Boeren voelen zich niet gehoord: 'Het wordt mij onmogelijk gemaakt straks het familiebedrijf over te nemen'

Beeld ANP

"Kijk goed naar mij", zegt de jonge varkenshouder Willem Berkers. "Hier zit misschien wel de laatste van drie generaties die zich boer mochten noemen." 

In de Brabantse Statenzaal vecht hij verbaal voor zijn bedrijf. Melkveehoudster Tanja van de Ven houdt er een charme-offensief. "Heeft u vanochtend een lekker ontbijtje genuttigd?", vraagt zij de luisterende Statenleden. "Alle spullen op tafel zijn afkomstig van de boer. Nog wel."

In het Provinciehuis gaat het deze vrijdagochtend over de toekomst van de veehouderij in Brabant. Gedeputeerde Staten (GS) willen dat die schoner en duurzamer wordt. Zij hebben een reeks maatregelen gepresenteerd, waarvan de belangrijkste is dat oude stallen al voor 2022 moeten worden opgeknapt, zodat ze minder stikstof uitstoten. Volgens oude afspraken zouden de veehouders hiervoor tot 2028 de tijd hebben.

Het naar voren halen van die verplichting is verkeerd gevallen. Boerenorganisatie ZLTO noemt de plannen 'desastreus'. De sfeer tussen het provinciebestuur en de ZLTO is flink verziekt, zeker sinds gedeputeerde Johan van den Hout (SP) de intensieve veehouderij bedreigender voor de natuur noemde dan de dumpingen van drugsafval.

Tekst loopt door onder afbeelding

Beeld anp

Niet vreemd dus dat de boeren massaal naar Den Bosch zijn gekomen om hun stem te laten horen. Op hun T-shirts dragen ze stickers met de tekst 'PS - Boeren horen bij Brabant', maar wordt hun verhaal nog gehoord? Vijftien van hen krijgen als insprekers het woord, dat rechtstreeks uit hun hart lijkt te komen. De rode draad in die noodkreten: boeren hebben al zo veel gedaan om duurzamer en schoner te produceren. Vooral de varkenshouderijen stoten al veel minder stikstof uit. Deze extra investeringen in schone stallen krijgen ze niet meer opgehoest.

"Het aanpassen van onze stallen kost ons ruim 600.000 euro, terwijl de milieuwinst beperkt is", vertelt Daan Lammers, zoon van een kalvermester. "Het wordt mij onmogelijk gemaakt om straks het familiebedrijf over te nemen." Honderden boeren zullen hun bedrijf moeten opdoeken, blijkt uit onderzoek, en velen die doorgaan zakken onder de armoedegrens. "Is dat wat u wil?", vraagt boer Berkers.

Het resultaat van dit alles is, zeggen de boeren, dat alleen de grootste veehouders overleven. Ofwel: de schaalvergroting gaat door. "Het gaat precies de kant op die de provincie niet wil", zegt melkveehoudster Henny Verhoeven. De agrariërs vragen om uitstel, om begrip en vertrouwen. Varkenshoudster Henriëtte Driesen: "Alstublieft, help ons, laat ons niet verdwijnen. Boeren horen bij Brabant."

Weinig effect

De agrarische smeekbedes zijn indringend, maar hebben weinig effect. Provinciale Staten nemen op 7 juli pas een definitief besluit, maar de coalitie van VVD, D66, SP en PvdA heeft de rijen gesloten, zo blijkt in dit eerste debat. De vier partijen, samen goed voor 29 van de 55 statenzetels, staan vierkant achter de aanpak van GS. Vanuit de oppositiebanken sputtert het CDA namens de boeren nog wel tegen, maar die partij maakt in Brabant allang de dienst niet meer uit.

"Met dit voorstel bereikt u géén duurzame agrarische sector", zegt CDA-statenlid Ton Braspenning. "Wat u wél bereikt, is een kloof tussen de provincie en de agrarische sector, die nog nooit zo groot geweest is als nu."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden