Boerkaverbod, bedoeld als bescherming, kan anders uitpakken

Het dragen van een boerka belemmert sociale cohesie. U en ik vinden dat wellicht al langer, het Europees Hof voor de Rechten van de Mens besliste het deze week. Een Franse boerkadraagster was naar het Hof gestapt om het boerkaverbod, dat Frankrijk in 2010 instelde, aan te vechten.

Frankrijk voerde het verbod onder meer in omdat gezichtsbedekkende kleding volwaardige deelname aan de maatschappij zou belemmeren. Dat argument is nu door het Hof legitiem bevonden. Volgens de Franse overheid is het verbod overigens niet gericht op alleen religieuze gezichtsbedekking.

De moslima die de zaak aanspande bij het Hof voelde zich gediscrimineerd door het verbod. Geen man die haar dwong, argumenteerde ze. Het verbod is volgens haar een schending van haar vrijheid van religie en van meningsuiting.

Lastig.

Ook in Belgie is de boerka verboden, sinds 2011. Een afgevaardigde van het Belgische parlement was aanwezig bij de zaak voor het Hof. Zij noemde de boerka onverenigbaar met de rechtsstaat. Die schendt het recht om te communiceren, iemand aan te kijken. Beter valt het, denk ik, niet te omschrijven.

Persoonlijk vind ik de boerka onwenselijk. Ik vind het geen goede zaak dat vrouwen zich volledig verstoppen en zich daarmee wegcijferen. Het is moeilijk te begrijpen dat iemand er vrijwillig voor kiest zich volledig af te zonderen van de maatschappij en op die manier buitenstaander te blijven. Dat neemt niet weg dat vrouwen die er vrijwillig voor kiezen, dat recht ook zouden moeten hebben.

Het wordt echt interessant als een boerkadraagster gebruik wil maken van diensten van de overheid, zoals bijvoorbeeld een uitkering omdat ze geen werk kan vinden. Een boerka zou haar zoektocht naar werk kunnen bemoeilijken. Onze verzorgingsstaat is verantwoordelijk voor de sociale zekerheid, ook van boerkadraagsters.

Juist deze week is de Eerste Kamer akkoord gegaan met de bijstandsplannen van Jetta Klijnsma van sociale zaken. Wie een boerka draagt krijgt drie maanden geen uitkering meer. Voor een boerkadraagster geldt die bescherming door de overheid dus niet, en dat enkel en alleen om wat ze draagt. Een slechte zaak? Niet per se. Want ja, je hebt als burger recht op vrijheid van meningsuiting of religieuze uiting. Maar als burger heb je ook plichten.

Een van de argumenten die in Frankrijk werden genoemd bij het invoeren van het verbod, is de bescherming van vrouwen die tot het dragen van een boerka gedwongen worden. Maar wie beschermt hen tegen de overheid die hen dwingt de boerka af te doen? Daarbij: helpt het verbieden van een boerka die onderdrukking dan tegen te gaan?

Een vrouw die de deur nog wel uitmocht in boerka, mag dat nu helemaal niet meer. In feite wordt sociale interactie door een verbod juist onmogelijk gemaakt. Het is symptoombestrijding; de onderdrukte vrouw is nog steeds onderdrukt, alleen nu achter de voordeur. Verder weg uit ons zicht.

Juist dat maakt een volledig verbod een slechte zaak. De Franse overheid streeft haar doel voorbij met een verbod dat interactie met gesluierde vrouwen volledig onmogelijk maakt.

Dat is misschien wel net zo onwenselijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden