Bloemen verrast met record

Nederlandse Canadees snelste ooit op 10.000 meter. Kramer en Bergsma komen tekort.

Wint er eens een buitenlander, is het tóch een Nederlander. Ted-Jan Bloemen is een schaatser uit de Hollandse school die uit wanhoop alle schepen achter zich verbrandde en uitweek naar Canada. Daar bloeide hij met een nieuwe nationaliteit op tot grootvorst van de tien kilometer, het bijna exclusief Nederlandse domein.

In het land waar zijn vader werd geboren, maakte Bloemen de afgelopen anderhalf jaar de stap van hoogwaardige naar uitnemende rijder. Dat hij zich zaterdag in Salt Lake City met een wereldrecord (12.36,30) nadrukkelijk kon verheffen boven de titanenstrijd tussen Sven Kramer en Jorrit Bergsma, had niemand kunnen bevroeden. Ook hijzelf niet.

Drie jaar lang was olympisch kampioen Bergsma onbetwist de beste rijder op de tien kilometer. Alle titels heeft de stayer zich daarop toegeeigend. De enige vraag tijdens de Wereldbeker op 's werelds snelste ijsbaan was of Bergsma in een direct duel Kramer zijn wereldrecord van 12.41,69 uit 2007 zou kunnen ontnemen.

Bloemen leek een rit eerder de ideale opmaat voor de apotheose. Als een Zwitsers uurwerk draaide hij een race lang rondjes laag in de 30 seconden. Dat hij daarmee het wereldrecord van Kramer uit de boeken reed, was voor hem niet eens zo'n verrassing. "Ik had er wel vertrouwen in dat zo'n tijd in mijn benen zat. Maar dat ik daarmee zou winnen, had ik nooit gedacht."

In de veronderstelling dat de kwaliteit van het ijs grote mogelijkheden bood, vloog Bergsma als een hongerig roofdier gretig naar zijn prooi. Die overmoed moest hij na acht kilometer bekopen, waarop de behoudend, want moeizaam, rijdende Kramer hem in de slotronden nog kon verschalken. De Fries, jarenlang onverslaanbaar op de langste afstand, bleef liefst acht tellen achter bij Bloemen en ruim boven zijn oude wereldrecord.

Tussen de jubel klonk in het Nederlandse kamp ook opluchting door: ineens werd de olympisch bedreigde tien kilometer als internationaler en volwaardiger gezien. Tja. Goedbeschouwd waren het weer drie Nederlanders die het podium vulden. Zoals dat bij WK's en Olympische Spelen afgelopen decennia gebruikelijk was. Na Johannn Olav Koss (1994) is met overschakeling op de klapschaats het wereldrecord tienmaal verbeterd. Tussen vier Nederlanders staat de Amerikaan Chad Hedrick eenmaal als de uitzondering.

Goed, en nu dan TJ Flowers met zijn Canadese paspoort. Nadat Bloemen zich in 2014 niet plaatste voor internationale wedstrijden verkocht hij zijn huis, pakte zijn koffers en vertrok zonder definitieve huisvesting naar Canada, om daar in te teren op zijn spaargeld. Hij had slechts de instemming van de Nederlander Bart Schouten, bondscoach van Canada.

Bloemen was in Nederland zeker niet de minste schaatser, als stayer en allrounder wel een van een uitstervend ras. Oninteressant voor sponsors, ondanks Nederlandse titel (2012) en vierde plaats op de WK allround (2010). Hij streed tegen de sterke stroom professionals in, als gewestelijk rijder of zwervend langs kleine ploegen waar hij snel weer moest vertrekken.

"In Nederland had ik grote moeite om stabiliteit te vinden", zei hij voor de NOS-camera. "Elk jaar een andere ploeg zoeken en een andere weg inslaan, was heel stressvol."

Omdat zijn vader in Canada is geboren, kreeg Bloemen snel een nieuwe nationaliteit, waardoor hij in zijn inkomen kon voorzien. Nu is hij opgenomen in de Canadese ploeg en is de eerste nationale titel gewonnen.

In oktober kondigde zich de machtsgreep stiekem aan, toen Bloemen op zijn thuisbaan, de Olympic Oval van Calgary, een persoonlijk record van 12.52,68 reed. Het grote voordeel van zijn hooggelegen leef- en trainomgeving heeft Bloemen vervolgens zaterdag op de nog hoger gelegen olympische baan van Salt Lake City briljant uitgebuit.

Permanent leven met zuurstofschuld geeft Bloemen hetzelfde voordeel waarmee Keniaanse en Ethiopische atleten de midden- en lange afstanden regeren. Iets dat de pijnlijk getroffen maar lovende Kramer onderkende: "Dat is destijds van hem een bewuste keuze geweest. Dat had hij goed gezien, dat is ook topsport."

Bij de Wereldbeker in Salt Lake City gaat het niet om bekers maar om records

Tijdens Wereldbekers op de hooggelegen baan van Salt Lake City gaat het om wereldrecords. De afgelopen drie dagen sneuvelden er vier, van 500 meter tot tien kilometer.

Die van Pavel Koelizjnikov op de 500 meter (33,98, met een snelste ronde ooit van 24,31) was de opmerkelijkste. Voor het eerst werd de barrière van 34 seconden geslecht. Desondanks ging het met een immer uitdijend dopingschandaal om een product van niet onbesproken Russische makelij.

Een week eerder had Koelizjnikov in Calgary ook vanuit de binnenbocht startend de klok op precies 34 seconden doen stilstaan. Daarmee had het acht jaar geduurd voordat de 34,03 van Jeremy Wotherspoon uit de boeken was geschrapt.

Vrijdagnacht was bij Koelizjnikov weer geen sprake van een vlekkeloze race, met name in het eerste deel valt nog veel te winnen. Zaterdag reed Koelizjnikov met 1.06,70 de derde tijd ooit op de 1000 meter. Slechts Shani Davis was tweemaal sneller.

Nadat Jorrit Bergsma zaterdag faalde op de tien kilometer die Ted-Jan Bloemen het wereldrecord bracht, bezorgde zijn vrouw Heather Richardson alsnog bloemen voor de familie Bergsma. Met 1.50,85 verbeterde zij het wereldrecord 1500 meter dat haar landgenote Brittany Bowe een week eerder op 1.51,59 had gebracht.

Het werd stuivertje wisselen tussen de twee: gisteren heroverde Bowe op Richardson het wereldrecord op de 1000 meter: 1.12,18. Richardson was vorige week in Calgary in 1.12,51 gefinisht.

Kjeld Nuis won de 1500 meter in een Nederlands record van 1.42,14. Op de 1000 meter was slechts Koelizjnikov hem te snel af. Verrassend was de vijf kilometer van Carien Kleibeuker, die nota bene in de B-groep met 6.45,04 de tweede tijd ooit reed.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden