Boeren kunnen biodiversiteit helpen maken, mits ze worden betaald

De varkens van boer Hempen in Valthermond onderhouden met hun gewroet een strook langs de weg. Beeld Kees van de Veen
De varkens van boer Hempen in Valthermond onderhouden met hun gewroet een strook langs de weg.Beeld Kees van de Veen

Natuurinclusief platteland, dat is de weg die LTO Nederland wil inslaan. Die inzet vraagt wel beloning, aldus Ingrid van Huizen, natuur- en landschapsontwikkelaar voor LTO Nederland.

Vorig najaar kopten de kranten dat 70 procent van de insecten is verdwenen. Nog nooit waren de autoruiten zo schoon: geen vliegje. Deze berichten zijn de opmaat geweest naar een Nationaal Deltaplan Herstel Biodiversiteit. LTO Nederland doet mee, maar kiest niet voor een klassieke strategie. Wij gaan voor een natuurinclusief platteland waar met de inzet van moderne technologie voedsel geproduceerd wordt en boeren een inkomen kunnen verdienen.

Wij hebben als boeren afgelopen jaren stappen gezet op weg naar een landbouw waar voedsel wordt geproduceerd met respect voor milieu en natuurlijke processen. Boeren zijn niet tegen biodiversiteit, zoals weleens wordt gesuggereerd. Sterker nog, wij zien het belang van een gezonde bodem, schoon water en sterke gewassen voor de continuïteit van ons eigen bedrijf. Dat is functionele agrobiodiversiteit (zoals plantgezondheid, watervasthoudend vermogen) als regulier onderdeel van het bedrijfsmanagement.

Maar we willen ook de volgende stap zetten. Boeren kunnen ook biodiversiteit produceren. Maar de zogenoemde ecosysteemdiensten, bijvoorbeeld waterberging op landbouwgrond of het leveren van een aantrekkelijk landschap door slootkantbeheer, erfinrichting en beheer van houtwallen, moeten dan wel betaald worden. Als de maatschappelijke vraag aan boeren is om meer biodiversiteit te produceren, dan zal daar een adequate vergoeding tegenover moeten staan. En dat kan alleen als biodiversiteit ook een economische waarde krijgt.

Op meerdere schaakborden

We maken in de landbouw stap voor stap de omslag van productie met relatief veel kunstmest, energie en gewasbescherming, naar teeltmethoden en gewassen met meer kwaliteit en minder input. Dat wil zeggen dat het 'méér en nog méér van een hectare halen' plaats gaat maken voor telen met minder chemische hulpstoffen, zoals gewasbescherming, kunstmest en fossiele energie.

Om dat doel te bereiken, spelen we op meerdere schaakborden. We hebben als LTO Nederland ambities en programma's met als doel minder chemie te gebruiken, we werken aan een meer circulaire landbouw door het sluiten van kringlopen en de stikstofbindende waarde van blijvend grasland te zien, we werken aan schoon water, we verhogen het organisch stofgehalte in de bodem. Dat bij elkaar is een substantiële bijdrage aan herstel van de biodiversiteit. Vooral de bodem heeft prioriteit. De bodem is de basis voor alle biodiversiteit boven de grond.

We staan nu met de brede coalitie van zo'n twintig organisaties op het punt een strategie te kiezen voor herstel van de biodiversiteit. Moet het een Deltaplan worden? Projecten zodat meer grutto's en leeuweriken in het boerenland broeden en we meer gebiedjes insectvriendelijk inrichten voor bijen? Boerengrond omzetten in plas-dras natuur en dus minder grond voor voedselproductie? Voor ons is het antwoord simpel. Boeren hebben een zeer verantwoordelijke rol in de samenleving. Ze zijn uniek, want zij zorgen dat er eten is voor mens en dier. We zetten de knop om: met minder input meer output met kwaliteit. Dat besef dringt door. Bij onze leden en bij de ketenpartijen.

Als de maatschappij meer biodiversiteit wil, dan kan de landbouw ook dat produceren, maar dan moet de ecologie ook economisch gewaardeerd worden. Dus geld van overheden via bijvoorbeeld het EU-landbouwbeleid, via het winkelschap door consumenten en misschien zelfs via toeristenbelasting door recreanten. Wij tekenen voor een nationaal programma herstel biodiversiteit met een brede integrale aanpak. Wij geloven in een natuurinclusief platteland waar met moderne technologie en minder chemie gezond voedsel wordt geproduceerd.

Lees ook:

Voor het eerst is met harde cijfers aangetoond dat in Europa insecten op grote schaal aan het verdwijnen zijn. In 27 jaar is de hoeveelheid met meer dan 75 procent afgenomen, blijkt uit Duits-Nederlands onderzoek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden