Boerentranen

Iedere dag zien we verdrietige boeren. Waarom huilen zij? Voor het vee zelf maakt het weinig uit of het wordt gedood voor menselijke consumptie of om de verspreiding van mond- en klauwzeer tegen te gaan. Vergieten de boeren krokodillentranen?

Zelfgemaakte lieveling: melkfabriek Bertha XXV

Gisteren vertelde de Kootwijkerbroekse dominee S. van der Hout dat boeren het afschuwelijk vinden dat dieren op het erf worden afgemaakt. Liever zouden de kalverboeren zien dat de wagen weer voor komt rijden die hun slachtvee normaal gesproken naar hun eindbestemming vervoert. Zo hoeven ze het doden van dieren zelf niet te zien. Zouden ze denken dat die wagen naar een heerlijke vakantiebestemming voor kalfjes koerst?

,,De boeren zijn net zoals de consumenten: die gaan ook geen kijkje nemen in het slachthuis', zegt dr Frans Stafleu, onderzoeker bij het Centrum voor Bio-ethiek en Gezondheidsrecht aan de Universiteit Utrecht. ,,Normaal vindt het altijd buiten ons blikveld plaats.' Dat het nu wel duidelijk te zien is vindt hij 'heel goed'. ,,Het confronteert ons met de vraag hoe wij met dieren omgaan.'

Maar waarom huilen die boeren nou? ,,Ten eerste heb je een economische factor. Ten tweede hebben boeren vaak toch een band met hun vee. Die twee redenen lijken niet echt logisch met elkaar te rijmen. En die inconsistentie is ook een probleem bij de boeren zelf. Ik vraag het ze wel: zie je die koe van je nu eigenlijk als een levend wezen of als een productiemachine? Dan zeggen ze 'levend wezen', maar als je vraagt 'Ga jij ook op zo'n manier met het beest om?', moeten ze toegeven dat ze een kant op zijn gegaan die ze eigenlijk niet willen.'

Varkens- en kalverboeren hebben minder tijd om een band met dieren op te bouwen dan melkveehouders. ,,Sommige varkenshouders zien varkens als bakstenen, die alleen geschikt zijn om geld in het laatje te brengen.'

Melkveehouders vormen een ander verhaal: ,,Zij stoppen zoveel professionele energie in het fokken van koeien dat ze voor hun gevoel zo'n beest zelf hebben gemaakt. Ze hebben ook lievelingskoeien, hun persoonlijke favorieten. Maar ook die melkveehouders hebben er geen probleem mee om die beesten zodra ze minder produceren naar de slachtbank te sturen.'

Stafleu vindt dat de boeren best even mogen huilen over de ruimingen. Maar ze zien zichzelf naar zijn mening wel heel snel als de slachtoffers van de maatschappij, ,,terwijl zij zelf ook zouden kunnen meedenken over wat ze eigenlijk willen'. Hij spreekt van een 'ethos der boeren', dat niet helemaal te rijmen valt met de fabrieksmatige richting die het boerenbedrijf is ingeslagen. ,,Boeren zeggen zelf tegen mij dat ze zich zorgen maken of het gemanipuleerde varken dat niet meer hoeft te scharrelen, nog wel een varken is. Je hoort ze ook vaak zeggen 'Zo gaan we niet met onze dieren om'. Er is zoiets als een morele intuïtie. Ja, ook bij mij. Gisteren zei ik nog tegen mijn vrouw dat 'We toch echt eens van dat andere vlees moesten kopen'. Of dat ook gebeurt is een tweede, een ethicus is ook maar een mens.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden