Boeken leven virtueel verder

Veel bibliotheken in Buenos Aires gaan dicht, titels gratis te downloaden in metrostations

De meeste inwoners weten haar niet eens te vinden, vaak verscholen in een verlaten kelder van een schoolgebouw of wijkcentrum: de openbare bibliotheek. Buenos Aires telt er momenteel 81, maar als het aan de gemeente ligt gaat een groot deel van deze bibliotheken dicht. De collectie wordt gedigitaliseerd en op proef gratis aangeboden in metrostations. Cortázar, Borges, Verne of Plato - ze zijn inmiddels al duizenden keren gedownload. Tot ergernis van de vele boekhandelaren in en om de stations, die hun inkomsten bedreigd zien en spreken van oneerlijke concurrentie.

"Eigenlijk zou ik moeten studeren maar een goede roman ontspant me", vertelt de 24-jarige Luis Benítez. Hij bekent nog nooit een openbare bibliotheek te hebben opgezocht. De aankomende ingenieur reist drie avonden per week, na zijn werk, met de metro naar de universiteit. Bij aankomst in het snikhete metrostation tuurt Benítez geduldig langs de collectie. Hij tovert zijn mobieltje tevoorschijn, scant een zogeheten QR-code, en na een paar seconden kan hij beginnen aan Jules Verne's 'Reis om de wereld in 80 dagen'. "Verne's verhalen boeien me al sinds ik klein ben", vertelt Benítez met een tevreden glimlach. De rit duurt een half uurtje, volgens de student genoeg om geboeid te blijven door een boek.

Jonge forensen mogen dan tevreden zijn, boekhandelaren klagen steen en been. Zij vrezen inkomstenderving onder de 1 miljoen dagelijkse metroreizigers. Volgens het World Cities Culture Forum, dat de culturele infrastructuur van 's werelds grootste steden onderzoekt, heeft Buenos Aires met 25 boekwinkels per honderduizend inwoners veruit de meeste boekwinkels in vergelijking met andere Latijns-Amerikaanse steden. Rio de Janeiro komt niet verder dan vijf boekwinkels per honderdduizend, Bogotá blijft steken op vier.

"Als ze gratis boeken weggeven, kunnen ze straks niet alleen de bibliotheken sluiten maar ook onze winkels en zijn we werkloos", zegt boekhandelaar Alberto Basualdo. Hij heeft een klein winkeltje met antieke boeken op Plaza Italia. Het plein is een verkeersknooppunt en de gemeente heeft sinds kort in het metrostation een virtuele bibliotheek geplaatst. Met een peuk in zijn mond ordent Basualdo zijn stand. Het oogt alsof hij niet veel klandizie heeft. "Ik verkoop oude bundels met poëzie, wie is daar nou nog in geïnteresseerd?", vraagt hij zich hardop af.

Andere boekwinkels maken zich helemaal geen zorgen om de mobieltjes en de virtuele bibliotheek. Bij El Ateneo op de statige Avenida Santa Fe, volgens de Britse krant The Guardian de op een na mooiste boekhandel ter wereld (achter Boekhandel Dominicanen in Maastricht), maakt men zich helemaal geen zorgen. In het oude theater uit begin 20ste eeuw, dat nu dienstdoet als boekwinkel, kan je ook terecht voor een kopje koffie, of naar klassieke muziek luisteren.

De gemeente Buenos Aires is zich maar al te zeer bewust van het feit dat weinig inwoners gecharmeerd zijn van de schimmelige kelders waar veel van de openbare bibliotheken in zijn gehuisvest. Ruim de helft van de bibliotheken gaat de komende jaren sluiten maar hun toekomst, en de literaire collectie, is volgens het stadsbestuur zeker gesteld. "Plato's 'De Republiek' wordt het volgende boek dat ik ga lezen", aldus Luis Benítez. De oude Griek wordt niet meer afgestoft en gestempeld maar gedownload en gelezen op een smartphone.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden