Boeren moet je koesteren. Ze houden Nederland gezond en levend.

Boeren en tuinders openen de komende dagen hun bedrijf, opdat burgers en buitenlui hun band met het platteland ontdekken.

Wat zou Nederland zijn zonder boeren, was gistermorgen de vraag tijdens een vroeg ontbijt in de stallen van Arie van den Berg. Voor de biologische melkveehouder in de Ackerdijkse Polder onder de rook van Delft zou het antwoord droevig gestemd zijn. De betekenis van de boer is van levensbelang voor Midden-Delfland. Boeren moet je koesteren, boeren houden Nederland gezond en levend.

Van den Berg is de illustratie van zijn eigen antwoord. Hij heeft niet alleen een fikse veestapel met koeien en schapen in een bedrijf waar ook zijn ouders al boerden, maar is daarnaast ook vice-voorzitter van de landinrichting in Midden-Delfland. Hij is jarenlang betrokken bij de agrarische natuurvereniging Vockestaert, pioniert als zorgboerderij tussen Delft en Overschie, ontvangt schoolklassen, doet aan educatie en grossiert in nog meer functies. Bij de vraag ’Hoe houd je de dynamiek in het platteland’, hoef je maar naar Van den Berg en zijn vrouw Petra te kijken. Het boegbeeld van Midden-Delfland noemen ze hen. ,,En ik melk ook nog meestal twee keer per dag.”

Het matineuze ontbijt op hoeve Ackerdijk was bedoeld als opening voor de Week van het Platteland, die overigens maar vier dagen duurt. Burgers en buitenlui kunnen ontdekken wat hun band met het platteland is. Voor de negende keer stellen honderden boeren en tuinders hun bedrijf open voor het publiek – grote bedrijven, kleine bedrijven, biologische boeren, zorgboeren, kampeerboeren, ’gewone’ boeren. Tot en met 18 juni kun je daar zien hoe nieuwe technologische ontwikkelingen het werk op de boerderij hebben veranderd, hoe de dieren worden verzorgd en de producten worden geteeld. En hoe boeren het cultuurhistorisch landschap beheren en levendig proberen te houden.

De organisatie is in handen van de stichting Vrienden van het Platteland, die zich vooral beijvert om de band tussen stad en platteland te verstevigen. Zoals voorzitter Gerard Titulaer in het jongste magazine Platteland het omschrijft: ,,Veel mensen zijn zich bewust van het belang van de natuur en het behoud ervan. Ze realiseren zich dat dat geld kost en hebben dat er ook voor over. Maar de natuur en de natuurbeheerders kunnen niet zonder boeren: zij zijn onmisbaar voor het onderhoud en beheer van ons typisch open landschap.”

De Week van het Platteland vertelt alles over kalfjes en lammetjes, over verse producten en pure producten. Je kunt dieren de fles geven, proeven wat er in de streek zelf van de koe of de appelboom komt, ontbijten met de boer, fietsen en wandelen langs agrarische bedrijven. Een boer als Arie van den Berg doet veel meer dan ’boeren’ alleen. Is hij nog wel echt ’boer’? Ja, zegt de man die dagelijks zijn werk doet op een steenworp afstand van de altijd met autoblik gevulde A13, ,,maar de andere klussen kosten me wel veel tijd. Anderhalve dag in de week zijn wij zorgboerderij. Dan komen mensen met een handicap, met een psychisch of crimineel verleden hier om te helpen, te genieten, te zijn. Daarnaast heb ik veel bestuurlijke functies, waarbij mijn insteek is om niet te veel tijd te vermorsen. Ik heb gelukkig redelijk makkelijk leren praten. Vind het ook leuk om te doen. Maar ik geniet ook van het boerenwerk.”

Hij ziet veel mensen uit de stad op zijn bedrijf. De schoolkinderen en de ’cliënten’, de helpers en de klussers, maar bijvoorbeeld ook een vrouw die een van zijn koeien heeft geadopteerd. Irene heet ze (de koe dan): ,,Ik heb het idee dat ze mijn stem herkent. We hebben een speciale band, het is zo’n vriendelijk dier.” Geen leuker werk, zegt de vrouw, dan Irene te voeren of mest te scheppen.

Arie van den Berg (55) hoort het met een grijns van genoegen aan. ’Verbreding’ van het bedrijf is bij hem altijd aan de orde van de dag. Al zijn vier kinderen studeren, willen geen boeren worden. Van den Berg wil nog wel een tijdje op Ackerdijk blijven, al zou het veel lucratiever zijn om het hele spul te verkopen. Maar hij wil het bedrijf veel liever over een jaar of tien duurzaam aan een ander overdragen. Hij broedt op plannen om de boerderij met zijn 40 hectare grond nog meer een sociale en educatieve functie te geven, als een schakel tussen de stadsmens en het platteland.

Op hun boerderij in de Duifpolder bij Maasland (aan de andere kant van Midden-Delfland) hebben Nieske en Kees Dijkshoorn hun handen vol aan tachtig koeien en een veertigtal schapen. Hun kinderen zijn nog klein. De stal is net uitgebreid, ze hebben land zat om de boerderij, ze wonen er heel stil maar toch ook dicht bij de stad. Er komt geregeld een schoolklas uit een van de omliggende plaatsen of Nieske laadt een lammetje, een melkbus en een overall in de auto en rijdt daarmee naar school. Maar kaas of boerenijs maken voor de verkoop aan de consument ziet ze niet zitten. Wat er op de boerderij gebeurt, dat wil ze best uitdragen. Hoe voelt een melkmachine, zitten op een baal hooi – dat soort dingen. Soms zitten de kinderen wel eens met een bakje appels of wat rabarber aan het begin van de oprijlaan: ,,Daar vangen ze een leuk zakcentje voor. Leuk voor een nieuwe trapauto of om voetbalplaatjes te kopen.” Maar verder heeft Nieske werk genoeg: ,,Het belangrijkste voor ons is ons bedrijf zo goed mogelijk uit te voeren.”

De discussie aan het ontbijt wordt afgerond met de opmerking dat boeren onmisbaar zijn voor het platteland. Als zij er niet meer zijn, verrommelt het landschap. Komen er paarden in plaats van koeien. ,,Een boer moet dus verbreden”, hoor je vaak. ,,Maar het platteland moet geen speeltuin worden voor allerlei ’leuke dingen’. Naast zorgboeren en kampeerboeren moeten er ook ’gewone boeren’ blijven.” En praten over vergoedingen of subsidies – bijvoorbeeld voor wandel- en fietsroutes, het bezoek van schoolklassen of het idee van de zorgboerderij – is al helemaal uit den boze: ,,De boer moet daar gewoon voor betaald worden.”

Heerlijke boerenkaas trouwens. En die melk: vers zeker?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden