Boete voor afspraken bij aanbesteding; aannemers woedend

Van onze verslaggevers BRUSSEL, AMSTERDAM - Het moet afgelopen zijn met het gebruik van Nederlandse aannemers om bij de aanbesteding van bouwprojecten van te voren onderling over de prijs te overleggen. Dit is ongeoorloofde kartelvorming, besliste de Europese Commissie gisteren.

De Commissie legt de Nederlandse bouwnijverheid daarom een boete op van 52 miljoen gulden. De Nederlandse bouwondernemers reageren woedend op het verbod. Ze vrezen dat er op de bouwmarkt "chaos" zal uitbreken en de concurrentieverhoudingen tussen de aannemers "ernstig verstoord" zullen raken. Ze zullen beroep aantekenen bij het Europese Hof van justitie in Luxemburg, aldus een woordvoerder gisteren.

De Europese Commissie zegt dat uit een door haar ingesteld onderzoek blijkt dat het gewraakte Nederlandse systeem de bouwprijzen met gemiddeld drie procent opdrijft. De boosdoeners zijn 28 aannemersorganisaties, waarvan de Vereniging wegenbouw aannemerscombinatie en de ZuidNederlandse Aannemersvereniging de grootste zijn. De 28 organisaties, met samen 7 000 aangesloten bedrijven, zijn weer gebundeld in de Vereniging van samenwerkende prijsregulerende organisaties in de bouwnijverheid (SPO). Ter verdediging van het bestaande overlegstelsel zegt de SPO dat deze gebaseerd is op openbaarheid en controleerbaarheid van afspraken. Bovendien wordt daarmee voorkomen dat aannemers tegen elkaar worden uitgespeeld.

De Europese Commissie erkent dat geen sprake is van clandestiene kartelvorming; de regulering van de aanbesteding vindt zelfs plaats met goedkeuring van de Nederlandse wetgever. Deze verzachtende omstandigheid heeft de boete laag doen uitvallen.

De Commissie werd enige jaren geleden op de Nederlandse bouwnijverheid opmerkzaam gemaakt door vragen van het toenmalige lid van het Europees parlement Piet Dankert. Volgens een woordvoerder van de Commissie is het zeker dat dergelijke praktijken ook in andere lidstaten gebruik zijn. Die vinden echter niet openlijk plaats en zijn daarom nauwelijks op te sporen en te bestraffen.

Staatssecretaris Van Rooy van economische zaken laat in een reactie weten dat zij de beslissing van de Europese Commissie betreurt. Volgens haar valt daarmee een van de bouwstenen voor evenwichtige marktverhoudingen in de Nederlandse bouwsector weg. Van Rooy wijst erop dat niet alleen de aannemers voordelen zien in het systeem. Ook de opdrachtgevers zouden niet voelen voor een totaal verbod. Dit heeft een doorlichting van het Nederlandse beleid uitgewezen.

Ontheffing

Niettemin kondigt de staatssecretaris aan dat zij haar mededingingsbeleid voor de bouwsector zo snel mogelijk in overeenstemming zal brengen met de beslissing van de Europese Commissie. Van Rooy wil aanbestedingsregelingen verbieden; alleen in speciale gevallen kunnen bedrijven dan een ontheffing krijgen van dat verbod.

De staatssecretaris wil op korte termijn overleg openen met alle betrokkenen over aanpassing van de regels. Van Rooy vertrouwt erop dat opdrachtgevers en aannemers een werkbare oplossing zullen vinden. Als blijkt, dat kleine aannemers worden geconfronteerd met "reele" problemen, wil ze bekijken hoe die kunnen worden opgelost.

Pagina 7: 'Concurrentie scherp genoeg'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden