Boeren lopen geld mis uit Europees noodfonds

De Russische afzetmarkt is voor appeltelers volledig verloren gegaan. Velen kunnen hun oogst nergens kwijt. Beeld anp
De Russische afzetmarkt is voor appeltelers volledig verloren gegaan. Velen kunnen hun oogst nergens kwijt.Beeld anp

Nederlandse boeren krijgen nog geen 1 procent uit het Europese noodfonds van 125 miljoen euro om hen te compenseren voor misgelopen inkomsten als gevolg van de Russische boycot van Nederlandse groenten, fruit, vlees en zuivelproducten. De voorzitter van de landbouw- en tuindersorganisatie LTO Nederland, Albert Jan Maat, wijt dit eerst aan de trage besluitvorming van de Europese Commissie en vervolgens aan de weinig praktische uitwerking van het ministerie van economische zaken, waar landbouw onder valt.

Maat noemt de gang van zaken 'teleurstellend'. "De Russische boycot is voor de sector een veel grotere dreun dan verwacht. De markt stortte volledig in. LTO heeft samen met het ministerie de maatregelen voorbereid om tot noodsteun te komen. In theorie waren we dus tevreden met de samenwerking, maar het is gaan schuren bij de praktische uitvoering van de maatregelen op het ministerie van staatssecretaris Dijksma van landbouw. De regeling heeft evenmin gezorgd voor een snel herstel van prijzen en dus marktevenwicht. Dat had ik wel voor ogen."

Ongewisse
Nederlandse telers bleven twee weken lang in het ongewisse over de financiële steun uit Brussel toen op 6 augustus de Russische boycot een feit werd. De Europese Commissie reageerde veel te traag, dat moet volgens Maat in de toekomst binnen 24 uur. Na twee weken was er een noodfonds, maar de uitwerking in Nederland van de Europese steunmaatregelen leidde tot veel onzekerheden bij de boeren.

Telers konden onvoldoende inschatten hoe ver de prijs van de producten moest zakken om aanspraak te maken op een vergoeding. Het ministerie gaf daar geen duidelijkheid over. Ook was onduidelijk of groente en fruit naar voedselbanken brengen een vergoeding in de weg zou staan. Boeren wisten niet of ze het beste konden oogsten, de producten konden laten hangen, afstaan voor de verwerking van veevervoer of afvoeren naar voedselbanken.

'Echte drama komt nog'
"Onduidelijk bleef of het verstandig was om een melding te doen om aanspraak te maken op de compensatieregeling. Uiteindelijk kwamen er 323 claims binnen, samen goed voor 2,3 miljoen euro. Dat is weinig, maar het echte drama moet nog komen. Uit mijn wekelijkse gesprekken met de eurocommissaris is duidelijk geworden dat van die 2,3 miljoen euro minder dan 1 miljoen wordt uitgekeerd. Dat is minder dan 1 procent van het totale compensatiebedrag."

Het ministerie van economische zaken betwist dat de regeling niet goed werkt. "Telers weten het noodfonds goed te vinden", zegt een woordvoerder. "Nederland staat in Europa op de vierde plek als het gaat om aanvragen voor financiële steun."

De kritiek van LTO binnenskamers heeft gisteren geleid tot een gesprek met staatssecretaris Dijksma. Ze heeft toegezegd voor de tweede ronde van noodsteun door de Europese Commissie, van nog eens 165 miljoen, tempo te gaan maken. Onder deze belofte valt onder meer het snel realiseren van een kredietgarantieregeling.


Vandaag op pagina 9 in Trouw een interview met Albert Jan Maat van LTO Nederland: 'Maak voedsel geen wapen in conflict'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden