lang niet zo mediageniek is andere moslimterroristen diezelfde woensdag veel meer onschuldige burgers doodschoten. De afgelopen week verjoegen de bebaarde mannen van Boko Haram eerst soldaten van een internationale legerbasis in Baga, in Noordoost-Nigeria aan het grote Tsjaadmeer. Daarna gingen zij op brommers de bevolking van diverse dorpen en stadjes in de buurt te lijf.

Er zouden zeker honderd doden gevallen zijn, andere berichten spreken zelfs van tweeduizend doden. Hoeveel het er precies zijn, is moeilijk te zeggen. Het is een van God en Allah verlaten gebied, ver van het bestuurlijke (Abuja) en economische (Lagos) hart van Nigeria. Internationale (foto)journalisten wagen zich niet in Boko Haramgebied en Nigeriaanse verslaggevers en bestuurders zijn er ook schaars.

Vandaar dat het dagen kan duren eer nieuws zijn weg naar buiten vindt, en dat gebeurt op vrij willekeurige wijze. Toevallig was SGP-Kamerlid Kees van der Staaij deze week in Nigeria. "Er zijn veel meer aanvallen, moorden en ontvoeringen in Noord-Nigeria dan in het Westen bekend is", zei hij tegen het ANP. De inwoners voelen zich in de steek gelaten door regering, politie en leger. Onderbetaalde soldaten nemen de benen zodra dat kan. Gisteravond pas begon het Nigeriaanse leger aan een offensief om Baga en de nabijgelegen basis te heroveren.

Angst verspreiden
'Boko Haram is geen islam' staat in Nigeria wel eens op protestborden. Net als hier is er daar discussie of moslims die moorden nog wel moslim zijn. Maar de officiële eigen naam van de groep, Jama'atu Ahlis Sunna Lidda'awati wal-Jihad, betekent 'mensen die zich inzetten voor de verbreiding van de leer van de profeet en de jihad'.

In Parijs streden de broers Kouachi voor de jihad, in Nigeria doet Boko Haram dat, en het doel van al deze islamterroristen is moorden en angst verspreiden, maar daarmee houdt de overeenkomst op. Interessanter is de vergelijking met andere Afrikaanse terreurgroepen, zoals Al Shabaab in Somalië (en Kenia) en het Verzetsleger van de Heer (LRA) dat actief is in Oeganda, Zuid-Soedan, Congo en de Centraal-Afrikaanse Republiek.

Wat eruit springt is dat het in alle drie de gevallen om de armste, meest gezagsloze regio's van het continent gaat, ver weg van redelijk ontwikkelde stedelijke centra. Net als zijn christelijke tegenhanger LRA kan Boko Haram zonder serieuze weerstand makkelijk poreuze grenzen oversteken om in buurlanden als Kameroen en Tsjaad acties uit te voeren. Slachtoffers zijn veelal straatarme plattelanders. Als Boko Haram eens een keer een lid van de elite ontvoert, zoals de vrouw van de Kameroense vicepremier vorig jaar, dan komt de overheid wel effectief in actie. Terwijl de tweehonderd meisjes die in Chibok werden ontvoerd in april 2014, de twitteractie #Bringbackourgirls ten spijt, nog spoorloos zijn.

Machtsbelust
Een andere overeenkomst is dat nationale krijgsmachten inefficiënt optreden en straffeloos net zoveel slachtoffers kunnen maken als de terroristen. Tevens valt op dat de leiders van LRA en Boko Haram zo machtsbelust zijn, dat ze groeien in hun waanzin. Beide leiders zijn met mythes en kindslaven omgeven. Abubakar Shekau, Boko Haram-baas, zei lachend dat hij de Chibok-meisjes ging verkopen.

Oud-theologiestudent Shekau leidt Boko Haram sinds 2009, sindsdien is de groep gewelddadiger. Doel is de stichting van een islamitische staat, maar vrijwel overal in de regio waar Boko Haram actief is was de sharia al deels ingevoerd. Scholieren, militairen, moslims, christenen, Boko Haram maait iedereen neer. Voor de islam? Eigen gewin? Shekau op een video na een massamoord in 2012: "Allah draagt mij op mensen te doden. Dat doe ik en ik geniet ervan."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden