Boeing was al een jaar op de hoogte van problemen met de 737 Max

Boeing-toestellen van het type 737-Max staan aan de grond op het vliegveld van Victorville in de Verenigde Staten. Beeld REUTERS

Vliegtuigfabrikant Boeing wist al ruim een jaar dat er iets mis was met de software van de Boeing 737-Max 8. Bij ongelukken met dit type toestel vielen als gevolg van een ander mankement de afgelopen tijd honderden doden.

Boeing heeft toegegeven dat het bedrijf het ‘crashtoestel’ al maanden leverde, terwijl de vliegtuigbouwer uit Seattle op de hoogte was van een haperend waarschuwingssysteem in de cockpit. Het niet werkende veiligheidslampje, concludeerde Boeing na eigen onderzoek, bracht de veiligheid niet in gevaar. De Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA werd pas een week na het eerste ongeval van het mankement op de hoogte gesteld.

De Boeing 737-Max 8 staat sinds half maart wereldwijd aan de grond omdat het als onbetrouwbaar staat aangemerkt door twee ernstige ongelukken. Een toestel van het type crashte in oktober 2018 bij Indonesië. Daarbij kwamen 189 mensen om het leven. Op 10 maart ging er opnieuw een Max 8 naar de grond, waardoor 157 inzittenden het leven lieten. Beide ongelukken gebeurden kort na de start en hadden, zo bleek na onderzoek, te maken met een overactief veiligheidssysteem dat de neus van de Boeing naar beneden drukte.

Testen

Volgens de lokale Amerikaanse krant The Seattle Times zette Boeing zijn technici onder druk om testen en veiligheidsanalyses te beperken. Het bedrijf deed dit volgens de krant om kosten te besparen en de productie van vliegtuigen niet in gevaar brengen. Een medewerker die bij het management van Boeing protesteerde tegen het versoepelen van testen, werd prompt van een project - het ging om het testen van brandblussystemen - gehaald. The Seattle Times sprak met huidige en voormalige medewerkers van Boeing, maar niet met mensen die betrokken zijn of waren bij het nu omstreden veiligheidssysteem.

De Amerikaanse vliegtuigbouwer raakte door het grote menselijk leed in diskrediet, en is nu ook in economische problemen geraakt. Daags na het ongeluk kelderde het aandeel Boeing op Wall Street met bijna 13 procent, het grootste koersverlies sinds 2001.

Die reactie van beleggers kwam uiteraard voort uit de vrees dat luchtvaartmaatschappijen orders van het toestel zouden annuleren. Die vrees werd werkelijkheid: onder meer het Indonesische Garuda en de Chinese maatschappij Calc schrapten het toestel van hun wensenlijst en zegden de bestelling bij Boeing af. Andere luchtvaartmaatschappijen en nabestaanden van de bij de ongelukken omgekomen inzittenden bereiden claims voor die mogelijk in de miljoenen gaan lopen. Reisorganisatie Tui, eigenaar van vijftien Max 8-toestellen, verwacht een schadepost van 200 miljoen euro. 

Melkkoe

Het wordt uiteindelijk waarschijnlijk een miljardenstrop voor Boeing. De Max 8  is een bijzonder populair toestel, een commercieel succes waar het bedrijf sterk van afhankelijk is. Luchtvaartmaatschappijen uit de hele wereld bestelden al meer dan 5100 toestellen van het type. Daarvan zijn er inmiddels enkele honderden afgeleverd. Zo heeft Southwest Airlines 280 stuks gekocht en heeft de Ierse prijsvechter Ryanair 135 toestellen in bestelling.

Nu het toestel in zo’n kwaad daglicht is komen te staan, moet Boeing de verwachtingen van de Max 8 fors naar beneden bijstellen. Het toestel is immers niet te leveren zolang het wereldwijde vliegverbod van kracht is. Bestuursvoorzitter Dennis Muilenburg kondigde onlangs aan de productie van de melkkoe van het bedrijf terug te schroeven van 52 naar 42 vliegtuigen per maand.

Lees ook:

De problemen met de Boeing 737 Max zijn een strop voor de hele luchtvaartbranche

De Boeing 737 Max is niet alleen een nachtmerrie voor Boeing, maar ook voor luchtvaartbedrijven en reisorganisaties.

Boeing probeert te redden wat er te redden valt

Hoe overleeft een bedrijf als een belangrijk product onveilig lijkt te zijn? Op die vraag probeert Boeing naarstig antwoord te vinden, terwijl de toekomst van de meer dan driehonderd Boeing 737 Max-toestellen, die wereldwijd aan de grond staan, met de dag onzekerder wordt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden