Boko Haram? In Nigeria zelf halen velen de schouders op

De Nigeriaanse Halima Ibrahim en haar kinderen zitten in een kamp voor ontheemden in het noorden van Nigeria, nadat Halima's man eind vorig jaar werd vermoord door een islamitische extremist van de terreurgroep Boko Haram.Beeld AP

Veel Nigerianen gebruikten de hashtag #JeSuisCharlie, maar over de massamoord in het noordoostelijke plaatsje Baga weten ze maar weinig. Daar vermoordde de islamistische terreugroep Boko Haram vorige week honderden mensen in koelen bloede.

Vrij snel na 'Parijs' begon de kritiek op sociale media. Is het eigenlijk niet misplaatst? Zoveel aandacht voor zeventien doden bij terreurdaden in de Franse hoofdstad, terwijl in Baga, een vissersgemeenschap in het gemarginaliseerde noordoosten van Nigeria, honderden mensen zijn vermoord door terreurgroep Boko Haram? De dode Nigerianen - sommige schattingen spreken van 2000 slachtoffers - belandden niet eens op de voorpagina's.

Zeker omdat het 'maar' Afrikanen zijn, zo klonk het verwijtend.

Maar de onverschilligheid is er ook in Nigeria zelf. Althans in de stampvolle commerciële hoofdstad Lagos, bijna 1800 kilometer verwijderd ­vanwaar Boko Haram steeds meer terrein wint. Hier hoef je niks te ­merken van de dagelijks oorlog in het noorden.

"Baga?" Joy, de 22-jarige medewerkster van supermarkt Divine Mercy in de middenklassewijk ­Anthony Village (haar achternaam wil ze niet geven) kijkt versuft op van haar glossy. "Nooit van gehoord." Boko Haram, geweld in het noorden: volgt ze dat? Een meewarige blik volgt.

In de stad van 18 miljoen is het dagelijks bestaan een overlevingsrace, zoals bijna overal in Afrika's rijkstbevolkte land (circa 170 miljoen zielen). Het drama in het noordoosten lijkt hier geen onderwerp.

De naam Baga doet bij Ojo Olusegun (31) ook niet direct een belletje rinkelen. "Ah, het geweld daar. Ja, vreselijk, vreselijk", zegt de beltegoedverkoper uiteindelijk vanuit zijn eenmanswinkeltje, een soort kast. "We maken ons er wel zorgen om, hoor. Maar wat moeten wij doen als onze regering niks doet? Ze ­hadden het geweld jaren geleden al serieus moeten nemen. Nu is het misschien te laat. Straks verspreidt Boko Haram zich over de rest van het land." Ziet hij wat in een miljoenenmars, zoals dat in Parijs gebeurde door burgers en wereldleiders? Is het daar niet tijd voor in Nigeria? Olusegun haalt zijn schouders op.

"We zouden ons moeten schamen", schreef juriste en vrouwenactiviste Ayisha Osori gisteren op de website Sabinews. Volgens haar moeten ­Nigerianen niet naar het Westen kijken. "Zij kunnen en zullen niet meer van ons houden dan wij van onszelf. Wanneer gaan een miljoen Nigerianen eens de straat op voor onszelf?"

Veel Nigerianen gebruikten de hashtag #JeSuisCharlie, ter nagedachtenis van de slachtoffers in ­Parijs, voordat ze hashtag #WeAreBaga in het leven riepen. Terwijl de aanval op Baga eerder begon. Ook klaagden Nigerianen dat ze door de BBC en CNN beter op de hoogte werden gehouden van wat zich in Baga afspeelde dan door Nigeriaanse media. President Goodluck Jonathan legde een verklaring af over Parijs, maar heeft niets gezegd over Baga.

Aannemer Olalekan Rahman (57) staat te kletsen met een collega. Hij gelooft niet in protestmarsen of ander activisme. "Wij kunnen alleen verandering krijgen door verkiezingen. Daarom ga ik volgende maand voor de oppositiekandidaat stemmen: Buhari." Ex-militair leider, moslim en noorderling Muhammadu Buhari (71) lijkt hard op weg een serieuze bedreiging te vormen voor de zuidelijke christen Jonathan, wellicht in de verwachting dat hij Boko Haram wél zal aanpakken.

"We willen messiassen, die we bovennatuurlijke krachten toedichten om ons leven te veranderen", schrijft Osori daarover. "Maar we hebben alleen onszelf. Als wij niet verontwaardigd zijn, wie dan wel?"

Boko Haram bedreigt ook Kameroen

Boko Haram is niet alleen actief in Nigeria, maar ook in buurland Kameroen. Maandag vielen strijders een militaire basis bij Kolofata aan, tien kilometer over de grens. Met behulp van de luchtmacht wist het Kameroense leger de aanval af te slaan, waarbij het naar eigen zeggen 143 jihadisten doodde.
Boko Haram-leider Shekau had de Kameroense president al gewaarschuwd. "Als je niet ophoudt met je slechte plannen, dan ga je dezelfde kant op als Nigeria", zei hij nadat Kameroen eind december voor het eerst gevechtsvliegtuigen had ingezet toen Boko Haram met zo'n duizend strijders de grensstad Achigashiya kort in handen nam.
Of de groep een grensoverschrijdend kalifaat wil stichten of vlucht-routes probeert veilig te stellen, is onbekend. Zeker is dat ze het laatste half jaar haar controle in Noordoost-Nigeria heeft uitgebreid en veel gewelddadiger is geworden. De inname van de stad Baga, waar mogelijk tweeduizend mensen werden gedood, is één voorbeeld.
Eerder pleegde Boko Haram al massamoorden na de inname van Gwoza en Bama, en ontvoerde de groep honderden mensen - in Chibok in april en in Gumsuri vorige maand. Bij zeven zelfmoordaanslagen in de laatste twee maanden (het overzicht is incompleet) vonden zeker 250 mensen de dood.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden