Interview

Blokhuis belooft meer bedden in de ggz, maar het plan was toch juist minder?

Agenten en ambulancepersoneel in Rotterdam met een verward persoon, die tijdens de jaarwisseling op het bureau is gebracht.Beeld ANP

Meer bedden voor ernstig verwarde personen lossen de echte problemen in de geestelijke gezondheidszorg niet op. Dit is brandjes blussen, zegt hoogleraar Hans Kroon.

Eind vorige week liet staatssecretaris Paul Blokhuis van volksgezondheid aan de Tweede Kamer weten dat er meer beveiligde bedden komen voor personen met gevaarlijk verward gedrag.

Begrijpelijk vindt hij het wel, zegt Hans Kroon, hoogleraar ambulantisering aan de Tilburgse universiteit. De politie klaagt al jaren over groeiende overlast door verwarde personen. Zorginstellingen zeggen op hun beurt dat zij niet genoeg plek hebben voor mensen die psychiatrische problemen hebben én een strafblad.

Er is inderdaad een tekort aan beveiligde intensieve zorg, schrijven de zorgverzekeraars en GGZ Nederland. Dus openen zij in een akkoord dat Blokhuis vorige week 'met genoegen' doorstuurde naar de Kamer de deur naar wat in zorgtermen capaciteitsverruiming heet, ofwel: meer bedden. 

Op z'n minst opmerkelijk

Instellingen die merken dat zij extra opvangruimte nodig hebben, kunnen een aanvraag indienen bij de grootste verzekeraar in hun regio. Die beoordeelt of extra bedden nodig zijn.

Het is de verwachting dat veel instellingen hier gebruik van willen maken, omdat zij nu vaak geen plek hebben voor patiënten. Of er een maximum is aan wat verzekeraars willen uitgeven, is onduidelijk. Het staat in ieder geval niet in de brief aan de Tweede Kamer. Als het écht nodig, zijn de extra bedden dit jaar al beschikbaar, anders begin volgend jaar.

De maatregel is op z'n minst opmerkelijk, omdat het al jaren overheidsbeleid is het aantal bedden drastisch af te bouwen. Dat is de afgelopen jaren goed gelukt. Het idee achter deze ambulantisering is om mensen juist in hun eigen omgeving te helpen en de geestelijke gezondheidszorg minder institutioneel te maken en dichter bij de mensen te brengen.

Sjezende hulpverleners

Ondermijnen die extra bedden dit beleid? Ja, zegt Kroon. "Wat je nu opbouwt, breek je minder makkelijk af." Met de ambulante zorg gaat het al niet florissant, vervolgt hij, door personeelsproblemen en omdat het aantal bedden harder is afgebouwd dan de ambulante zorg is opgebouwd. Maar bedden erbij zetten is volgens hem niet de oplossing. "Ik ben benauwd dat dit voortkomt uit kortetermijnpaniek", zegt hij. 

Daar wordt de ambulante zorg niet beter van, vindt hij. Nu sjezen hulpverleners op de fiets van patiënt naar patiënt. "Zij zijn heel hard bezig met productie draaien", zegt Kroon. "Het is zaak om dát om te buigen."

Alleen maar negatief is Kroon niet. "Het akkoord biedt ook mogelijkheden om behalve in klinische zorg ook te investeren in ambulante zorg. Maar het is de vraag hoe dat wordt opgepakt."

De hoogleraar benadrukt dat de opvangruimte in Nederland al royaal is. "Wij zijn geen beddenkampioen, maar wel een subtopper. Er zijn landen in Europa die het met minder doen en niet steen en been klagen over de opnamecapaciteit."

Lees ook: Investeer in de GGZ, dan is paniekvoetbal niet langer nodig
Verwarde mensen op straat, recordaantallen dwangopnames, lange wachtlijsten, het zijn de symptomen van een falend GGZ-systeem, vindt klinisch psycholoog David van den Berg. En we dweilen met de kraan wagenwijd open, zolang mensen met psychische klachten amper toegang hebben tot behandeling.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden