Blotevoetenpad wekt tastzin

Liepen onze vroege voorouders op blote voeten (en iets recenter vaak gedwongen door armoede), nu betalen we om barrevoets door de natuur te gaan.

De binnenkant van je schoenen, die voel je bij het dagelijks lopen vooral. En hoe eenzijdig dat is, valt op als je je schoenen uittrekt en op blote voeten gaat rondlopen.

Dat kun je natuurlijk doen op een willekeurig bospaadje of zandstrand, maar ook op een van de vier Nederlandse blotevoetenpaden. Je loopt dan een vooraf bepaalde route met een steeds veranderende ondergrond: gras, kiezels, zand, modder, mos met een wisselende structuur, hardheid, veerkracht, temperatuur en vochtigheidsgraad.

Elke ondergrond geeft weer een andere sensatie. Hoe gewoon het ook lijkt, veel mensen prikkelen hun zintuigen eigenlijk nooit op deze manier. Misschien uit angst voor scherpe obstakels. Maar anders dan in de natuur worden distels en andere onprettigheden hier zorgvuldig weggehaald.

Steentjes van wisselende grootte blijken heel anders aan te voelen. Kleine kiezels zijn best aangenaam, iets grotere keitjes niet. Zodra de ondergrond overgaat in flinke stenen ontspannen de verkrampte gezichten zich weer. Een stukje verder op het blotevoetenpad slaken kinderen gilletjes als ze het koude water inlopen. Zo te horen vindt niet iedereen de modderige ondergrond prettig. Dat de bodem ook glad kan zijn wordt snel duidelijk als er eentje onderuitgaat. Zo wordt het blotevoetenpad al snel een nattebroekenpad.

De Nederlandse blotevoetenpaden zijn in eerste instantie bedoeld als een leuk uitstapje voor jong en oud. De beleving van het lopen op blote voeten en het prikkelen van de zintuigen, daar gaat het vooral om. Het plaatsje Opende, op de grens van Groningen en Friesland, had in 2003 de primeur. Staatsbosbeheer had daar een perceel grond aangekocht in een stil, open weidelandschap. In dit gebied lag een prachtig bomenlaantje waarover men vroeger naar school, werk en kerk liep. Het pad moest een prominente plek krijgen in de toekomstplannen. Gekscherend werd het idee geopperd om er op blote voeten te gaan lopen. Nu zijn de noordelijke initiatiefnemers verbaasd over het aantal mensen dat erop afkomt. Een theetuin, een ijsverkoper en een mozzarellamaker in de directe omgeving liften inmiddels mee op het succes.

In Gelderland werkten ecologische bedrijfjes al samen op het terrein van het Hof van Twello. Het blotevoetenpad werd hier aangelegd tussen bijzondere gewassen, een permacultuurtuin, hoogstamboomgaard en wijngaard. Mogelijkheden voor educatie. Om dat te versterken zijn er nu historische tuinen in de maak. Tuinen van de gewone mens die in dit gebied leefde in prehistorie, Middeleeuwen en de Romeinse tijd. Er is nog onderzoek nodig, maar de uitkomsten worden wel meteen als aanschouwelijk onderwijs in het blotevoetenpad geïntegreerd.

In het Noord-Brabantse Elsendorp had een echtpaar hun melkveehouderij gecombineerd met een recreatieboerderij. Naast boerengolf kun je er nu ook zonder sokken en schoenen op stap. Een toegevoegde waarde is de vogelgluurwand, met uitzicht op de waterpoel. Als de zwaluwen hun nesten bouwen vliegen ze af en aan om leem te halen. Leuk en leerzaam.

Er zijn mensen die zweren bij blootsvoets door het leven gaan. Amerika kent het fenomeen van de barefooters: mensen die altijd en overal op blote voeten lopen. Behalve het prikkelen van de tastzin zou het ook gezond zijn. Je tenen kunnen zich uitstrekken en je voeten worden sterker en minder vermoeid. Het zou zelfs platvoeten en ander misvormingen van voeten en tenen tegengaan.

Bij onze oosterburen bestaan blotevoetenpaden al veel langer. Zij benadrukken sterk de medische voordelen van het Barfußgehen: versterking van het vaatstelsel, regulering van de bloeddruk, stimulering van bloedsomloop en de darmwerking, en bevordering van de weerstand.

Het pad dat dit voorjaar opende in het Limburgse Brunssum, is ook op deze leest geschoeid. Een natuurgeneeskundig therapeut was hier de initiatiefnemer. En die wist wel het een en ander van voetreflexologie, een alternatieve geneeswijze die er vanuit gaat dat elk deel van de voet via zenuwbanen in contact staat met andere delen van het lichaam. Door druk uit te oefenen op een specifiek onderdeel van de voet, stimuleer je een specifiek orgaan.

Maar in Brunssum mag het ook gewoon leuk zijn: tenentikkerje spelen of uitdrukkingen en gezegden uitbeelden als 'op je tenen lopen' of ‘iemand een hak zetten’.

Daarbij word je letterlijk uitgedaagd om de figuurlijke betekenis van deze woorden te onderzoeken.

Niet alleen lichamelijk, ook geestelijk kunnen we welzijn ervaren, als we regelmatig ongeschoeid rondwandelen. Meer energie, ontspanning, een toegenomen helderheid en een fit gevoel door een systematische prikkeling van de voeten. Eigenlijk gewoon een natuurlijke voetmassage. Fervente aanhangers van het blootsvoets lopen gaan nog verder. Zij worden bijna lyrisch over hoe je 'meer tot jezelf kunt komen' en hoe het lopen op blote voeten mensen meer verbondenheid met de natuur kan opleveren.

Back to the basics.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden