Boeing, een Amerikaans bedrijf met een Nederlands tintje, is geen succesverhaal meer

Een fabriekshal van Boeing in Seattle, waar vliegtuigen worden geassembleerd. Beeld Lex van Lieshout, ANP
Beeld EPA

Vliegtuigbouwer Boeing gold tot voor kort vooral als succesverhaal. De 747 werd de ‘Queen of the Sky’ genoemd, de 737 een kaskraker en een goudmijn. Toch heeft het bedrijf met de botsing op Tenerife ook al decennia de grootste vliegtuigcrash ooit op zijn naam staan. 

Het is 1915. Dertiger William Boeing vliegt in een van de eerste vliegtuigjes over Lake Washington als het hem te binnen schiet: ik kan een beter toestel maken dan dit. Hij doet onderzoek, wint informatie in, ook bij kunstvlieger Herb Munter. “Is het publiek een beetje geïnteresseerd in luchtvaart?”, wil de aspirant-ondernemer weten. “Mensen komen vooral om je te zien verongelukken”, is het antwoord.

Gevaarlijk of niet, krap een jaar later is daar het allereerste Boeingtoestel. Of nou ja, het Boeing/Westervelttoestel. Want zijn eerste exemplaar ontwierp Boeing samen met goede vriend George Conrad Westervelt.

Marktleider

Nu, ruim honderd jaar later, is Boeing uitgegroeid tot de grootse vliegtuigfabrikant ter wereld. Een marktleider met een Nederlands tintje, zoals de naam van topman Dennis Muilenburg al verraadt. Hij is geen geboren Nederlander, maar heeft wel Hollandse roots. Muilenburg, die in 1985 als stagiair begon, lijkt zelfs een Nederlandse manier van doen te hebben. Hij houdt van fietsen. En is goed in polderen, lijkt het. Want vlak na zijn aantreden herstelt hij binnen een mum van tijd de op dat moment verstoorde relatie met vakbonden.

Nog meer dan Nederlands is Boeing vooral het bedrijf van de succesverhalen. Die van de zoon van een Duitse immigrant die oprichter wordt van de grootste vliegtuigfabriek ter wereld. Die van de Boeing 747, die ook vijftig jaar na de luchtdoop nog de Queen of the Sky wordt genoemd en door luchtvaartspecialisten als gouden zet wordt gezien.

En die van het model de Boeing 737 Max-8. Een kaskraker, een goudmijn. Tot voor kort dan. Want sinds de twee vliegtuigongelukken die kort na elkaar plaatsvonden, mag het model op veel plekken in de wereld niet het luchtruim in.

De eerste barsten in het succes van het honderd jaar oude Boeing? Zeker niet. Boeing heeft met de botsing tussen een Boeing van KLM en eentje van Pan Am op Tenerife op 27 maart 1977 nog altijd de grootste vliegtuigcrash ooit op zijn naam staan. Het gevolg: 583 doden.

En er is die jarenlange competitie met de Europese concurrentbouwer Airbus. Was het eerst vooral een strijd om wie de meeste toestellen verkoopt, sinds een jaar of vijftien gaat het om wie onterecht veel subsidie krijgt. De Wereldhandelsorganisatie (WTO) oordeelde een paar jaar terug in het voordeel van het Amerikaanse Boeing. Door de subsidie die Airbus toegespeeld kreeg, zo stelde de WTO, kon Boeing minder toestellen verkopen in Europa, Australië, Azië en Zuid-Amerika.

Schade

Terug naar de pijn van het heden. De krantekoppen liegen er niet om. ‘Europees luchtruim op slot voor ‘ramptoestel’ Boeing.’ ‘Vleugellam door vliegverbod.’ ‘Boeing trekt Dow Jones omlaag.’ ‘Lion Air schort bestelling bij Boeing op.’ ‘Norwegian Air wil schadevergoeding van Boeing.’ Claims, verboden, annuleringen, een fikse koersdaling, veel paniek. Het vliegt het bedrijf de afgelopen week allemaal om de oren. Zo negatief als nu was Boeing niet vaak in het nieuws.

Ondertussen doet het bedrijf een gematigde poging om alle onrust te sussen. ‘We hebben geen reden te geloven dat de 737 Max-8 niet veilig is’, schrijft Boeing in een persbericht. Vertrouwen dat buiten de muren van het bedrijfspand al lijkt te verdampen.

Nu al maken media de vergelijking met de Havilland Comet en de Concorde, toestellen die na een reeks ongelukken roemloos ten onder gingen. Zo gold de Comet bij zijn debuut in 1952 als veelbelovend. Twee jaar later explodeerde het toestel: alle inzittenden kwamen om. In 1964 werd de Havilland opgedoekt.

De Concorde crashte in juli 2000. Ook toen moesten toestellen aan de grond blijven. Drie jaar later vloog de Concorde voor het laatst.

Lees ook:

Dit vliegtuigtype dat crashte in Ethiopië is een kaskraker voor Boeing

Boeing heeft een groot probleem als het toesteltype dat nu twee keer gecrasht is structureel mankementen vertoont. De 737MAX-8 is een commercieel succes. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden