Boetes tot 50 miljoen euro voor sociale media door controversiële Duitse wet

Beeld ANP XTRA

In Duitsland is een wet aangenomen die sociale netwerksites als Facebook, YouTube en Twitter kan beboeten tot 50 miljoen euro wanneer zij aanstootgevende berichten niet binnen 24 uur verwijderen.

De wet volgt op een afspraak die al in 2015 werd gemaakt tussen de drie sociale media en de Duitse regering om haatzaaiende berichten binnen 24 uur te beoordelen en te verwijderen. Daar houden de bedrijven zich nog niet aan. Uit onderzoek blijkt op Twitter maar 1 procent van de meldingen van strafbare feiten van een gebruiker tot verwijdering te leiden. Bij Facebook is dat 39 procent en bij YouTube 90 procent. 

Met de vandaag aangenomen Netzwerkdurchsetzungsgesetz (NetzDG), in de volksmond ook wel de Facebookwet, wil de Duitse minister van Justitie Heiko Maas afdwingen dat haat en andere strafbare online uitingen op zeer korte termijn worden verwijderd. “Het is duidelijk dat we de druk op sociale netwerken moeten verhogen”, aldus Maas in een verklaring. De boetes beginnen bij 5 miljoen euro en kunnen oplopen tot 50 miljoen euro.

Nepnieuws

Overheden wereldwijd worstelen met de vraag hoe om te gaan met online haat, discriminatie en de verspreiding van nepnieuws. Vorige maand bijvoorbeeld stemde de Europese Commissie in met voorstellen die social media video's laat blokkeren die haatzaaiende teksten bevatten of terrorisme promoten.

Maar op de Duitse wet, een van de strengste in zijn soort, is ook veel kritiek. Zo betekent het in praktijk dat beursgenoteerde ondernemingen (deels) op de stoel van de rechter gaan zitten. Deze privatisering van de rechtsorde wordt door onwenselijk geacht omdat de boetedreiging leidt tot overcensurering; sociale media zouden geneigd zijn voor de zekerheid twijfelachtige uitingen maar offline te halen uit financiële overwegingen. Het etmaal dat ze hebben om tot een goede beoordeling te komen zou bovendien te kort zijn. Hierdoor komt de vrijheid van meningsuiting onder druk te staan, waarschuwen burgerrechtenorganisaties en politieke partijen als Die Linke en Alternatieve für Deutschland.

Ook in Nederland?

In Den Haag wordt de Duitse wetgeving met interesse gevolgd, onder meer door de formerende partijen VVD en ChristenUnie. CU-leider Segers riep het demissionaire kabinet kortgeleden op te onderzoeken of de Duitse wet ook in Nederland haalbaar is. VVD-minister Stef Blok (Justitie) gaf in reactie hierop aan het ‘intrigerend’ te vinden wat er in Duitsland gebeurt en gaat bekijken ‘welke lessen wij daar in Nederland uit kunnen trekken’, maar gaf tevens aan dat de wet ‘zeer wezenlijke grondrechten raakt’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden