Boekpaleis drukt de kleintjes weg

De laatste maanden hebben in Amsterdam vier kleine boekhandels van naam noodgedwongen hun deuren moeten sluiten. Maar de grote boekwinkel Scheltema floreert, wordt twee keer zo groot en krijgt zelfs een café met 70 zitplaatsen.

In de binnenstad van de grote steden komen de kleine zaken in de verdrukking door hoge huren en grote concurrentie. Maar als de eigenaar met zijn tijd meegaat en moeite doet klanten te trekken, is er volgens Arie Doesser, directeur van de Nederlandse Boekverkopers Bond niets aan de hand. ,,In boeken is een goede boterham te verdienen'', bevestigt Wim van Loon, die vorige week toch zijn winkel Allert de Lange na 119 jaar moest sluiten.

Na de sluiting vorig jaar september van de vijftig jaar oude boekhandel De Boekelier in de P. C. Hooftstraat, volgde snel De Verbeelding in december; Modern Antikwariaat Van Gennep telt in maart zijn laatste dagen. Maar grote concurrent Scheltema op het Koningsplein breidt voor de helft uit.

De nieuwe megastore huurt een pand erbij en krijgt een oppervlakte van drieduizend vierkante meter. Naast een groter assortiment in boeken en cd-roms krijgt Scheltema ook een hele verdieping muziek-cd's en een café/lunchroom met 70 zitplaatsen.

De directeur van Scheltema, Theo van Meijel, gelooft dat ondanks de toename van Internetshopping het fysieke winkelen altijd zal blijven bestaan. ,,Het is een aantrekkelijke vorm van vrijetijdsbesteding en de winkel moet zich actief richten op zijn klanten om interessant te blijven. Het café gaan we gebruiken voor evenementen als Kinderboekenweek, Maand van het spannende boek en signeeracties. Ook zullen we een eigen activiteitenprogramma organiseren, onder het motto: 'bij Scheltema is altijd wat te beleven'. Hier kunnen bezoekers hun talenten op het gebied van literatuur, poëzie of muziek ten gehore brengen, ze krijgen de gelegenheid hun favoriete schrijver, componist of muzikant toe te lichten en er zullen lezingen worden gehouden. Het is de bedoeling dat de verbouwing in april start en voor september gereed is.''

Scheltema volgt met de uitbreidingsplannen de megastore Donner in Rotterdam, die ook een café in de winkel heeft. Met acht etages en drieduizend vierkante meter is Donner de grootste in Nederland. Directeur Hans Peters heeft ook plannen om het aantal vierkante meters te vergroten en het assortiment met 'nieuwe branches' uit te breiden. ,,Momenteel houden we een marktonderzoek, maar meer kan ik nog niet zeggen'', aldus Peters.

Van Meijel denkt dat boekhandels in de toekomst nog meer met multimedia gaan werken. ,,Ik wil dat klanten bij ons artikelen van wetenschappelijke kranten, tijdschriften en dagbladen via bestanden kunnen opvragen; Document Delivery. Ik verwacht dat dit binnen twee jaar mogelijk is.''

Van Meijel gelooft dat er in de steden ruimte blijft voor de kleine gespecialiseerde boekhandel naast de megastores. ,,Maar er dreigt wel gevaar voor de kleine algemene boekhandel.'' Wim van Loon van Allert de Lange beaamt dit. ,,Het is belangrijk dat de kleine zaken zich goed specialiseren en zich actief richten op de klanten. Dan heeft een winkel goede mogelijkheden.'' Van Loon heeft in Amsterdam nog twee gespecialiseerde boekhandels in kaarten en kunstboeken, die goed draaien. Allert de Lange heeft het volgens hem niet gered omdat de locatie op het toeristische Damrak tussen de pizzeria's en seksshops slecht was.

Maar Fred Schmidt van kunstboekhandel De Verbeelding en Modern Antikwariaat Van Gennep ziet het somberder in: ,,Het is volslagen onmogelijk om op een serieuze manier een boekhandel in de stad draaiende te houden. Tenzij het hobbyisme is of dat je het niet erg vindt in een achterkamertje in de winkel te wonen.''

Directeur Henk Kraima van de CPNB zegt dat gemorrel in de marge zal blijven bestaan. ,,Er is altijd wel iemand die zijn zaken slecht voor elkaar heeft, maar ik denk dat de markt nog groeit en er meer gelezen zal worden. De babyboomers passeren de vijftig, zijn goed opgeleid en hebben een redelijk inkomen. Ook zijn er ongeveer een miljoen allochtonen die steeds beter Nederlands leren en dus ook een boek ter hand zullen nemen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden