Boeren bestudeerden Kuyper bij de open haard

De invloed van Abraham Kuyper werkt door in de Verenigde Staten. Hij bezocht het land en Trouw volgt na ruim een eeuw zijn spoor. Vandaag: Orange City.

Albertine Bloemendal

Volgens lokale overleveringen kwam Abraham Kuyper naar Orange City omdat hij de Amerikaanse frontier wilde zien – de scheidslijn tussen wildernis en civilisatie. In 1898 bestond het landschap rond Orange City nog niet uit lieflijke heuvels met uitgestrekte maïsvelden, maar uit prairie. Het echte Wilde Westen was nog net wat verder, maar Kuyper vond dat hij ver genoeg was gekomen.

Pella had Kuyper erg teleurgesteld, maar in Orange City kon hij zijn hart ophalen. „Hier wordt De Heraut veel gelezen, en velen betuigen, dat ze aan De Heraut hun opleven en hun veerkracht danken. De dominees preeken eruit. Jo, het is toch zoo heerlijk, en stemt zoo innig dankbaar”, schreef Kuyper destijds tijdens zijn bezoek aan zijn vrouw. Orange City en het nabijgelegen Sioux Center werden in de tweede helft van de negentiende eeuw gesticht door merendeels Nederlandse boeren, die verder naar het westen trokken toen het land in de omgeving van Pella opraakte. Veel van hen hadden een gereformeerde achtergrond. Volgens James Schaap, professor aan het nabijgelegen Dordt College (vernoemd naar de Synode van Dordrecht) in Sioux Center, hielden veel boeren zich liever bezig met filosoferen dan met het boerenbedrijf. Als het even kon, zaten ze bij de open haard om Kuypers werken te bestuderen en te bespreken hoe ze deze ideeën ter plaatse in de praktijk konden brengen.

Net als Kuyper in Nederland wilden de gereformeerden hier hun invloed niet beperken tot de kerk. Ze richtten scholen op en een christelijke krant en probeerden een christelijke arbeidersorganisatie te beginnen. De politieke partij die ze voor ogen hadden, had Kuypers ARP tot voorbeeld. In tegenstelling tot Canada, waar ook veel gereformeerde Nederlandse emigranten naartoe trokken, kwamen deze organisaties in Amerika echter niet goed van de grond. Een echte politieke partij is er nooit gekomen en de krant – die in het Nederlands werd uitgegeven – is er niet meer. Ook een christelijke arbeidersorganisatie was er nooit echt succesvol. Volgens de oud-president van het Dordt College, John Hulst, komt dit voornamelijk doordat christenen in Amerika politiek erg verdeeld zijn en doordat Amerikanen vinden dat geloof een privézaak is. „Je mag hier geloven wat je wil, maar hou het asjeblieft binnen de kerk, in je erediensten en bidkamers en kom er niet mee aanzetten buiten de ecclesiastische sfeer”, is de houding volgens Hulst.

Aan het Dordt College denken ze hier heel anders over. Deze universiteit komt voort uit de gemeenschap van gereformeerde boeren die Kuypers ideeën in de praktijk probeerden te brengen. Het idee dat geloof achter de voordeur thuishoort, is hier dan ook helemaal taboe. In plaats daarvan geloven ze dat het christelijke geloof, zoals Kuyper zei, betrekking heeft op elk aspect van het leven, en bijvoorbeeld dus ook op alle onderdelen van het onderwijs. Enkele jaren geleden richtte Dordt College het Kuyper Scholars program op, een gespecialiseerd studieprogramma voor de meer gedreven studenten dat in het teken staat van Kuypers denken. Studenten lezen hier werken van en over Kuyper en worden gevraagd werkstukken te schrijven waarin onderwerpen worden benaderd vanuit een Kuyperiaans perspectief.

In de christelijke scholen die je in het noordwesten van Iowa vindt, is Kuypers invloed nog het best te herkennen. Op de bordjes die boven de deuren van de lokalen van Sioux Center Christian School hangen, staan veelal Nederlandse namen: Meneer Brandstra, Mevrouw Visser, Meneer Mulder, Mevrouw van der Werf. Maar lang niet alle scholieren met een Nederlandse calvinistische achtergrond gaan naar de christelijke scholen. Je treft er vooral kinderen van de Christian Reformed Church, waar Kuypers invloed groot is. Leden van de andere kerk met Nederlandse wortels, de Reformed Church of America, willen minder van Kuyper weten. Zij sturen hun kinderen veelal naar de openbare school.

Als een van de weinige christelijke universiteiten in Amerika heeft Dordt ook een agrarisch programma inclusief een praktijkboerderij waar wordt geleerd hoe vanuit een Kuyperiaans perspectief verantwoord met de schepping kan worden omgegaan. Uit dit project is ook het idee voortgekomen om een aparte christelijke boerenorganisatie op te richten die nadenkt over vraagstukken rondom het milieu, klimaatverandering en verantwoord rentmeesterschap in de agrarische praktijk. In Canada bestaat er al zo’n organisatie, maar ook dit Kuyperiaanse initiatief heeft in de VS nog geen wortel geschoten, al blijven ze wel proberen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden