Blower blaast schaatsers naar opmerkelijke tijden

wk afstanden | Sven Kramer werd gisteren wereldkampioen op de 5000 meter, Ireen Wüst pakte goud op de 3000. Het ging heel hard op de Zuid-Koreaanse laaglandbaan. Verdacht hard.

Als de ijsmeester een handje meehelpt lijken op laaglandbanen zowaar wereldrecords in het schaatsen mogelijk. Maar dat vindt niet iedereen eerlijk.


Op de eerste dag van de WK afstanden waren de tijden van de winnaars Sven Kramer en Ireen Wüst opmerkelijk goed. Die van Kramer, 6.06,82 op de 5000 meter, was zelfs verdacht.


Gangneung in Zuid-Korea kent niet de ijle lucht, met geringe luchtweerstand, van een ijspiste als Calgary of Salt Lake City. Op zeeniveau is de lucht zwaarder en de weerstand groter. Toch benaderde Kramer met die tijd zijn wereldrecord tot op drieënhalve seconde en tekende hij voor een officieus wereldrecord voor laaglandbanen.


Op de wonderijsbaan hadden de schaatsers de wind mee. Grote blowers aan het plafond van de hal zorgden ervoor dat toeschouwers verbaasd opkeken van de tijden. Door de blowers en ventilatoren ontstond een windcirculatie die de prestaties gunstig beïnvloedt. Gunstig voor stevig gebouwde schaatsers, minder gunstig voor tengere types.


Het was de hand van Mark Messer. De ijsmeester van de hooglandbaan in Calgary, waar talloze wereldrecords sneuvelden, was twee weken geleden ingevlogen om de laatste hand te leggen aan de piste.


Hij was zich van geen schuld bewust. "Ik heb er geen klachten over gehoord", zei Messer, die het laatste jaar veel adviezen aan de bouwers van de gloednieuwe hal had verstrekt. Die blowers zijn noodzakelijk om de lucht te koelen, legde hij uit.


Zonder die wind zou het ijs te snel smelten en de schaatsers remmen. De Canadees is gevraagd in 2018 olympisch ijs te maken. Het lijkt wel een geheime agenda van de Zuid-Koreanen om the fastest ice on earth (Salt Lake City) naar de kroon te steken.


Kramer, die de titel voor de achtste keer sinds 2007 won, heeft daar bedenkingen bij. "Je degradeert daarmee de baanrecords van Berlijn, Hamar en Heerenveen", zei hij. Die records, ook laagland, staan drie tellen trager dan de toptijd van gisteren.


Kramer maakte de vergelijking met atletiek waar wereldrecords op sprint- en springnummers alleen worden erkend als de wind minder dan twee meter per seconde meeblaast. De Internationale Schaats Unie heeft op dit gebied helemaal geen regels.


Niettemin was het een fantastische tijd, stelde Kramer vast. Jorrit Bergsma, die de tweestrijd met Kramer opnieuw verloor, kon daarmee instemmen. Zonder kunstmatige wind was hij vorig jaar in het Russische Kolomna op drietiende van een seconde van Kramer gekomen, dit keer was het verschil 2,51 seconden. Bergsma deelde de kritiek van Kramer. "Die blowers kun je zachter en harder zetten. Dat moet je niet willen. Je voelt die wind trouwens niet. Het gaat gewoon vrij gemakkelijk hier."


De verrassende nummer drie, de Nieuw-Zeelander Peter Michael had dat ook ervaren. Met 6.11,67 had hij in de rit voor het gevecht van de Nederlanders de lat hoog gelegd. Hij meende van de blowers niet veel voordeel te hebben gehad, omdat zijn techniek tekortschiet. Maar daar werkt hij hard aan en, zo dreigde hij, dan kan er volgend jaar tijdens de Spelen van alles gebeuren.


Bij de vrouwen ging het ook al verdacht hard. Toen Ireen Wüst 3.59,05 klokte op de 3000 meter dachten sommigen al dat daar een luchtje aan zat. Een ronde van 29,8 kwam moeiteloos tot stand en in de laatste ovalen bleef het verval beperkt. Martina Sábliková had gelachen toen die rappe rondetijd op het scherm verscheen en bekende onmiddellijk te hebben geweten dat ze voor een schier onmogelijke taak stond. Toch kwam ze nog tot op zes tiende van een seconde. Door haar frêle bouw moet de Tsjechische minder voordeel van de blowers hebben gehad dan Wüst. Antoinette de Jong pakte brons in 4.01,99.


Op de hooglandbaan van Medeo in Kazachstan waaide ook een windje, dat tussen de jaren vijftig en tachtig van de vorig eeuw meer dan honderd wereldrecords opleverde. Door de steil oplopende tribunes in combinatie met een nabijgelegen bergrif ontstond op goede dagen een windkolk, die de schaatsers driehonderd meter meeblies. Organisatoren wachtten niet zelden tot na middernacht om de wedstrijden onder de gunstigste windcondities te laten beginnen. Daar was geen hand van een ijsmeester voor nodig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden