Bloggers en verkiezingen / De pyjamajongens rukken op

Komende nacht zullen duizenden Amerikaanse 'bloggers', webdagboekschrijvers, vanachter de computer het derde en laatste debat tussen George W. Bush en John Kerry volgen. Het internet speelt in de verkiezingen een prominente rol, zeker sinds bloggers vorige maand de onechtheid wisten aan te tonen van voor president Bush zeer belastende documenten, die kort tevoren waren opgedoken.

door Gertie Schouten

Er bestaat geen groter contrast tussen onze doorwrochte controles en die lui die thuis in hun pyjama's achter de computer zitten te tikken', reageerde oud-bestuurder Jonathan Klein van het Amerikaanse CBS nog schamper. Maar het hetzelfde tv-station moest enkele weken later diep door het stof.

De zender was in de gerenommeerde actualiteitenrubriek 60 Minutes van de al even gerenommeerde journalist Dan Rather gekomen met documenten over de diensttijd van de Amerikaanse president Bush. Daaruit werd meer dan ooit duidelijk dat -in een tijd dat zijn landgenoten naar Vietnam werden gestuurd- Bush er beschermd door superieuren de kantjes van afliep bij de Nationale Garde in Texas. Hij verdedigde er de grens tegen een aanval van Mexico, zo gaat een grap in de Verenigde Staten. De nationale media namen de in verkiezingstijd extra pijnlijke onthulling massaal over.

Maar sindsdien heeft Jonathan Klein zijn uitspraak talloze malen om de oren gekregen. De memo's over Bush, volgens CBS daterend van begin jaren zeventig, bleken een vervalsing; en het waren de pyjamajongens die dat ontdekten. De eerste zogeheten blogger -een afkorting voor 'weblogger', dagboekschrijver op internet- meldde al enkele uren na de CBS-uitzending dat de gelijkmatige letterafstand in de memo's typerend was voor de moderne computer. ,,Ik zeg: dit zijn vervalsingen, 15 keer overgekopieerd om ze oud te laten lijken'', aldus blogger Buckhead op freerepublic.com. Een volgende blogger liet zien hoe hij op zijn gloednieuwe computer een exacte kopie van een memo had gemaakt, inclusief trucs om het nieuwe eraf te

halen. (http://littlegreenfootballs.com/weblog/?entry=12526).

Een hausse aan webverkeer volgde. Het superschrift 'th', dat opdook was ook al onbekend in de jaren zeventig, en een in de stukken genoemde officier bleek niet meer in dienst op de datum van het memo. Kranten en televisiestations groeven verder en na twee weken moest CBS erkennen de authenticiteit niet te kunnen bewijzen. ,,Het was een fout, die we zeer betreuren.''

Met wat alweer gedoopt is tot Rathergate haalden deze politiek geëngageerde dagboekschrijvers/columnisten op internet voor het eerst een belangrijk verhaal van een grote journalistieke organisatie onderuit. En dat met een ongekende snelheid, daar waar vroeger ingezonden brieven of moeizame klachtenprocedures het werk moesten doen. In de 'blogosfeer' jubelden de conservatieve sites, waar Dan Rather wordt beschouwd als een vooringenomen linkse journalist. Zij vieren de zaak als een overwinning op het media-establishment, dat zich voortaan verzekerd wist van een luis in de pels.

De effectiviteit van die luis is alweer onderwerp van discussie. Sommigen denken dat in de toekomst mensen die expert zijn op een bepaald gebied via blogs veel sneller zullen reageren als de media fouten maken. Dit is een verdieping van de democratie, menen zij.

Anderen verbazen zich er niet over dat enkele van de miljoenen Amerikaans bloggers, onder wie zo vele wijsneuzen en politieke fanaten, een keertje gelijk hebben. Maar de bloggers zullen altijd kleintjes blijven tegenover de traditionele kranten en televisiestations, met hun goed opgeleide en uitgeruste journalisten. Dit geval, zo redeneren zij, was bijzonder vanwege het politieke belang. De CBS-memo's, die Bush een enorme schade konden berokkenen, zetten alle cyberfans van de president op scherp.

Zeker is wel dat de bloggers een steeds belangrijker factor vormen in de politiek in de Verenigde Staten. Vóór de CBS-kwestie hamerden rechtse bloggers op het grote belang van het boek 'Unfit for Command: Swift Boat Veterans speak out against John Kerry', waarin Kerry's heldhaftigheid in Vietnam werd weersproken. De meest schokkende foto's over de wandaden in de Aboe Ghraib-gevangenis in Bagdad verschenen op blogs. Overigens dook ook al het verhaal rond Clinton en Monica Lewinsky voor het eerst op bij een populaire bloggersite: drudgereport.com.

Op de partijconventies van zowel de Democraten als de Republikeinen was voor het eerst een deel van de perstribune voor de bloggers gereserveerd. Bloggers zijn zeer actief rond de campagne voor de presidentsverkiezingen van twee november. Velen becommentariëren de televisiedebatten tussen George W. Bush en John Kerry van minuut tot minuut om 'leugens' van het tweetal onmiddellijk te ontmaskeren. Anderen roepen op om ontdekte leugens achteraf door te geven. Zowel Bush als Kerry heeft ook een officieel eigen blog, waarmee het romantische ideaal van de vrije jongens die de politiek en de media op de huid zitten, steeds verder uit zicht raakt.

De branche is inderdaad vervaagd. De sites van eenlingen, waar reacties van lezers prominent aanwezig waren, zijn soms uitgebreide internetkranten geworden. Blogger 'Billmon' verzuchtte onlangs in de Los Angeles Times dat de politiek geëngageerde bloggers hard op weg zijn deel te worden van de door hen beschimpte traditionele media-industrie. De populairste sites krijgen de advertentiedollars en worden meegezogen in de nieuwsstroom van het moment, de kleine onafhankelijken raken in vergetelheid.

Het doet denken aan Ana Maria Cox, alias blogger Wonkette, die met haar roddels en grappen over de presidentskandidaten bekendheid verwierf, in traditionele media werd opgemerkt en inmiddels in dienst is van Nick Denton, volgens The New York Times Amerika's eerste bloguitbater.

In de woorden van Billmon: ,,Bloggers zijn de eerste noch de laatste rebellen die kritisch een fort bestormen, om vervolgens te worden uitgenodigd om binnen hun eigen plekje te zoeken''.

De bekendste Amerikaanse blogs

Conservatieve blogs:
instapundit.com

powerlineblog.com

littlegreenfootballs.com

freerepublic.com

drudgereport.com

andrewsullivan.com

hughhewitt.com

realclearpolitics.com

Linkse blogs:
DailyKos.com

Atrios.blogspot.com

billmon.org

MyDD.com

gadflyer.com

talkingpointsmemo.com

Kandidaatgebonden blogs:
georgewbush.com/blog

blog.johnkerry.com

Blogs van de aanhang

crushbush.com

crushkerry.com

blogsforbush.com

Politiek en humor:
Jibjab.com

Wonkette.com

Twee miljoen Amerikanen hebben hun eigen blog, de meeste blijven bijna ongelezen. Op blogwise.com zijn tienduizenden bloggers-sites geregi streerd, waaronder politieke. In Nederland zijn zo'n 50000 blogs geregi streerd, maar ook hier leiden vele een slapend bestaan.

In Nederland heeft geen enkele webdoekschrijver of -journalist een politieke invloed vergelijkbaar met die van Amerikaanse bloggers. Sites met verwijzingen naar

Nederlandse weblogs:
web-log.nl

weblogs.bnn.nl

20six.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden