Boeren halen bakzeil in overleg over kostendekkende melkprijs

De Dutch Dairymen Board staakt de strijd om de melkprijs. De vergadertafel moet de melksector nu oplossingen brengen.

De acties deze zomer waren geruchtmakend, soms zelfs grimmig. Melk werd over de weilanden uitgereden, zuivelfabrieken geblokkeerd, tot woede van boeren die wél melk wilden leveren. Toch was het niet voor niets, zegt voorzitster Sieta van Keimpema van de DDB, de Dutch Dairymen Board, de belangenorganisatie van melkveehouders die is opgericht om tot een betere melkprijs te komen. „Het dwong de zuivelbedrijven uiteindelijk in overleg te gaan met ons. En het zelfbewustzijn van de boeren is gegroeid.”

Maar voor de achterban van Van Keimpema, die al jaren klaagt over hoge kosten en lage opbrengsten, heeft dat overleg met de zuivelindustrie weinig concreets opgeleverd, blijkt uit de afspraken. De vaste, kostendekkende melkprijs waar het allemaal om te doen was, komt er bijvoorbeeld niet. Zo’n ingreep in het huidige vrije marktstelsel was van meet af aan onbespreekbaar voor de zuivelbedrijven en collega-boerenorganisaties. „Beetje erg schraal wat hier uit gekomen is”, luidde gisteren een reactie op internet. En: „Van DDB-doelstellingen is dus helemaal nul komma niets terug te zien.”

In plaats daarvan is afgesproken dat partijen de komende tijd veel gaan ’onderzoeken’ en ’plannen uitwerken’ om boeren beter te beschermen tegen de grillen van de markt. Zo wordt gezocht naar ’instrumenten’ om grote schommelingen in de melkprijs te ondervangen, om de prijs ’op niveau’ te brengen. En zullen partijen samenwerken aan een voorstel om de Europese regels voor de handel in melkquota te versoepelen. Grens- of regio-overschrijdende handel in quota, wat financieel interessant is voor melkveehouders, zou bijvoorbeeld mogelijk moeten worden.

Toch bieden de afspraken perspectief, denkt Van Keimpema. Er is weliswaar ’nog heel veel overleg en studie’ nodig, geeft ze toe. „Maar als je de situatie van boeren echt wilt veranderen, dan doe je dat niet in een paar weken.” Wanneer dat overleg en al die studie concrete voorstellen moet opleveren, is evenwel onduidelijk. Afspraken daarover zijn niet gemaakt. Maar, onderstreept Van Keimpema, het moet wat haar betreft wel snel gebeuren. Want Brussel zit niet stil en de motor van de vrije markt raast gewoon door. En het kán ook. „De Duitse minister van Landbouw wil eurocommissaris Fischer voorstellen een fonds op te richten waarop Duitse boeren in slechte tijden een beroep kunnen doen.” Maar, voegt de DDB-voorzitster er fijntjes aan toe, „In Duitsland waren de boerenacties afgelopen zomer nog veel massaler dan hier.” Â

Waar het in feite op neerkomt, vat Van Keimpema samen, is dat de boer daadwerkelijk weer zeggenschap krijgt over de productie van zuivel. De drie maanden overleg leverden al enkele ideeën daartoe op. Die moeten nu worden onderzocht. „Bij een lage marktprijs zou een ondernemer bijvoorbeeld zijn zuivelproducten – melkpoeder, kaas, boter – privé moeten kunnen opslaan, in afwachting van betere tijden”, zegt Van Keimpema. Vergelijk het met de oude interventiepolitiek, waarbij Brussel melkpoeder, boter en kaas opkocht als de zuivelprijs te laag was. „Wij willen geen herstel van dat beleid”, onderstreept Van Keimpema. „Maar als de vrije markt de overhand krijgt, daalt vooral de melkprijs, met alle inkomensgevolgen van dien.”Â

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden