Boko Haram laat meisjes gaan na geheime deal

Enkele van de vrijgelaten meisjes uit Dapchi.Beeld REUTERS

Boko Haram liet onverwachts 101 ontvoerde meisjes vrij. Het sloot een geheime deal met de Nigeriaanse regering.

Bewoners van het afgelegen dorpje Dapchi, in het noordoosten van Nigeria, werden gisteren in de vroege ochtend opgeschrikt door een naderende stoet vrachtwagens. Uit angst voor weer een nieuwe aanval van Boko Haram doken velen weg in hun huizen. Tegen ieders verwachting in stapten er geen gewapende terroristen uit. In plaats daarvan kwamen recentelijk ontvoerde schoolmeisjes een voor een tevoorschijn.

Van de 110 scholieren die terreurorganisatie Boko Haram een maand geleden gewelddadig meenam, zijn er nu 101 vrij, aldus Alhaji Lai Mohammed, de Nigeriaanse minister van informatie en cultuur. Vijf schoolmeisjes - tussen de 9 en 16 jaar - zouden volgens getuigenverslagen op de dag van de ontvoering zijn omgekomen door verdrukking in de overvolle vrachtwagens. Het is niet bekend wat er met de overige vier scholieren is gebeurd.

De vrijlating van de meisjes duidt op een veranderde houding van Boko Haram onder leider Abu Musab al-Barnawi. Sinds hij in 2016 door IS werd benoemd, is er onenigheid tussen verschillende afsplitsingen van de terreurgroep. Abubakar Shekau, het hoofd van een andere factie, was voorheen nauwelijks bereid te onderhandelen met de Nigeriaanse overheid. Het lijkt erop dat Al-Barnawi hier wel voor openstaat.

Wat Al-Barnawi precies terugkrijgt voor de vrijlating van de schoolmeisjes is niet duidelijk. Er hebben in ieder geval onderhandelingen plaatsgevonden achter gesloten deuren, aldus minister Mohammed. "Om de bevrijding mogelijk te maken, werd de strijd in sommige gebieden tijdelijk gestaakt, zodat er vrij toegang was en er geen levens verloren zouden gaan." Mohammed ontkent dat er losgeld is betaald. De regering houdt meerdere Boko Harambevelhebbers gevangen, het is niet bekend of zij die in ruil heeft vrijgelaten.

De splintergroepen hebben hetzelfde doel voor ogen: een islamitische staat stichten zonder in hun ogen liberale invloeden als vrij onderwijs en verkiezingen. Maar de manier waarop zij dat willen bereiken verschilt. Al-Barnawi richt de aanval vooral op christenen, terwijl ook moslims bij Shekau niet veilig zijn. Bijna alle ontvoerde schoolmeisjes zijn moslim, wat hun vrijlating kan verklaren.

Boko Haram verontschuldigde zich voor de ontvoering, aldus bewoners van het dorpje tegen journalisten. "Ze zeiden dat ze de meisjes niet hadden ontvoerd als ze hadden geweten dat ze moslim waren", zei inwoner Mohammed Mdada tegen The Guardian. Wel waarschuwden de terroristen dat de meisjes niet terug mogen keren naar school. Doen ze dat wel, dan komt Boko Haram terug om hen opnieuw te ontvoeren.

Leger kwam te laat

Nigeriaanse veiligheidsdiensten hebben niet adequaat gereageerd op verscheidene waarschuwingen dat Boko Haram op weg was naar Dapchi om de schoolmeisjes te ontvoeren, aldus Amnesty International in een rapport dat het begin deze week publiceerde. Het leger en de politie zouden voorafgaand aan de aanval minstens vijf telefoontjes hebben ontvangen. De militaire commandant zou hierop hebben gezegd dat hij op de hoogte was en de extremisten in de gaten hield. Het leger, dat zich in januari uit het dorp had teruggetrokken, arriveerde echter pas nadat de Boko Haram-strijders al waren verdwenen.

"Helaas lijken er geen lessen getrokken uit de verschrikkelijke gebeurtenissen in Chibok vier jaar geleden", zei Osai Ojigho, directeur van Amnesty International Nigeria. Toen ontvoerde de terreurgroep 276 jonge vrouwen van een kostschool. Meer dan honderd van hen worden nog vermist.

Lees ook:

De president van Nigeria meldt successen in de strijd tegen de islamitische terreurbeweging Boko Haram in zijn land. Toch waren er weer aanslagen, met tientallen doden.

Trouw-redacteur Seada Nourhussen schreef dit profiel over de nieuwe leider van Boko Haram, de onbekende Abu Musab al-Barnawi.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden