Bloks plan 'stap in goede richting'

huurwoning | Minister Blok probeert het nijpende tekort aan vrijesectorwoningen aan te pakken. Niets is verplicht, en de gemeenten lopen er niet warm voor.

Het is dringen op de huurmarkt. Voor minister Stef Blok van wonen reden om het nijpende tekort aan vrijesectorwoningen aan te pakken. Iets voor Prinsjesdag presenteerde hij een plan waarin gemeenten de mogelijkheid krijgen om vrijesectorwoningen in hun bestemmingsplan op te nemen. De vraag is alleen: zijn ze daartoe bereid?

Het besef dat de vrije sector de vastgeroeste woningmarkt weer in beweging kan krijgen, wordt groter. Beleggers, verenigingen, het Rijk, ze weten allemaal: wie te veel verdient voor een sociale huurwoning en te weinig voor een koopwoning, is aangewezen op dat extreem kleine percentage van 5,4 procent aan middeldure huurwoningen. Bouw woningen bij, is dan ook een veelgehoorde oproep. Maar tot nu toe lopen gemeenten daar niet echt warm voor. Bijna 70 procent heeft geen bouwplannen voor vrijesectorwoningen, concludeerde vastgoedadviesbureau Capital Value begin deze week.

Een belangrijke reden daarvoor is geld. Beleggers en projectontwikkelaars die van plan zijn koopwoningen te bouwen, betalen meer voor een stuk grond dan partijen die investeren in huurwoningen. Dat is weer het gevolg van de lage rente en de hypotheekrenteaftrek die kopers de mogelijkheid biedt veel meer te betalen voor een woning dan voorheen. Of gemeenten bereid zijn vrijesectorwoningen bij te bouwen, hangt er dus vanaf of ze het maatschappelijk belang of de eigen portemonnee hoog in het vaandel hebben staan.

Door Bloks plan hebben ze straks in ieder geval een extra instrument om dat middensegment op de huurmarkt te vergroten. Stel: een projectontwikkelaar besluit zijn kavel in Haarlem volledig vol te bouwen met koopwoningen. Als de gemeente Haarlem in haar bestemmingsplan heeft staan dat minstens 10 procent van die lap grond uit vrijesector-huurwoningen moet bestaan, dan kan zij de bouw ervan toch afdwingen. Nu kan dat alleen als het gaat om sociale huurwoningen, of als de gemeente zelf eigenaar is van het betreffende stuk grond.

Vraag je aan woningmarktdeskundigen of gemeenten het plan van Blok aan zullen grijpen om de vrije sector te vergroten, dan klinkt er twijfel. "Ik ben er onzeker van", zegt Johan Conijn, hoogleraar Woningmarkt aan de Amsterdam School of Real Estate. Hij merkt dat veel gemeenten het belang van de sector nog niet inzien, maar noemt Bloks plan wel 'een stap in de goede richting'.

Directeur Marijn Snijders van Capital Value vermoedt dat gemeenten 'nu wel moeten'. De vrije sector wordt volwassener, de politieke druk neemt toen. Ook Jasper de Groot, directeur van online woonplatform Pararius, heeft hoop. Maar, zegt hij ook, "de minister heeft niets verplicht gesteld. De bal ligt dus bij de gemeenten."

Wat bedacht Blok nog meer om de vrije sector te redden?

Bijbouwen alleen zal het tekort in de vrije sector op korte termijn niet kunnen verhelpen, verwacht de minister.

Getransformeerde kantoorpanden kunnen daarom een uitkomst bieden. Hou er dan wel rekening mee dat stelletjes en gezinnen liever voor een ander soort woning kiezen, zegt Joep Aerts van vastgoedadviesbureau Sect Groep. "Niet voor elke doelgroep is deze mogelijkheid geschikt."

Ook woningcorporaties kunnen bijdragen aan het vergroten van het aantal huurwoningen, zegt Blok. Hun duurdere woningen kunnen ze verkopen aan beleggers in de vrije sector. "Met het geld dat ze daarmee verdienen kunnen ze investeren in goedkope sociale huurwoningen. Heel belangrijk, want zo blijft de woningvoorraad groeien", aldus directeur Marijn Snijders van vastgoedadviesbureau Capital Value.

Blok wil ook een samenwerkingstafel introduceren waarbij het Rijk, de gemeenten, corporaties en marktpartijen 'concrete knelpunten inventariseren en oplossen', schrijft hij. Snijders zegt hierover: "Dat is een goede manier om in kaart te brengen voor welke doelgroepen een gemeente gaat bouwen. Een getransformeerd kantoor is niet voor iedereen geschikt en we hebben ook niet alleen extra studentenwoningen nodig. Voor de groeiende groep ouderen moet ook oog zijn."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden