Blok verdedigt rapport met verve

Soeverein, zonder een spoortje emotie, meer als een onderkoelde Brit dan een opvliegende Nederlander, verdedigde Stef Blok gisteren in de Kamer het rapport van zijn commissie over dertig jaar integratiebeleid.

Cees van der Laan en Lex Oomkes

DEN HAAG - Na twee dagen debatteren over de analyse en aanbevelingen van het rapport 'Bruggen bouwen' kan worden vastgesteld dat de Tweede Kamer deze diepgaande analyse unaniem heeft aanvaard en waarschijnlijk een flink deel van de aanbevelingen overneemt. Daarover wordt dinsdag gestemd. Een uitkomst die vlak na publicatie van het rapport niemand had durven te voorspellen. Toen werden de liberaal en zijn commissieleden door vrijwel iedereen overladen met bakken kritiek.

Tijdens een vier uur durende monoloog slaagde Blok er in zijn commissie te rehabiliteren, vonden de fracties. Het regende complimenten voor het werk van de commissie en zijn voorzitter. Die had in de debatten volgens D66-leider Dittrich een ministeriabele indruk gemaakt. ,,Misschien zien we u wel terug in het ministersvak.” Dijsselbloem (PvdA): ,,Hij heeft vele scheve zaken met enthousiasme rechtgezet.”

Hoe vaak hij ook gisteren werd geïnterrumpeerd, uiteindelijk was het Blok die de Tweede Kamer een spiegel voorhield. De commissie heeft in het rapport de bouwstenen aangedragen, maar het is aan de Kamer om de koers te bepalen. Dat kan niet worden verwacht van een commissie, waarin leden zitten met zeer uiteenlopende opvattingen, luidde Bloks boodschap.

Diepe politieke verdeeldheid staat vooralsnog een effectief integratiebeleid in de weg en niet de voorzichtige opstelling van de commissie, oordeelde Blok.

,,Toonzetting en taboes hebben het integratiedebat gehinderd.” Voorbeelden in dit verband lagen voor het oprapen. Fracties vlogen elkaar regelmatig in de haren. SP en D66 hekelden de morele superioriteit van Halsema (Groen-Links). Hirsi Ali (VVD) plakte het etiket 'apartheidspolitiek' op het onderwijsstandpunt van het CDA en ChristenUnie.

Blok sloeg zijn collega's soms hard om de oren. Inhoudelijke argumenten tegen de keuze van de commissie om het omstreden Verwey Jonkerinstituut in te huren voor onderzoek had hij nog steeds niet gehoord. ,,Je stapt niet uit de commissie”, verweet hij het van origine Marokkaanse kamerlid Lazrak, die een tijdje lid was van de commissie. Hij vertrok, omdat hij het Verwey Jonkerinstituut verdacht van vooringenomenheid. Later werd Lazrak ook uit de SP gezet.

Boos, maar met ironie reageerde Blok op SP-kamerlid Kant, die de commissie onzorgvuldigheid verweet bij de keuze van het onderzoeksinstituut. ,,We hadden natuurlijk ook het Waterloopkundig Laboratorium kunnen inschakelen, echt onafhankelijk maar geen enkele deskundigheid op het gebied van integratie.” Hij trapte niet in de vraag van Halsema wat het oordeel van de commissie was over het regeerakkoord, dat door zijn partij, de VVD, wordt gedragen. ,,U kunt niet van de commissie verwachten dat wij een soort Kema-keurmerk aan het regeerakkoord geven.”

Blok verdedigde met verve de centrale conclusie uit het rapport dat de integratie van veel allochtonen geheel of gedeeltelijk is geslaagd. Op eigen kracht, ondanks een mislukt overheidsbeleid. ,,En een succesvolle allochtoon is niet per definitie een succesvolle voetballer. Er zijn veel voorbeelden van een geslaagde integratie.” Tegelijkertijd gaf hij uiting aan zijn diepe bezorgdheid over racisme en discriminatie in de samenleving. ,,Het gaat te vaak over de Marokkanen, de moslims. We moeten preciezer aangeven waar het om gaat in het debat.”

Als sinds januari, na de publicatie van het rapport, beweerde Blok dat voor een beter integratiebeleid niet naar zijn commissie gekeken diende te worden, maar naar de politieke partijen en het kabinet. De fracties deden moeite, maar konden de behoefte deze week niet onderdrukken om over de hoofden van de leden van de commissie-Blok heen al een voorschot op dat debat te nemen. Nu het rapport aanvaard is, kunnen alle helpers weg en kan het gevecht beginnen. Het kabinet komt nu binnen twee weken met twee notities: één over integratiebeleid en één over de vrijheid van onderwijs. Of er dan wel politieke consensus zal zijn in de coalitie over te voeren beleid is, gezien de stekeligheden die VVD en CDA deze week uitwisselden, de vraag.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden