Blue haat vaders vijand

Veelbelovend, maar onrijp debuut van 'de dochter van'

Laten we het maar toegeven: vrijwel geen zestienjarig schoolmeisje zou haar boek uitgegeven hebben gekregen als haar ouders geen bekende schrijvers waren. Solomonica de Winter, inderdaad, dochter van Jessica Durlacher en Leon de Winter, had die voorsprong wel, en natuurlijk is dat een van de redenen dat 'Achter de regenboog', oorspronkelijk in het Engels geschreven, nu in de boekwinkels ligt en op meer aandacht mag rekenen dan de meeste debuutromans. Maar de enige reden is het niet, want De Winter heeft een meeslepend verhaal te vertellen.

De ouders van Blue drijven een restaurant en het ontgaat hun dertienjarige dochter niet dat ze het amper draaiende kunnen houden. Als er dan ook nog een afperser ten tonele verschijnt, ziet haar vader geen andere uitweg om uit de schulden te komen dan een bank te beroven. Daarbij komt hij om het leven.

Blue en haar moeder Daisy kunnen zijn dood niet aan: Daisy grijpt naar de drugs en Blue zit zo vol haat jegens de afperser dat ze hem wil vermoorden. Haar enige troost haalt ze uit het boek dat haar vader haar gegeven heeft: 'The Wizard of Oz'. De boodschap is duidelijk: Blue is niet zomaar een koelbloedige potentiële moordenares, maar ook nog een kind dat wanhopig graag in sprookjes wil geloven.

De Winter vertelt het verhaal consequent vanuit Blue; de smeulende haat die zij koestert laait in elk hoofdstuk wel een keer op en breidt zich langzaam uit van de afperser naar haar eigen moeder (die haar te vaak behandelt als volwassene), en naar de jongen op wie ze verliefd wordt (maar die al een vriendin blijkt te hebben).

Hier en daar probeert De Winter de dingen te literair te zeggen. Dat is al gevaarlijk voor een gevestigd schrijver - laat staan voor een debutant met weinig levenservaring. Zo heeft ze kennelijk opgevangen dat je meer over de ogen van een personage moet vertellen dan de kleur alleen, en dus wordt er ook over de ogen van élk personage iets gezegd. "Zijn donkere ogen waren als twee tunnels in de nacht, ik vroeg me af waar die tunnels heen leidden." En over een ander: "Zijn ogen waren net twee kopjes chocolademelk." Bij weer anderen heet het: "Ik zag de weerspiegeling van de wereld in zijn ogen." Of: "In plaats daarvan zag ik in zijn donkere ogen een ontroerende mengelmoes van inzicht en kinderlijke naïviteit die onstuimig als een wervelwind mijn brein binnen vlogen."

Een overdosis aan zulke slecht doordachte beeldspraak werkt storend. Daarmee gaat het trouwens vaker mis. Zo is Blue's afperser een sigaar rokende vent met een baard en gouden sieraden. Zo iemand die een bierflesje met zijn tanden openmaakt. En dan denkt Blue in haar woede: "Hoe langer ik naar hem keek, hoe bozer ik werd. Het is makkelijk om te doden. Het leven is als een twijgje aan een boom, heel breekbaar."

De beeldspraak loopt spaak, omdat de pooierachtige kerel op geen enkele manier past bij het breekbare twijgje. Als ze hier had geschreven over een boom die koste wat het kost geveld moest worden, of over het leven dat met kracht uitgeroeid moest worden, was de passage een stuk geloofwaardiger overgekomen.

Soms heeft de debutante wél beet, zoals bij de beschrijving van haar verliefdheid: "Je had moeten zien wat een bitterkoude winterse wereld ik van binnen was. Mijn brein was paars bevroren, mijn vingers gevoelloos van de kou. Toen leerde ik jou kennen en kwam de lente, begon het gestaag in me te regenen en werd de tuin in mijn hoofd groen en weelderig, ontsproten er viooltjes aan mijn brein." De viooltjes, vaak paars, uit de laatste zin grijpen terug op het eerste deel van de passage, het winterse seizoen wordt lente. Niet origineel misschien, maar het klopt wel.

Het verhaal in 'Achter de regenboog' is mooi, maar in het schrijven mist De Winter nog de nodige finesse. Dat is helemaal geen schande op je zestiende, maar onbekendere leeftijdgenoten hadden van hun uitgevers vast het advies gekregen een boek als dit nog even te laten rijpen.

Solomonica de Winter: Achter de regenboog. (Over the Rainbow) Vertaald door Textcase. Geredigeerd door de auteur. Prometheus; 210 blz. euro 17,95

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden