Boevink / Wat als de dijk breekt?

Mooi zaaltje, met stucwerk en een kroonluchter en gordijnen die openvallen zoals op een kindertekening. Hoge ramen en daarachter, voorbij een dichtgevouwen parasol, de zee. Maandagmorgen, Paviljoen de Witte in Scheveningen.

Met hun rug naar de zee zitten vijf heren en een dame. Ze debatteren schouder aan schouder. Onder hen een gedeputeerde van Zuid-Holland, een dijkgraaf, een directeur-generaal van Rijkswaterstaat.

Over water gaat het. En vooral over de dreiging ervan. Want ook de wereldkampioenen waterbeheersing zijn er niet gerust op.

„Nederland is veiliger dan ooit”, had Wim Derksen, directeur van het RPB, het Ruimtelijk Planbureau, ter inleiding gezegd. En hij voegde eraan toe: „Dat dacht men in 1953 ook.” Natuurlijk, sindsdien is veel veranderd. De dijken zijn versterkt, de waterkeringen zijn imposant en zonder weerga.

Maar het knaagt.

Ons veilig wanend zijn we op diepere delen gaan bouwen: de helft van de Nederlandse bevolking woont nu in gebieden die overstroomd kunnen raken. Wat knaagt is: wat moeten we doen als die dijken het toch niet houden? Want het water komt. Uit de hemel, uit de aarde (stijgend grondwaterniveau), van links (de stijgende zeespiegel) en van rechts (meer smeltwater en afvoerpieken van de grote rivieren).

Het RPB van Derksen deed onderzoek en publiceerde deze week het resultaat onder de titel: ’Overstromingsrisico als ruimtelijke opgave’. Een echte onderzoekstitel. Er staat eigenlijk een vraag geformuleerd. Die luidt: houden we bij onze ruimtelijke planning genoeg rekening met het risico van overstromingen?

Het antwoord moet nee zijn, anders waren ze niet zo ongerust bij het RPB. De mensen achter de tafel, daar in Scheveningen, mompelden allemaal iets in de trant van: nou ja, het valt wel mee, en je moet ook geen paniek willen zaaien en er wordt aan gewerkt. De dijkgraaf in het gezelschap was de dijkgraaf van dijkring 14: de Zuidplaspolder, tussen Gouda en Rotterdam. Een van de diepste van ons land, tot zes meter onder NAP. En er gaan duizenden woningen in gebouwd worden.

Er is, zegt de dijkgraaf, geen bouwlocatie zo ongelooflijk belast met de discussie over overstromingsrisico’s als deze. Er wordt bij de bouw rekening mee gehouden. Straks heeft men nog de tijd om de piano op klossen te zetten.

Hopelijk.

Maar het risicobewustzijn bij de burger kan beter. Zegt de gedeputeerde: op feestjes hoor je bij de vraag wat te doen bij overstromingsalarm: de auto in en zo snel mogelijk naar de Veluwe. Maar dat lukt zonder alarm al niet eens, zegt de man van Rijkswaterstaat. Dus, zegt de gedeputeerde, kan ik me bij een evacuatie vanuit westelijk Nederland niets voorstellen.

Nee. Als ze breken, die dijken, of het water komt erover heen, dan zitten we met duizenden gevangen in onze zelfgegraven kuilen.

Maar er wordt aan gewerkt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden