Boegbeeld van de Indorock

Met The Tielman Brothers beleefde gitarist Andy gouden tijden in Duitsland. Toch vertrok hij daarna gedesillusioneerd naar Indonesië.

In 1958 spraken de kranten schande van het optreden van de Tielman Brothers. Hun optreden tijdens de Wereldtentoonstelling in Brussel had geleid tot grote consternatie. Als pauze-act, tegen het decor van een Hollands Hawaï-dorp, ontregelden ze de bijeenkomst. Gitaarspelend met zijn tanden, dan weer rollend over het podium, liet de jonge twintiger Andy Tielman, geboren in Indonesië, weinig heel van de beoogde Tempo Doeloe-idylle.

Nog geen jaar daarvoor, in 1957, was Andy met zijn familie vanuit Indonesië in Nederland gearriveerd. Wegens de gistende tijd die na de onafhankelijkheid van Indonesië (1949) was aangebroken, zag vader Tielman voor zijn kinderen een betere toekomst in Nederland weggelegd. Ze werden opgevangen in Breda, als gerepatrieerden. Het enige instrument dat ze hadden, was een akoestische gitaar. Nadat hun aanwezigheid in de stad bekend was geworden, leende een muziekzaak instrumenten uit aan de familie.

Andy Tielman was opgegroeid met kroncong-muziek in het familie-orkest van vader Herman Tielman, voormalig kapitein bij het Knil (Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger). Vanaf 1945 traden ze als de Timor Rhythm Brothers op voor president Soekarno en maakten ze tournees langs de kampen van de Nederlandse militairen. Pa speelde mee op gitaar, moeder deed de aankondigingen.

Geïnspireerd door Amerikaanse radiostations die vanuit de Filippijnen en Singapore uitzonden, veranderden ze begin jaren vijftig hun repertoire en imiteerden ze Amerikaanse tophits. In 1951 hoorden ze Arthur Smiths 'Guitar Boogie'. Andy en zijn broers voegden drums toe aan het origineel en gaven zo voor het eerst een liedje een rock-'n-rollaccent. Later speelden ze covers van Elvis Presley, Bill Haley en Chuck Berry.

De broertjes Andy (gitaar, zang), Reggy (gitaar), Ponthon (bas) en Loulou (drums) formeerden The Four Tielman Brothers, daarna voorgoed The Tielman Brothers genaamd. Eebnaal in Nederland introduceerden ze stijl, glamour en virtuositeit en veroorzaakten daarmee een golf aan Indorockbandjes.

De in Indië geboren en latere jazz-impresario Paul Acket bood hen een podium. In de Haagse Houtrusthallen en Dierentuin organiseerde hij avonden voor Indorockgroepen als The Black Dynamites en Hot Jumpers. Ook zij zouden - in navolging van The Tielman Brothers - Nederland verruilen voor het lucratievere West-Duitsland. Want daar wisten de gelegerde Amerikaanse militairen hun muziek beter op waarde te schatten, zelfs nadat de in Duitsland gelegerde Elvis Presley ('Muss I denn') zijn rock-'n-roll had laten varen.

Andy was de voortrekker, met zijn enorme techniek en gevoel voor show. Hij zorgde ervoor dat The Black Magic, de band die eerst Molukse bruiloftmuziek speelde en Chet Atkins-covers, als Indorockers op de Amerikaanse bases in Duitsland stond.

Genegeerd door Nederland waar de gladgestreken Indopop van The Blue Diamonds en Anneke Grönloh wel de hitparade haalde, maakten Indorockbands in Duitsland furore. De vette gages, niet in verhouding tot de rijksdaalder per week per persoon die ze na repatriëring van de Nederlandse overheid hadden gekregen, gingen op aan dure autos. De opkomende Britse beat-invasie maakte rond 1965 een einde aan hun muzikale relevantie.

In 1969 was er nog een kans op een rentree, toen ze in de VS bij de 'Ed Sullivan Show' konden optreden. Omdat ze bij een brand in Duitsland hun instrumenten waren verloren, ging dat niet door.

De vele optredens kostten Tielman, die met zijn familie in Scheveningen was gaan wonen, zijn huwelijk. In de jaren tachtig vertrok hij gedesillusioneerd naar Indonesië. Dat kwam een jonge vrouwelijke fan uit Duitsland ter ore. Ze vond hem na enig speuren in de jungle. Zelf zei Tielman in interviews dat Carmen hem heeft gered. Hij ging daarna weer optreden, ook in Duitsland. Ze trokken door Australië en Azië en vestigden zich midden jaren negentig in Scheveningen. Daar werd hun dochtertje geboren.

In 2005 ontving Tielman een lintje voor zijn verdiensten. Zowel Herman Brood als gitarist Jan Akkerman zijn naar eigen zeggen door hem beïnvloed. Zelfs zouden The Tielman Brothers, na een ontmoeting in het Duitse Hamburg in 1960, The Beatles hebben geïnspireerd met hun speciale show en vernieuwende gitaar-riffjes.

Andy Tielman werd op 30 mei 1936 geboren in Makassar, Indonesië, en overleed op 10 november 2011 in Rijswijk (ZH).

Andy Tielman 1936-2011

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden