Boek van journalist Woodward biedt bizar inkijkje in wereld van Trump

Bob Woodward, één van de journalisten die in 1972 het Watergate-schandaal onthulden.Beeld REUTERS

Medewerkers van de Amerikaanse president Donald Trump stelen documenten van zijn bureau, om hem ervan te weerhouden omstreden beslissingen te nemen. 

Dat is een van de bizarre onthullingen in het boek van Bob Woodward, journalist van de Washington Post, die in 1972 samen met Carl Bernstein het Watergate-schandaal onthulde. Ook zou Trump voorgesteld hebben om de Syrische president Bashar al-Assad te vermoorden. 

Voor zijn 448 pagina’s dikke boek ‘Fear: Trump in the White House’ had Woodward gesprekken met ingewijden van het Witte Huis. Hij beschikt over honderden uren aan opgenomen gesprekken en tientallen bronnen uit Trumps nabije omgeving, alsook documenten, dagboeken en notities. De bronnen spraken met hem op voorwaarde van anonimiteit.

Uit de gesprekken blijkt dat er een grote ongerustheid heerst onder veel vertrouwelingen, stafleden en kabinetsmedewerkers van Trump, die zich steeds meer zorgen maken om de president en zijn bizarre gedrag, zijn onwetendheid en zijn leugens.

'Idioot en gestoord'

Stafchef John Kelly noemt Trump een 'idioot' en 'gestoord', zo schrijft Woodward. Volgens de minister van defensie James Mattis heeft de president het intellect van 'iemand uit het vijfde of zesde schooljaar' en Trumps voormalige advocaat John Dowd omschrijft de president als 'een verrekte leugenaar'. Dowd waarschuwde Trump dat hij zou eindigen in een 'oranje gevangenisplunje' als hij zou getuigen voor speciaal onderzoeker Robert Mueller.

"Hij is een idioot. Het heeft geen zin om te proberen om hem van iets te overtuigen. Hij is ontspoord. We zijn in een gekkenhuis”, zou Kelly hebben gezegd tijdens een stafmeeting op zijn kabinet. "Ik weet niet eens waarom we hier zijn. Dit is de ergste baan die ik ooit heb gehad.”

Stafchef van het Witte Huis John Kelly.Beeld EPA

Administratieve staatsgreep

Woodwards boek start met een scène uit het leven van voormalig economisch topadviseur Gary Cohn, die een kladversie van een brief zag liggen in de Oval Office. Met het document wilde Trump zich terugtrekken uit een handelsakkoord met Zuid-Korea en volgens Trumps medewerkers, zou zo'n stap de VS veel kwetsbaarder maken voor een mogelijke Noord-Koreaanse aanval. 

"Ik heb hem van zijn bureau gestolen", aldus Cohn aan een medewerker over de brief. "Ik wilde niet dat hij hem zou zien. Hij zal dat document nooit zien. Ik moet het land beschermen." En ook andere medewerkers, zoals voormalig secretaris Rob Porter, gebruikten die techniek verschillende keren.

"Een derde van mijn werk bestond eruit te reageren op sommige van zijn erg gevaarlijke ideeën en te proberen hem ervan te overtuigen dat het misschien toch niet zulke goede ideeën waren", aldus Porter, die als secretaris de documenten van de president beheerde tot hij eerder dit jaar opstapte na beschuldigingen van huiselijk geweld. Porter zei dat hij en anderen handelden met de stilzwijgende toestemming van voormalige stafchef Reince Priebus.

Woodward omschrijft de pogingen om Trumps beslissingen te omzeilen als 'niets minder dan een administratieve staatsgreep'.

'Fear: Trump in the White House' verschijnt op 11 september.Beeld AP

'Assad vermoorden'

Tegen zijn minister van defensie James Mattis zou Trump hebben gezegd dat de Syrische president Assad omgebracht moest worden. "Laat ons hem godverdomme vermoorden. Laat ons binnenvallen. Laat ons er godverdomme een hele hoop doden", zei hij aan de telefoon na de chemische aanval waarbij tachtig Syrische burgers omkwamen.

Hoewel Mattis tegen Trump zei dat hij dat plan zou laten uitvoeren, verklaarde hij direct daarop tegen een medewerker dat ze dat zeker niet zouden gaan doen, en een meer gematigde aanpak zouden hanteren. Over de Amerikaanse aanpak in Afghanistan zei Trump dat ze 'mensen zouden moeten doden. Je hebt geen strategie nodig om mensen te doden'.

Mattis ontkent in een officiële verklaring de kritiek op de president. "
De minachtende woorden over de president die aan mij zijn toegeschreven in het boek van Woodward zijn nooit door mij of in mijn aanwezigheid uitgesproken. Hoewel ik in het algemeen best van fictie kan genieten, is dit een uniek stuk Washingtons literatuur met anonieme bronnen die totaal niet geloofwaardig zijn."

Mattis zegt dat het idee dat hij 'minachting' zou tonen voor Trump of 'oneerbiedigheid zou tolereren' van het overige personeel 'het product is van iemands rijke verbeeldingskracht'.

Ook stafchef John Kelly ontkent de beweringen van Woodward. "Het idee dat ik de president ooit een idioot heb genoemd, is niet waar. Het is eigenlijk het tegenovergestelde. We hebben een enorm goede band'', staat in de verklaring van Kelly.

Scheldtirades

In het boek beschrijft Woodward bovendien de verschillende scheldtirades die Trump tegen zijn medewerkers bezigt, zoals de 'achterlijke' Jeff Sessions of 'kleine rat' Reince Priebus. Tegen zijn advocaat Rudy Giuliani zei hij dat die 'een baby'tje is die een nieuwe luier nodig heeft. Wanneer word je eindelijk een man?'

Rudy Giuliani, advocaat van Donald Trump.Beeld AP

'Dierentuin zonder hekken'

Voormalig stafchef Reince Priebus omschrijft de regering Trump als een plek met 'natuurlijke vijanden aan tafel'. "Als je een slang en een rat en een valk en een konijn en een haai en een zeehond in een dierentuin zonder hekken zet, dan worden de zaken naar en bloederig", zou hij gezegd hebben.

Het boek komt uit op 11 september, maar verschillende Amerikaanse media konden al een exemplaar inkijken. Trump reageerde dinsdag niet op de onthullingen, maar uit een gelekt telefoongesprek tussen de president en Woodward van 14 augustus, blijkt dat Trump not amused is dat Woodward hem zelf niet aan het woord laat in het boek. 

Trump ging er bovendien vanuit dat het boek een negatieve ondertoon zou hebben, en foute informatie zou bevatten. "Want het zou pas accuraat zijn als erin stond dat er nooit een betere president is geweest dan ik." 

Lees ook:

Donald Trump als een stuk menselijk wrakhout

Daar zit Amerika-correspondent Bas den Hond: het veelbesproken boek 'Fire and Fury' op schoot, één oog op de tv, en dan telkens even die schok: dit is geen fictie. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden