Boerenverzet / Op de Veluwe de hakken in het zand

KOOTWIJKERBROEK - De uitgelaten kwetterende schoolkinderen vallen spontaan stil als de boeren met strakke gezichten het Dorpshuis verlaten. De kinderen voelen de ernst van de situatie haarfijn aan.

De boeren hebben net van het ministerie van landbouw uitleg gekregen over de ongekend grote operatie die vanochtend vroeg in Kootwijkerbroek moet beginnen. In een straal van twee kilometer rondom het met mond- en klauwzeer (mkz) besmette bedrijf worden op 227 bedrijven zo'n zestigduizend dieren geënt en later afgemaakt. ,,Over twee weken ligt heel Kootwijkerbroek plat'', zegt een boer kortaf. Verschillende collega's reageren hun machteloze woede fysiek af op cameraploegen die voor het Dorpshuis staan te wachten.

Veluwse boeren zetten de hakken in het zand en dwingen daarmee de overheid te laten zien dat met Den Haag niet te spotten valt: Kootwijkerbroek mag hoe dan ook geen precedent van lonend verzet worden. Boeren willen er niet weten van het ruimen van gezond vee, en zeggen dat ze daar 'dwars voor gaan liggen'. De sfeer is grimmig en ronduit vijandig ten opzichte van buitenstaanders. Boeren hebben gisternacht drie medewerkers van de Rijksdienst voor de keuring van vee en vlees (RVV) urenlang gegijzeld, of 'gevrijwaard van werk', zoals burgemeester W. Burgering van Barneveld het vergoelijkend omschrijft. Hij vindt de actie ,,redelijk ernstig, maar het is zo voorstelbaar''.

De toegangswegen tot het dorp zijn gisteren met tractoren geblokkeerd. Vanochtend moet blijken hoe standvastig en onverzettelijk de boeren zijn. Medewerkers van de RVV komen dan alsnog naar Kootwijkerbroek om een begin te maken met de noodentingen. De politie is voorbereid op een stevige confrontatie tussen Mobiele eenheid en blokkerende boeren. ,,We wachten op ze'', klinkt het militant bij de blokkade van de Wesselseweg. ,,Gisternacht zijn ze gewaarschuwd en is het met de RVV'ers nog goed afgelopen. Maar de volgende keer niet. Laat ze eens hier komen, dan zullen we ze aan de haak hangen.''

De rauwe taal bij de blokkade weerklinkt heel wat minder in het Dorpshuis van Kootwijkerbroek, waar zo'n vierhonderd boeren de uitleg van het ministerie van landbouw aanhoren. De bijeenkomst, na de gijzelingsactie in allerijl georganiseerd om de onrust te dempen, verloopt volgens burgemeester Burgering 'waardig'. De boeren krijgen te horen dat het besmette bedrijf honderd procent zeker met het mkz-virus besmet is. Het ministerie heeft in Kootwijkerbroek gekozen voor een 'veterinaire cirkel' van twee in plaats van een kilometer om het virus ,,waar we steeds achteraan lopen'' in te dammen. Het enten en ruimen van tienduizenden koeien, kalveren, schapen en geiten is onontkoombaar.

De enige concessie van de RVV bestaat uit het eerbiedigen van de zondagsrust in het orthodox-protestante dorp. Drie boeren die uit principe tegen inenten zijn, hebben gevraagd om hun veestapel zo snel mogelijk te ruimen. Voor de kerkgang worden morgen de blokkades tijdelijk opgeheven.

Sympathisanten van de militante boeren brengen met een vrachtwagen oude pallets naar de blokkades. Daar zijn op de stukgereden groenstroken al kampvuren gestookt om warm te blijven. De RVV komt er niet langs, is het devies. En gebeurt dat toch, ,,dan laten we uit protest het vee los''. De boeren voelen zich in de steek gelaten en geven cynische teksten ten beste. ,,Als er een minister ziek is, maken ze toch ook niet het hele kabinet af?''

Vroeger deden boeren niet zo moeilijk over mond- en klauwzeer. Boer Donkersteeg: ,,We lieten het uitzieken, gaven de koeien een slobber van lijnmeel en dan ging het vanzelf over na drie weken.''

De gematigder boeren leggen zich neer bij het enten en ruimen. In de brandweerkazerne hebben ze een crisiscentrum ingericht voor opvang en ontmoeting. ,,Wat blijft'', zegt Gerrit Broekhuis van het crisisteam, ,,is de emotie van 227 bedrijven met meer dan zestigduizend stuks vee. Dat zal ontieglijk moeilijk blijven.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden