Boeddhisten in de ban van plastic

Taiwan is kampioen in het recyclen van plastic flessen. Krijgt wereldwijd slechts een kwart van alle petflessen een tweede leven, in Taiwan stopt de teller, dankzij de inzet van boeddhistische organisatie Tzu Chi, pas bij negentig procent.

De 23 miljoen Taiwanezen hergebruiken met zijn allen jaarlijks een hoeveelheid plastic die gelijk staat aan 4,6 miljard drinkflessen. Vuilnisbakken puilen uit van de plastic overdaad. Een vrouw of man die met een stofkapje voor de mond voor een beetje geld drinkbekers, eetbakjes en flesjes uit grote bakken vist en sorteert, is in Taiwan geen ongewoon beeld. Op het eiland wordt door allerlei inzamelingsacties maar liefst negentig procent van de plastic flessen hergebruikt. De rest eindigt op de vuilstort.

Wereldwijd krijgt slechts een kwart van alle petflessen een tweede leven. Dat Taiwan tot negentig procent komt, heeft veel te maken met het feit dat maar liefst 65.000 vrijwilligers van de boeddhistische organisatie Tzu Chi wekelijks afval inzamelen en sorteren op 4.500 recyclestations in het hele land.

Oprichtster van Tzu Chi, de non Chen Yen, zag in 1990 bij een bezoek aan de markt in de stad Taichung overal plastic afval. „De volgende dag had ze in haar toespraak een nieuwe boodschap voor haar volgelingen. ’Gebruik jullie applaudisserende handen voor recycling’, zei zij”, vertelt Larry Lee, van Da Ai Technology, een platform van de organisatie Tzu Chi waarin diverse bedrijven participeren die in hergebruik werken.

Velen namen de oproep van de boeddhistische non ter harte, en nog steeds breidt de groep vrijwilligers zich uit. Het zijn veelal ouderen die na hun pensioen nog zinvol bezig willen zijn en gezelligheid zoeken, maar ook huisvrouwen en zakenlui.

Vijftiger Guo Bi-ching staat met handschoenen aan tussen hopen plastic afval op het Nei-Hu inzamelstation in de hoofdstad Taipeh. Zij sorteert met anderen zeven soorten plastic flessen. Alleen die met code nummer 1 is geschikt om tot textiel te verwerken. Maar dan moeten wel dopje, ringetje en etiket eraf zijn gehaald.

Guo verwoordt wat vuil sorteren voor Tzu Chi voor haar betekent: „Tien jaar geleden, toen ik hier voor het eerst kwam, luisterden mijn kinderen niet naar me, en had ik vaak ruzie met mijn man. Ik heb hier geleerd mijn gevoelens te delen, en anderen te helpen als zij zich niet goed voelen. Gaandeweg heb ik ook mijn opvliegende karakter weten te temperen.”

Guo heeft in de stad een metaalbedrijf maar komt hier toch wekelijks. Haar kinderen studeren tegenwoordig, zij hebben zelfs een beurs kunnen krijgen, glimlacht zij trots. „En mijn man staat er helemaal achter dat ik hier vrijwilligerswerk doe.”

In de straten van Taiwan komen wagens van de gemeentereiniging plastic ophalen. „Bij onze organisatie moet je het brengen. Sommige vrijwilligers rapen het ook van straat op, maar zij zullen een arme die dat voor zijn geld doet, altijd voor laten gaan”, zegt Larry Lee op zijn kantoor in Taipeh.

Bij de entree hangen kleren en sjaals in onflatteuze modellen en een fletse kleur groen. De kleding is voor Taiwan ook nog prijzig, en gaat dus niet de markt veroveren. „De kleur komt direct van het petafval en de modellen zijn vooral voor de vrijwilligers ontworpen, die vaak van middelbare leeftijd zijn”, verontschuldigt Larry Lee zich. Toevallig is zijn bedrijf net met een nieuwe lentelijn bezig, maar die is nog geheim.

Van petafval wordt momenteel vooral garen gemaakt: voor zachte fleece sjaals, sokken, overige kleding en fleece dekens. Zonder de talloze uren die vrijwilligers in het sorteren stoppen, zou dat nooit haalbaar zijn. Oprichtster Chen Yen noemt deze ’onzichtbare’ groep wel eens de recyclehelden. De dekens deelt Tzu Chi uit aan armen en slachtoffers in rampgebieden, via haar eigen hulpverleningstak.

Maar er zullen vast meer toepassingen komen voor petafval, denken experts (zie kader). Op Taiwan produceren diverse fabrieken stoffen van gerecycled plastic. Zo maakte het bedrijf Far Eastern materiaal voor sportkleding. De T-shirts van diverse voetbalteams bij de Wereldcup in Zuid-Afrika kwamen uit Taiwan.

In het door Tzu Chi opgerichte platform participeren diverse bedrijven die de stichting een warm hart toedragen. De winst gaat naar Tzu Chi. Larry Lee van het platform: „Onze ’broer’ Alex Lo maakt sinds eind 2006 gerecyclede dekens. Momenteel ontwikkelt hij materiaal dat vuilafstotend is, speciaal voor onze hulpverleners in rampgebieden, en hij ontwikkelt kleding die warmte vasthoudt voor slachtoffers. Onze broer van het bedrijf Syntex werkt aan luchtdoorlatende kleding die niet nat kan worden”, vertelt Lee. Dat laatste kan simpel door dichter te weven, zodat de grotere waterdeeltjes niet kunnen passeren en luchtdeeltjes wel.

De recycletak levert de boeddhistische stichting Tzu Chi jaarlijks zo’n tien miljoen dollar op. Nike en Adidas hebben al voor textiel aan de poort geklopt, maar dergelijke aantallen kan Tzu Chi nog niet aan. Lee: „De ondernemers die met ons werken in het Da Ai Technologieplatform zouden zonder ons meer kunnen verdienen. Maar zij geven ons juist speciale korting, als wij kleding of dekens bestellen. Want zij willen graag iets doen voor het milieu en met ons samenwerken.”

En hoewel zij hun dagelijks brood verdienen met plastic, zeggen zowel ondernemer Alex Lo als Larry Lee dat zij het liefste zagen ’dat niemand meer drank in petflessen koopt’.

Een sorteerster tussen het plastic afval op het Nei-Hu inzamelstation in het Taiwanese Taipeh. (SYBILLA CLAUS)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden