Boek dicht voor Karremans

Dutchbatters worden niet strafrechtelijk vervolgd. Nabestaanden stappen naar Europees Hof.

Voor Thom Karremans, oud-commandant van de Nederlandse VN-blauwhelmen in Bosnië, en twee secondanten kwam gisteren een eind aan een jarenlange dreiging van strafrechtelijke vervolging voor hun rol bij de val van de enclave Srebrenica. Voor de nabestaanden van drie vermoorde mannen was het echter een trieste dag.

Het gerechtshof in Arnhem oordeelde gisteren dat het Openbaar Ministerie de drie militairen - naast Karremans zijn toenmalig rechterhand Rob Franken en adjudant Berend Oosterveen - terecht niet heeft vervolgd.

Karremans had zich in de ogen van de nabestaanden van de drie vermoorde mannen schuldig gemaakt aan medeplichtigheid aan moord, oorlogsmisdaden en genocide, en diende daarvoor vervolgd te worden. Karremans had met de militairen van Dutchbat tijdens de val van de moslimenclave Srebrenica op 11 juli 1995 de mannen moeten beschermen tegen de Bosnische Serviërs, die uiteindelijk duizenden mannen vermoordden, was hun betoog.

Het hof is van oordeel dat Rizo Mustafic, de elektricien van Dutchbat, op de compound van de Nederlandse militairen had mogen blijven. Ten onrechte is tegen hem - bij vergissing - gemeld dat hij die plek diende te verlaten. Een 'stomme fout' vindt het hof dat, maar van opzet is geen sprake. Een fout van die omvang had een vervolging voor het delict dood door schuld kunnen opleveren. Daarvoor is het echter te laat, zo oordeelt het hof, "dat feit is inmiddels verjaard".

Toen Muhamed Nuhanovic uit het Nederlandse kamp werd gestuurd had Rob Franken, destijds plaatsvervangend bataljonscommandant, niet hoeven beseffen dat Nuhanovic mogelijk een grote kans liep te worden vermoord. Omdat een veroordeling door de strafrechter daarom niet in het verschiet lag, heeft het Openbaar Ministerie van een vervolging mogen afzien.

De vader van Muhamed, Ibro Nuhanovic, mocht wel op de compound blijven, maar verkoos met zijn vrouw en zoon te vertrekken. De rechters noemen dat een 'dapper besluit dat alle respect verdient'. Het is tegelijkertijd ook zijn eigen besluit en daarvoor, zo vindt het hof, kunnen de drie militairen niet verantwoordelijk worden gesteld.

"Aan een jarenlange strafrechtelijke strijd is nu een einde gekomen", zeggen Michael Ruperti en Geert-Jan Knoops, de advocaten van de drie militairen. "Karremans en Oosterveen laten weten dat ze met name toejuichen dat voor hun Dutchbatmannen duidelijkheid is gecreëerd. Er is hun evenmin een strafrechtelijk verwijt te maken."

Bij de nabestaanden heerste minder tevredenheid. "Het is een trieste dag voor de rechterlijke controle op militaire operaties", vond hun advocate Liesbeth Zegveld. Als deze zaak niet tot op de bodem wordt uitgezocht 'dan kunnen we het strafrecht voor onze militairen beter afschaffen', is haar commentaar. De nabestaanden gaan de zaak nog aan het Europees Hof voor de Rechten van de Mens voorleggen. En dat betekent dat Karremans en zijn twee secondanten nog niet volledig buiten beeld raken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden